Het openbare leven blijft nog platliggen

Coronavirus Het kabinet verlengt de maatregelen die tot 6 april zouden gelden tot en met 28 april. Premier Rutte waarschuwt: „Ga nou niet op meivakantie.” 

Premier Mark Rutte belt in de keuken van het Torentje na de persconferentie met updates over de Coronacrisis.
Premier Mark Rutte belt in de keuken van het Torentje na de persconferentie met updates over de Coronacrisis. Foto David van Dam

Met het paasweekend en de meivakantie in zicht, roept het kabinet mensen op nog minstens vier weken thuis te blijven. „We realiseren ons dat we veel vragen”, zei premier Rutte dinsdagavond. „Maar het is echt nodig.”

De ‘intelligente lockdown’ die het kabinet vorige week aankondigde in de strijd tegen het coronavirus, blijft tot en met dinsdag 28 april van kracht. Dat hebben premier Rutte (VVD) en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) dinsdagavond bekendgemaakt. Dat betekent dat alle maatregelen voorlopig onverkort blijven gelden.

En, zo waarschuwde Rutte: „Na 28 april gaan we echt nog niet meteen terug naar de normale situatie.” Hopelijk kunnen we dan delen van het normale leven gaan oppakken, zei hij. „Maar dat is geen zekerheid. Verre van.” Zijn advies: „Ga nou geen plannen maken voor de meivakantie, dat is echt te voorbarig.” 

Het was ondenkbaar dat het kabinet dinsdag níét tot een verlenging van de maatregelen zou besluiten: het coronavirus is absoluut nog niet onder controle. „Kijk naar het enorme aantal doden dat we vandaag te betreuren hebben”, zei Rutte. Het waren er 175 – veruit het hoogste aantal tot nu toe. Voor zover bekend zijn in Nederland 1.039 mensen aan corona overleden.

En de ziekenhuizen stromen vol. Ondanks voorzichtig positieve signalen uit Noord-Brabant, waar de uitbraak begon en het aantal ziekenhuisopnames volgens het RIVM „over de piek” heen lijkt, nemen de opnames in Zuid-Holland, Noord-Holland, Gelderland en Limburg toe. Even voor twee uur dinsdagmiddag lagen er 1.124 coronapatiënten op de intensive care.

Crisis is het, kortom, al een tijdje, maar de noodscenario’s komen nu rap dichterbij. Onder die omstandigheden moest het crisisteam in Den Haag dinsdag beslissen hoelang het openbare leven in Nederland nog plat blijft.

Wat zijn de vier belangrijkste vraagstukken waarmee rekening is gehouden?

1 Loopt het niet gierend uit de hand met de IC-capaciteit?

We moeten zorgen dat de zorg het aankan, is het mantra van Rutte en De Jonge. En de cijfers zijn schrikbarend. Vorige week zeiden de deskundigen dat deze week 1.600 bedden op de intensive care nodig waren, nu zijn dat er al 2.400 voor aanstaande zondag. Minister De Jonge noemde het vorige week nog „spannend” of het ging lukken met die 1.600 bedden, maar was dinsdag stellig: die 2.400 bedden zijn vóór zondag geregeld. Het onderstreept de noodzaak van de maatregelen.

Lees ook: In Zeeland is het crisistijd, niet langer vakantietijd

2 Hoelang houdt de samenleving dit nog vol?

Rutte constateerde tevreden dat de straten, treinen en kantoren leeg zijn – iedereen houdt zich goed aan de regels, zei hij dinsdag. „Je zag afgelopen weekend dat het al beter ging dan het weekend ervoor.” Toch zal het crisisteam huiverig naar de weersvoorspellingen kijken. Zal het stralende weer mensen niet in de verleiding brengen van het weekend tóch naar buiten te gaan? Zullen mensen, hoe langer de maatregelen duren, niet gaan verslappen?

Uit onderzoek van Ipsos in opdracht van EenVandaag blijkt dat bijna acht op de tien Nederlanders de corona-aanpak van het kabinet steunen. Het vertrouwen in het kabinet is afgelopen maand gestegen.

3 Hoe kunnen we meer testen en zo het virus beter aanpakken?

Het is goed om te weten wie besmet is met Covid-19, maar ook wie het (ongemerkt) al heeft gehad, zei minister De Jonge dinsdag. Dan weet je in welke mate groepsimmuniteit optreedt en wie weer aan de slag kan. De testcapaciteit gaat de komende weken flink omhoog, beloofde hij: van 4.000 tests per dag naar 17.500, mogelijk zelfs „richting de 29.000”. Dat betekent dat fors meer mensen in de zorgsector kunnen worden getest en dat er uiteindelijk ook tests beschikbaar zijn voor mensen buiten de zorg.

4 Hoe voorkomen we een ontwrichtende financiële crisis?

Op de achtergrond is dit een belangrijk vraagstuk, zie de miljarden die het kabinet uittrekt om bedrijven en ondernemers door de crisis te loodsen. Maar op de persconferentie ging het niet over de economie. Volksgezondheid staat op één.