Privacywaakhond waarschuwt dat coronapatiënt moet instemmen met inzage in medisch dossier

Privacy Vanwege Covid-19 wil het kabinet de privacyregels versoepelen. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt ministers.

Een huisartsenpraktijk in Haarlem.
Een huisartsenpraktijk in Haarlem. Foto Koen Suyk/ANP

Artsen op een huisartsenpost of eerste hulp mogen niet zonder toestemming van een coronapatiënt in diens medisch dossier bij de huisarts kijken. Die waarschuwing heeft de Autoriteit Persoonsgegevens geuit in een brief aan minister Martin van Rijn (Medische Zorg).

Van Rijn en zijn collega-minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) werken aan een tijdelijke regeling waarin zulke inzage wél mogelijk moet worden, zonder toestemming vooraf van patiënten. Volgens het kabinet gaat de beoordeling van vermoedelijke coronapatiënten op huisartsenposten nu te traag door de grote toestroom en privacyregels.

Vanwege de corona-epidemie komen patiënten vaak bij een andere huisarts terecht dan hun reguliere arts, die vaak geen inzage mag hebben in hun dossiers. Dat bemoeilijkt de zogeheten ‘triage’, de afweging of patiënten naar het ziekenhuis worden doorgestuurd of thuis moet uitzieken. Zonder inzage kunnen artsen niet zien of een patiënt een verhoogd risico loopt, bijvoorbeeld vanwege diabetes, hartproblemen of bepaald medicijngebruik. Deze belemmering wordt weggenomen door een tijdelijke uitzondering waarin expliciete toestemming van patiënten niet meer nodig is, denken de bewindslieden.

Ongeveer acht miljoen Nederlanders hebben toestemming gegeven voor het delen van hun medisch dossier. Zo’n één miljoen Nederlanders hebben dat expliciet verboden. De rest heeft niets laten weten.

„Vanwege de coronacrisis vindt de Autoriteit Persoonsgegevens het gerechtvaardigd dat ook de medische gegevens van die mensen tijdelijk zijn in te zien, maar alleen als patiënten daar ter plekke toestemming voor geven. Tenzij de patiënt daartoe niet meer in staat is. Medische gegevens betreffen gevoelige, zeer persoonlijke informatie, waarop het medisch beroepsgeheim van de arts rust. De bescherming daarvan is een fundamenteel privacybeginsel, dat ook nu overeind moet blijven”, aldus voorzitter Aleid Wolfsen van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De privacywaakhond vindt gedurende de coronacrisis een mondelinge toestemming voldoende, in plaats van een schriftelijke, zoals nu wettelijk vastgelegd.

Landelijke Huisartsen Vereniging

De versoepeling van de privacyregels wordt doorgevoerd op verzoek van onder meer de Landelijke Huisartsen Vereniging. Huisarts Joan van den Heuvel uit Uden juicht de maatregel toe. „Tijdens deze epidemie maken wij vaak mee dat mensen op stel en sprong naar het ziekenhuis moeten. Bijvoorbeeld een man van zestig die ik nog nooit heb gezien en die een pilletje voor zijn bloeddruk gebruikt. Zoiets moet ik, of mijn collega’s bij de huisartsenpost, wel weten om zijn risico in te kunnen schatten. We moeten in zijn dossier kunnen kijken, als dat in de hectiek van het moment de enige optie is. Juist voor zware coronapatiënten vergt praten en vragen beantwoorden een extreme inspanning”, aldus Van den Heuvel.

Volgens Wolfsen van de AP kunnen mensen die inzage in hun dossier hebben geweigerd er zeker van zijn dat ook na de nieuwe kabinetsmaatregelen ander medisch personeel niet bij hun gegevens kan. „Zij moeten zich wel realiseren dat dit ‘nee’ op de huisartsenpost of eerste hulp niet heel vlug gewijzigd kan worden. Inzage is dan technisch onmogelijk”, voegt hij eraan toe.