Een staande ovatie voor de zon in Rio

De juiste plek Waar voel je je thuis in den vreemde? NRC-correspondent Nina Jurna over de zonsondergang in Rio de Janeiro.

Foto Nina Jurna

Het is een magische ervaring – om de pôr do sol, de zonsondergang, te ervaren vanaf de Arpoador, een rotsachtige heuvel precies op de scheidslijn tussen Copacabana en Ipanema, de beroemde strandwijken van Rio. Het uitzicht alleen al is spectaculair: in de verte, in het goudkleurige zonlicht van de namiddag, zie je de contouren van de Dois Irmãos, de Twee Gebroeders, het gebergte dat zijn naam dankt aan de twee (qua vorm bijna identieke) naast elkaar gelegen puntige heuveltoppen. Onder aan de berg ligt de kleine favela Vidigal, met uitzicht op de oneindige Atlantische Oceaan.

Vanaf de Arpoador, waar ik me ruim vóór zonsondergang nestel voor een goed plekje tussen vele anderen, strekt het witte strand zich uit. Wachtend op het moment suprême realiseer ik me hoe binnen dit uitzicht het dna van Rio zo treffend samenkomt. Dit is een stad van extremen. Nergens in Brazilië is het verschil tussen arm en rijk zo duidelijk zichtbaar als hier. Pal tussen de chique en door hekken en portiers omgeven condominiums aan het strand van de rijken liggen de heuvels met daarop kleine en immens grote sloppenwijken.

Je kunt straatarm zijn in Rio, maar de schoonheid van de natuur is gratis

Rio is de stad van de grenzeloze passie, van de liefde en de oneindige feesten, maar het is ook de stad van het extreme geweld. Van duizenden moorden per jaar. En van de al decennialange voortslepende wrede drugsoorlog in de bijna zevenhonderd sloppenwijken, waar Vidigal, dat hier zo idyllisch in mijn blikveld ligt, er een van is. Er is geen metropool waar de hardheid van de verstedelijking en de schoonheid van de natuur zo duidelijk samenkomen als in Rio – waar behalve strand en heuvels ook watervallen, meren en zelfs een groot tropisch regenwoud, met middenin het beroemde Christusbeeld, tot de stad behoren. „Je kunt straatarm zijn in Rio, maar de schoonheid van de natuur is gratis”, zegt mijn Braziliaanse vriend altijd.

En voor dat dagelijkse, gratis en oneindige geschenk spreken de Carioca, zoals de inwoners van Rio worden genoemd, dagelijks hun dank en waardering uit. Hier, vanaf de Arpoador, als de zon onder gaat. Hij zakt weg in de zee en laat de golven nog een keer goed oplichten. Vandaag zie ik hem verdwijnen tussen de heuvels van de Twee Gebroeders, met een laatste prachtige, bijna spirituele uitbarsting van licht op de heuveltoppen. We staan op, juichen en applaudisseren. Een staande ovatie en een overweldigend eerbetoon aan de zon, die ondanks alle problemen en de worsteling van het bestaan onze dag zo mooi kleurde.

Het applaus ebt langzaam weg in het geruis van de zee, maar morgen is het er weer.