Beleggersvereniging VEB roept bedrijven op dit jaar geen bonussen te betalen

Beloningen Beleggersvereniging VEB wil dat bestuurders in 2020 geen variabele beloningen ontvangen. „De top moet het goede voorbeeld geven.”

Topman Jean-François van Boxmeer van Heineken verdiende vorig jaar dankzij bonussen in totaal 9,6 miljoen.
Topman Jean-François van Boxmeer van Heineken verdiende vorig jaar dankzij bonussen in totaal 9,6 miljoen. Foto Frank van Beek / HH

Beleggersvereniging VEB vindt dat Nederlandse beursgenoteerde bedrijven dit jaar geen bonussen moeten uitkeren aan hun bestuurders. „Variabele beloningen zijn in deze coronacrisis niet op hun plek. We doen een oproep aan alle bedrijven om ervan af te zien”, zegt VEB-directeur Paul Koster in gesprek met NRC.

De vergaande oproep past volgens de VEB bij de zware crisis waarin de economie en maatschappij zijn beland. „Iedereen is onzeker over zijn baan en heeft veel spanning, als bedrijf moet je daarop reageren”, vindt Koster. Naast een financiële component – bedrijven sparen met het niet uitkeren van bonussen geld uit – is de oproep ook symbolisch van aard. „Wij moeten samen deze crisis doorkomen.”

In discussies over het bedrijfsleven wordt vaak het belang geuit van tone at the top: het belang dat de topman het goede voorbeeld geeft. „Dit is bij uitstek het moment dat je die toon zet”, zegt Koster.

Bij bedrijven zoals Heineken, Shell en Wolters Kluwer vormt de variabele beloning een fors deel van het inkomen van bestuurders

Bonussen in de financiële sector zijn bij wet gemaximeerd op 20 procent van het vaste salaris. Buiten de financiële sector bestaat echter geen bonusplafond. Bij bedrijven zoals Heineken, Shell en Wolters Kluwer vormt de variabele beloning een fors deel van het inkomen van bestuurders.

Voor Shell-topman Ben van Beurden bijvoorbeeld, ligt het reguliere salaris met 1,5 miljoen euro relatief laag. Afgelopen jaar wist hij dat dankzij variabele beloningen van 8 miljoen (in 2019) en 18,2 miljoen (2018) nogal op te krikken. Toenmalig Heineken-topman Jean-François van Boxmeer ontving in 2019 een basissalaris van 1,25 miljoen euro, maar kwam uit op een totale beloning van 9,6 miljoen euro.

Lees ook deze inventarisatie van extraatjes voor de top

Punt op de agenda

De uitvoering van het appèl van de VEB ligt bij de raad van commissarissen van ondernemingen. Zij zijn verantwoordelijk voor het beloningsbeleid en kunnen hun discretionaire bevoegdheid gebruiken om de variabele beloning bij te stellen naar nul. „Dit moet wat ons betreft voor alle raden van commissarissen een punt op de agenda zijn”, aldus Koster. Hoewel de oproep van de VEB gericht is op de variabele beloning voor bestuurders, hoopt de VEB dat het schrappen van bonussen ook doorwerkt in het salarishuis van de rest van het bedrijf.

Voor de VEB doet het er niet toe of en hoe zwaar een bedrijf getroffen is door de crisis. Ook bedrijven die geen of nauwelijks problemen ondervinden zouden tot de stap moeten overgaan.

Dinsdag maakte bouwbedrijf BAM bekend dat het bestuur en de raad van commissarissen de eigen beloning tijdens de coronapandemie met 20 procent korten. De VEB spreekt van „een goed signaal”.

De beleggersvereniging wijst erop dat tijdens de crisis offers gevraagd worden van werknemers, bestuurders, maar ook aandeelhouders. Meerdere bedrijven zoals Randstad en Arcadis schorten hun geplande dividenduitkering op. ABN Amro en ING gaven inmiddels gehoor aan een oproep van de Europese Centrale Bank om tot oktober geen dividend uit te keren.

‘Geen prettige boodschap’

De VEB wil niet dat alle dividenduitkeringen stoppen, zoals ook geopperd wordt. „Wij vinden dat alle bedrijven moeten kijken wat de crisis betekent voor hun cashflow. Als er problemen dreigen doen ze er verstandig aan de dividenduitkering voorlopig uit te stellen”, zegt Koster. Hij onderkent dat dit voor sommige VEB-leden „geen prettige boodschap” is, maar dat daarvoor wel begrip moet worden getoond.

Omdat de crisis het uiterste vraagt van bestuurders pleit de VEB ervoor dat zij hun nevenfuncties terugbrengen. Verschillende topmannen en -vrouwen vervullen nu nog meerdere commissariaten bij andere bedrijven. PostNL-topvrouw Herna Verhagen is bijvoorbeeld ook commissaris bij ING, de Franse elektrische materialenreus Rexel en het Concertgebouw. De VEB wil dat topmannen en -vrouwen naar maximaal één commissariaat gaan, zodat bestuurders zich optimaal kunnen richten op het door de crisis loodsen van hun eigen bedrijf.