Reportage

Coronahoesters zijn ‘ronduit asociaal’

Rechtspraak op afstand De rechterlijke macht en de politie zijn druk met spugende verdachten. ‘Ik moest hoesten en daaruit kwam speeksel’.

Politierechter Hans van Laethem (r.) en griffier Hana Hadzic in een verdere lege rechtszaal in Arnhem.
Politierechter Hans van Laethem (r.) en griffier Hana Hadzic in een verdere lege rechtszaal in Arnhem. Foto Rechtbank Gelderland

Het zijn op dit moment vrijwel de enige strafzaken in Nederlandse rechtbanken: de berechting van verdachten die politieagenten bedreigen door te spugen, te hoesten en te zeggen dat ze het coronavirus onder de leden hebben. De snelrechtzittingen worden gehouden door de politierechter die met een griffier als enige in de rechtszaal zit. Andere deelnemers volgen de zaak via een beeldverbinding.

De zitting van politierechter Hans van Laethem in Arnhem begint woensdagochtend een beetje eigenaardig. De via zijn laptop uit Rotterdam inbellende advocaat Paul de Boer begint met het vragen van „vergeving”. Hij ziet dat de rechter en officier van justitie wel een toga dragen maar de voor een rommelige dossierkast thuis zittende raadsman is „in burgeroutfit”. De rechter vergeeft het hem. „Laten we ons nu niet druk maken om dit soort futiliteiten”.

Huiselijke ruzie

Later op de ochtend wil strafpleiter De Boer een algemeen punt maken. Hij waarschuwt de rechter zich niet te laten misbruiken „om een boodschap naar de wereld te zenden” dat er flink wordt opgetreden tegen ‘coronahoesters’. „Dat is uw taak niet”, zegt De Boer. Boodschappen uitdragen is iets voor politici.

Zijn 32-jarige cliënt Wesley M. uit Biddinghuizen knikt instemmend. Hij zit achter een beeldscherm in een verder lege gang van de Penitentiaire Inrichting (PI) Nieuwegein. De verdachte draagt een geblokte spencer waar zijn tatoeages bovenuit vlammen. Hij wordt ervan verdacht op 19 maart zijn stiefzoon Rafael (16) te hebben mishandeld. Ze kregen ruzie tijdens het coronanieuws op tv omdat Rafael tegen de wens van zijn stiefvader met de mobiele telefoon bleef spelen.

De politie moest eraan te pas komen om de huiselijke ruzie te smoren. De verdachte keerde zich vervolgens tegen twee hoofdagenten „door een of meermalen op korte afstand van het hoofd” van die politiemensen „te hoesten en/of te kuchen”. Wesley M. riep daarbij: „Ik heb corona”. De agenten zeggen ook anderszins bedreigd te zijn. „Ik heb een mes in mijn zak en ik steek jullie neer” en „ik ben vuurwapengevaarlijk en ik moet door een heel team aangehouden worden”, aldus de beschuldiging.

Lees ook: De boeven lijken ook in quarantaine te zitten

Kat over het toetsenbord

Het geweld tegen zijn stiefzoon geeft de verdachte toe. „Ik anticipeerde verkeerd.” De verdachte heeft daar spijt van. Hij is een driftkikker die medicijnen slikt wegens ADHD. Met drugs en drank is hij naar eigen zeggen gestopt. Alleen een biertje en een blowtje op zijn tijd maar verder „werk ik aan mijn agressie”. Zijn strafblad telt zeventien kantjes. Sinds 2011 is hij ieder jaar veroordeeld voor geweldsdelicten, vertelt officier van justitie Willem Pustjens. Maar van bedreiging met een tegen het leven gericht misdrijf is volgens M. geen sprake. „Ik moest hoesten en daaruit kwam speeksel”.

Namens een van de bedreigde hoofdagenten claimt Jan Emmelkamp, casemanager geweld tegen politie-ambtenaren, 400 euro schadevergoeding. Terwijl een kat over zijn toetsenbord rent, zegt hij dat het spugend bedreigen „ontzettend veel onrust” veroorzaakt onder politieagenten. „De klodders kwamen op het stuur van de dienstauto.” De agenten hebben nog geprobeerd het gevaar te keren door een papieren zak over het hoofd van de verdachte te plaatsen maar dat lukte niet, zegt de officier van justitie.

Advocaat De Boer vraagt de rechter zijn cliënt vandaag vrij te laten. Hoesten kan komen „door kriebel in de keel”. Daar kun je niks aan doen. Het zit de raadsman ook niet lekker dat M. „gebrandmerkt wordt door de publiciteit. Dat drukt een stempel op de man.”

Hogere straf

Wesley zelf wil naar huis, zegt hij in zijn laatste woord. Dan kan hij zorgen voor zijn vriendin die diabetes heeft en wegens corona niet naar buiten kan. „Het is een verschrikkelijke ziekte”.

De politierechter zegt begrip te hebben voor de grote zorgen van politieagenten. Zij kunnen niet thuiswerken en geen anderhalve meter afstand houden. Als een verdachte in deze omstandigheden met speeksel dreigt, is dat „ronduit asociaal”. Een hogere straf dan normaal is daarom passend. De verdachte wordt veroordeeld tot tien weken cel en schadevergoeding. Het is een straf die in bijna alle zaken tegen coronahoesters gelijkluidend is.

Wesley M. reageert verontwaardigd op het vonnis. „Dus nu moet mijn vrouw met diabetes alleen thuis zitten? Ik ga in hoger beroep”. Dan staat hij op. „Ik ga weg. Mazzel”. En hij trekt de stekker uit de verbinding.