Brieven

Brieven 31/3/2020

Democratie

Niet de wil van het volk

Eindelijk is er iemand die de ontering van de Staten-Generaal tot een orgaan dat slechts de wil van het volk vertolkt een halt toeroept (Een liberale democratie kan niet zonder vertegenwoordiging, 28/3). De hedendaagse tendens om volksvertegenwoordigers te zien als belangenbehartigers van hun achterban is niet in lijn met hoe de auteur van onze grondwet het ooit voor zich zag. De taak van de politicus ligt in de afweging van wat het publiek belang is, niet in de verdediging van een privaat belang. Of in Thorbeckes eigen woorden: „Is het alleen de vraag, wat het volk of de meerderheid wil, dan vervalt de vraag naar hetgeen regt, waar, goed en uitvoerbaar is.”

Europese solidariteit (1)

Nekslag voor de euro

Als het aan Zuid-Europese landen en met name Italië wordt toegestaan om zonder stringente afspraken geld te lenen onder garantie van de rest van Europa, betekent dit op termijn het einde van de euro. Italië heeft immers meermalen laten weten dat het begrotingsdiscipline beschouwt als Europese inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Zelfs in tijden van hoogconjunctuur was Italië er niet toe te bewegen zijn enorme staatsschuld naar beneden te brengen.

Dankzij het opkoopprogramma van Mario Draghi heeft de Europese Centrale Bank inmiddels enorme vorderingen op Italië. Hier is niets mis mee, zolang er continuïteit is. Maar zodra er ergens een kink in de kabel komt – bijvoorbeeld als Italië de rente en aflossing niet meer kan betalen – kampen noordelijke landen met grote oninbare vorderingen op zuidelijke landen.

Ik ben er dan ook tegen dat Italië zich zonder bindende afspraken verder in de schulden kan steken op kosten van de rest van Europa. Dat betekent dus geen blanco cheque via een Europees hulpfonds, geen vrijbrief om eurobonds uit te geven en geen monetaire financiering zoals Christine Lagarde wil.

Ben ik er dan tegen om landen die hard door corona getroffen worden te helpen? Absoluut niet! Maar dit is waarschijnlijk de laatste kans om discipline af te dwingen en begrotingsafspraken te maken. Laten we hopen dat Rutte en Hoekstra hun poot stijf houden.

Europese solidariteit (2)

Schaamrood op de kaken

Italië moet hervormen, innoveren en de corruptie bestrijden. Dat is allemaal waar, maar deze Europese partner moet in tijden van corona gesteund worden. De houding van de heren Hoekstra en Rutte (Irritatie over Nederlands verzet tegen noodhulp, 25/3) is schoolmeesterachtig en ultranationalistisch. Ik hoop dat ik snel weer naar Italië kan gaan, maar liever niet met het schaamrood op de kaken.

Supermarkten

Stroomlijn winkelroute

In veel supermarkten is het onmogelijk om rechtstreeks naar het schap te lopen waaruit je iets nodig hebt. Ik heb me laten vertellen dat deze opstelling bewust is: als je eerst langs andere schappen moet, koop je snel meer dan je van plan was. Dit is voor velen altijd al een bron van ergernis geweest, maar nu ons gevraagd wordt zo weinig mogelijk buitenshuis te zijn, is het wellicht tijd om af te rekenen met die strategie die files op de supermarktroute veroorzaakt. Haal obstakels weg, stuur de mensen niet door dezelfde smalle, drukke gang. Dit is niet het moment om extra inkopen aan te moedigen, dat doen hamsteraars al genoeg. De gezondheid van klanten en personeel weegt zwaarder dan het commerciële belang.

Coronamaatregelen

Grote mond helpt niet

Het coronavirus etaleert de incompetentie van leiders als Trump omdat het laat zien dat alleen een grote bek niet werkt.

Correcties/aanvullingen

Sterftecijfers

In De lage weerstand van de Verenigde Staten (28/3, p. 12-13) stond dat in de VS vanaf 1999 de levensverwachting omlaag is gegaan in de hele 21ste eeuw. Er had moeten staan dat de sterftecijfers onder witte Amerikanen omhoog zijn gegaan gedurende de hele 21ste eeuw.