Necrologie

Tot het laatst bleef David (15) geloven in zijn genezing

David van Tongeren (2004-2020) Hij was twaalf jaar toen hij een chemokuur weigerde. De zaak van David van Tongeren maakte landelijk debat los: kan een ziek kind over eigen leven en dood oordelen?

Texel, het eiland waar David van Tongeren woonde.
Texel, het eiland waar David van Tongeren woonde. Foto Hoge Noorden Jaap Schaaf

David van Tongeren (15) zag de wereld door een klein gaatje. Met dat ene stukje onderin zijn linkeroog kon hij nog 5 procent helder zien. Voor de rest keek hij door matglas, na de operatie en bestraling aan een tumor in 2016. Een ‘medulloblastoom’ in zijn kleine hersenen, zo groot als een golfbal.

Maar tijdens gym rende David gewoon keihard mee met zijn klasgenoten. Hij stepte, en balanceerde op zijn hoverboard met twee wieltjes. Onder begeleiding leerde hij vorig jaar skiën in Oostenrijk.

David leefde door met de durf van een jongen van zijn leeftijd. Tot het laatst bleef hij geloven dat hij zou genezen, zou overleven.

Overlevingskans

In mei 2017 kwam David landelijk in het nieuws. Als het twaalfjarig kind van gescheiden ouders dat een vervolgbehandeling met chemo weigerde. Zonder die kuur zou zijn overlevingskans 50 procent zijn, en met chemo 75 tot 80 procent, zeiden artsen. Maar het risico was verdere aantasting van zijn immuunsysteem, ogen en oren en van zijn cognitieve vermogens.

Hij en zijn moeder kozen voor natuurlijke middelen, zoals natriumcarbonaat, kurkuma, vitamine C en D en wietolie. Zijn vader probeerde via de rechter een reguliere behandeling af te dwingen. De zaak van David zwengelde maatschappelijk debat aan: kan een ziek kind van twaalf over eigen leven en dood oordelen?

Lees ook David denkt ook zonder chemo te overleven

Een eerste psychiater vond in december 2016 dat David dat destijds niet goed kon. De kinderrechter plaatste hem onder toezicht. David verhuisde korte tijd naar zijn vader, totdat zijn moeder alsnog instemde met de chemokuur.

Maar in februari 2017 schreef hij de kinderrechter een brief dat hij niet meer wilde. Een tweede psychiater werd geraadpleegd en achtte David wel volledig wilsbekwaam. „Hij heeft een heel sterke wil om te leven, maar kan ook nadenken over de dood”, rapporteerde zij.

Ook in hoger beroep werd de vader in het ongelijk gesteld. Toen alles voorbij was, ging Davids familie in de zomer uitwaaien in Albufeira, Portugal. David was ‘schoon’ en speelde eindeloos op het strand, net als thuis.

Vroegrijp

David werd geboren op Vlieland en stierf op Texel. Toen hij twee was, gingen zijn ouders uit elkaar. Hij groeide bij zijn moeder op in Drachten, samen met zijn oudere broer en zusje. Zijn vader zag hij om het weekend en tijdens vakanties.

Op Texel zat hij in de tienerclub van de Baptistengemeente. Bij Mavo aan Zee in Den Helder ging hij de laatste maanden naar school.

David van Tongeren Foto Schoolfoto.nl

Een rustige, beschouwende jongen was hij, volgens zijn ouders. David had zijn eigen tempo en zijn eigen wereldje. Zijn ziekte, de pijn en de gesprekken daarover hadden hem vroegrijp gemaakt.

Maar ondanks alles bleef David ook een gewone jongen. Hij spaarde zakmessen en zaklampen en had een eigen poes, Mimi. Zijn grote liefde was Sarissa, zijn oude buurmeisje uit Drachten. Met zijn neus op zijn smartphone kon hij toch nog gamen: Minecraft en Roblox.

Leuke dingen deelde hij graag met anderen. David wilde piloot worden, vertelt zijn vader. In 2017 kreeg hij met zijn familie een rondvlucht naar Lelystad van stichting Make-A-Wish. Maar David wilde alleen gaan als zijn vrienden Sarissa en Thijs ook mee mochten vliegen. Uiteindelijk mocht dat.

Toen David eind 2018 twee jaar schoon was, was het groot feest. Met vrienden ging hij karten, zwemmen en gezellig eten. In januari 2019 ging hij nog op een wintersportkamp met jonge (ex-)kankerpatiënten. David voelde zich gezond en gelukkig, vertelt zijn moeder.

Een week later bleek het thuis na een controle mis: bij zijn stuitje zat een uitzaaiing. David werd bestraald, maar was niet meer te genezen, zeiden de artsen.

Ziekenzalving

In de zomer ging David drie dagen lang vasten en bidden in een strandhuisje. De oudsten van de Baptistengemeente kwamen langs voor een ziekenzalving. Op de tweede dag besloot David dat hij na het vasten klaar was voor de volwassenendoop. Kopje onder in de Waddenzee, zoals dat gaat op het eiland.

Daarna weigerde hij even alle middelen, zegt zijn moeder. Zou hij genezen, dan zou het van God komen. Maar een volgende controle bracht slecht nieuws. David stemde in met levensverlengende chemo.

Met de opbrengst van crowdfunding kreeg hij in Duitsland hyperthermie waarbij kankercellen verhit worden. Toen reizen te pijnlijk werd, kocht zijn moeder via Ebay een tweedehands apparaat voor magneetveldtherapie in Hongarije.

Sinds afgelopen januari was David vanaf zijn nek verlamd, maar hij bleef hoopvol. Hij was vol van een zelfontworpen auto op zonne-energie, die hij ooit bij de TU in Eindhoven wilde ontwikkelen. Tot een zondag, twee dagen voor zijn dood op 17 maart, bleef hij helder.

Het wonder kwam niet, zei de voorganger van de Baptisten tijdens Davids uitvaart. Zijn klasgenoten hebben hem nog een laatste saluut langs de Zeedijk gebracht.

Het was Davids weg en zijn moeder heeft hem daarin steeds gesteund, zegt zij. Spijt heeft ze niet. David en zij waren dankbaar voor hun keuzevrijheid. Op Davids overlijdenskaart staat de tekst: „Ik deed het anders, uit ontzag voor God.”