Artiesten lopen auteursgelden mis nu hun muziek niet meer gespeeld wordt in horeca en kapsalons.

Foto Bert Spiertz

Interview

Buma/Stemra-noodplan voor artiesten: ‘Wij kunnen slechts een deel van het ergste leed verzachten’

Bernard Kobes | Voorzitter raad van bestuur Buma/Stemra Muzikanten verdienen niets meer met optredens. De horeca kan de rekening voor muziekrechten niet betalen. Buma/Stemra schiet te hulp. „Het is onze maatschappelijke verantwoordelijkheid ook een steentje bij te dragen.”

De sector zit aan meerdere kanten klem. „Caught in a squeeze”, omschrijft Buma/Stemra-voorzitter Bernard Kobes het. Toen premier Rutte ruim tweeënhalve week geleden bekendmaakte dat de horeca en uitgaansgelegenheden nog die avond moesten sluiten „droogde binnen een halfuur een belangrijk deel van onze inkomsten op”.

Buma/Stemra-voorzitter Bernard Kobes.

Buma/Stemra fungeert als tussenluik. Voor artiesten, componisten, tekstschrijvers en uitgevers int ze auteursrechtgelden over hun composities en teksten. Daarvoor klopt de organisatie aan bij onder meer discotheken, winkels, cafés, kappers, maar ook televisiezenders: eigenlijk overal waar muziek gedraaid wordt. In 2019 werd zo 217 miljoen euro geïnd. Dat geld sluist Buma/Stemra weer door naar rechthebbenden in binnen- en buitenland.

De ‘Covid-19-sluiting’, waarschijnlijk tot ten minste 1 juni, is een drama voor velen in de muziekwereld, zegt Kobes. Artiesten kunnen niet meer optreden en zien daarmee een belangrijke inkomstenbron wegvallen. Daar komt dan ook nog eens de klap overheen dat hun muziek niet meer gespeeld wordt in bijvoorbeeld horeca en kapsalons waardoor ze de inkomsten uit auteursrechten gaan mislopen.

Daarom presenteert Buma/Stemra deze week een noodplan. Ze gaat vervroegd 15 miljoen euro aan Nederlandse auteursrechtgelden uitkeren. Ook wordt in samenwerking met muziekrechtenorganisatie Sena een noodfonds opgericht waar de organisaties gezamenlijk 4 miljoen euro insteken. Aan de overheid de vraag om dat aan te vullen tot minimaal 12 miljoen.

Tegelijkertijd heeft Buma/Stemra ook besloten „haar verantwoordelijkheid te nemen” tegenover alle cafés, kapperszaken en andere bedrijven die nu op last van de overheid gesloten zijn en Buma/Stemra al snel om uitstel van betaling vroegen. „Zolang die sluiting voortduurt hoeven zij hun Buma/Stemra-factuur over die periode niet te betalen ”, belooft Kobes.

Als je als buitenstaander naar de muziekwereld en de jetsetlevensstijl kijkt, denk je niet meteen dat die sector steun nodig heeft. Hoe zit dat?

„Voor een deel heeft u gelijk. Er zijn topverdieners, net zoals in elke sector. Het gaat ons om de grote groep die in nood is: de singer-songwriter die grotendeels leeft van auteursrechten op zijn liveoptredens die zijn weggevallen, jazzmuziek die in cafés gespeeld wordt die nu gesloten zijn, componisten van moderne klassieke muziek die hun muziek nu niet verkocht krijgen, maar denk ook aan reclame-opdrachten die niet doorgaan. Wij hebben 30.000 leden. De grootste groep verdient zeker geen tonnen.”

Hoe wordt het geld straks verdeeld? Gaat dat ook naar rapper Ali B die liet weten financiële zorgen te hebben?

„Die 15 miljoen euro die wij gaan vooruitbetalen gaat naar onze volledige Nederlandse achterban, de artiesten, componisten en anderen die daar normaal ook recht op hebben. Het is de uitbetaling van een deel van de auteursrechten over 2019 die eigenlijk pas veel later dit jaar zou plaatsvinden. Die betaling halen wij naar voren en wordt verdeeld via de gebruikelijke verdeelsleutel die is gebaseerd op de frequentie van het muziekgebruik.

„Het noodfonds is echt bedoeld om bijvoorbeeld de kleinere componist te helpen die nu door het plotseling opdrogen van zijn inkomsten in de acute problemen is gekomen.”

Buma/Stemra was de afgelopen jaren enkele keren negatief in het nieuws vanwege interne affaires. Speelde dat mee bij dit besluit tot een noodplan?

„Helemaal niet. Dat ligt achter ons. Ik ben in november aangetreden en kijk vooruit. Wij zijn bezig met nieuwe plannen en nieuw elan. Ik vind het de maatschappelijke verantwoordelijkheid van Buma/Stemra om – nu de hele wereld in de problemen zit – ook ons steentje bij te dragen.”

Waarom kloppen jullie bij de overheid aan? Uit de jaarrekeningen van Buma en Stemra komen reserves van zo’n 25 miljoen euro naar voren, dat geld kan toch in het noodfonds?

„De reden dat wij deze reserves hebben is dat wij als doorgeefluik soms geld ontvangen dat wij pas later kunnen uitkeren. Dat geld moet dus nog naar de rechthebbenden toe. Buma is een vereniging en Stemra een stichting. Wij hebben geen eigen geld. Met ons plan kunnen wij slechts een deel van het ergste leed verzachten. De echte sleutel ligt bij de overheid. Onze achterban zorgt ervoor dat er muziek gemaakt kan worden. Als je daarvan een deel kwijtraakt gaat er heel veel verloren.”

Lees ook dit interview met minister Van Engelshoven: ‘Wij gaan zorgen dat de culturele sector deze tijd doorkomt’