Alex Ploeg in ‘Ultimatum’.

Foto Bob Bronshoff

Cabaretier Alex Ploeg: ‘De eerste lach in Carré is pure heroïne’

Interview In zijn debuutprogramma over zijn apathische jaren als twintiger zet cabaretier Alex Ploeg zichzelf neer als een loser. Zondag is de show op televisie.

In zijn debuutshow, Ultimatum, schetst cabaretier Alex Ploeg een beeld van zichzelf als een sneue dertiger die geen meisje kan krijgen en huilt onder de douche over de dromen die hij niet heeft waargemaakt. Inmiddels werd hij met dit programma genomineerd voor de Neerlands Hoop cabaretprijs en stond hij afgelopen herfst in het voorprogramma van Jochem Myjer in Carré. NRC schaarde hem onlangs onder de 101 talenten voor de toekomst.

Ploeg (34) lacht als hij wordt gewezen op het verschil. „De show gaat over je mislukt voelen, om verschillende redenen. Gaandeweg deze voorstelling is de vraag die ik stel – of ik er mag zijn, in de wereld van de comedy en in de wereld zelf – wel beantwoord. Zeker tegen het einde van de tournee was het daardoor wel gek om dit materiaal te spelen.”

Ultimatum – zondag op televisie in een ingekorte versie van 50 minuten – is een terugblik op de jaren dat hij twintiger was. „Ik had een lange fase waarin ik apathisch en ontevreden was en met dat gevoel moest ik afrekenen. Deze voorstelling zet er een punt achter. Het is een coming-of-agestory, waarbij ik tien jaar ouder ben dan gebruikelijk is.”

De grote droom van de in Haren opgegroeide Ploeg was cabaretier worden. „Op de middelbare school wist ik dat al. Ik speelde jeugdtheater in Groningen, maar vond vooral de grappige rollen interessant. Een vriendje heeft me wegwijs gemaakt in het cabaret. Hij had videobanden van Freek en Youp, en ik ontdekte Hans Teeuwen. Ik heb drie keer auditie gedaan voor de kleinkunstacademie, maar dat werd hem steeds niet. De grote onuitgesproken reden voor mijn lamlendigheid in de voorstelling is dat het met cabaret niet lukte.”

Via het stand-upcircuit kwam hij alsnog waar hij wilde zijn. „Stand-up vraagt vakmanschap en doorzettingsvermogen: heel lang slecht durven zijn, tot de ervaring je beter maakt.” Moeten spelen voor kroegpubliek dat niet luistert kan de hel zijn, beaamt hij. „Ik wist: dat hoort erbij. Het duurt zeven tot tien jaar voor je souplesse ontwikkelt en een eigen stijl vindt. In de beginjaren speelde ik veel in het Comedycafé in Amsterdam. Dan kwam ik vertellen over mijn onzekerheid met in de zaal zes vrijgezellengroepen met dildo’s op hun hoofd.”

Daar werd hij hard van. „Ik heb een pantser ontwikkeld. In het theater was ik aanvankelijk overweldigd door de pure focus die theaterpubliek heeft.” Is die aandacht en rust aan hem besteed? „Steeds meer. Ik hou wel graag de vaart erin. Ik heb een natuurlijke angst voor stilte. Als ik aan het spelen ben en ik maak even geen grap, dan denk ik de hele tijd: ‘O, dooie lucht, dooie lucht, dooie lucht.’ Maar bij het terugkijken, tijdens de montage van de tv-opnames, merkte ik: o nee, dat kijkt lekker weg, even een rustmomentje is goed voor het ritme.”

Doodsbang

Bij zijn eerste optreden in Carré, was hij „doodsbang”, zegt hij. „Een Colosseumgevoel. Ik ging op als een konijn in de koplampen. Maar als die eerste lach op je af komt gestormd, dan is dat pure heroïne.” Zijn optreden was een verrassing voor het publiek. „Toen ik opkwam, voelde ik 1.800 mensen denken: dat is de technicus die komt vertellen dat Jochem onwel is geworden. Mijn eerste woorden waren: ‘Alles oké, hij komt er straks aan.’”

Is zijn voorliefde voor ‘vaart houden’ de reden dat Myjer bij hem uitkwam? „Ik ben wel anders dan Jochem, meer van de zelfanalyse. Misschien delen we een soort schunnige vrolijkheid? Maar mocht ik ooit op zijn succeslevel komen, dan wil ik wel onthouden dat je zoals hij gul en lief met nieuwe mensen omgaat.”

Ook Ploeg zit nu gedwongen thuis. „Ik was net twee weken aan het optreden in Toomler met materiaal voor mijn nieuwe programma en lekker op gang. Ik baal er enorm van, want ik heb optreden nodig – in mijn leven en om te kunnen schrijven. Van stilzitten word een comedian roestig.”

Alex Ploeg: Ultimatum. Zondag 5 april, 50 van de 90 minuten, NPO 3, 22.30 uur. Inl: alexploeg.nl