Reportage

Na persconferenties van Rutte begint het hamsteren, zien ze bij Jumbo

Serie | Cruciale beroepen Klanten mogen mondjesmaat naar binnen, maar voor de supermarkt blijft het druk. „De horeca is dicht, mensen eten ’s middags thuis in plaats van in de bedrijfskantine; natuurlijk worden er meer boodschappen gedaan.”

Directeur logistiek van Jumbo Karel de Jong (rechts) adviseert: „Doe je normale boodschappen, zoals altijd. Dan kunnen wij het ook steeds weer aanvullen.”
Directeur logistiek van Jumbo Karel de Jong (rechts) adviseert: „Doe je normale boodschappen, zoals altijd. Dan kunnen wij het ook steeds weer aanvullen.” Foto Ilvy Njiokiktjien

Of in bepaalde delen van het land gretiger gehamsterd wordt dan elders? Karel de Jong, directeur logistiek van Jumbo, denkt even na. „In al onze winkels is de vraag toegenomen, maar in het noorden gaat het wat minder snel. Minder besmettingen en wat nuchterder volk, waarschijnlijk.”

Op de vraag wannéér de vraag het grootst is, antwoordt de vijftigjarige De Jong beslist: „Direct na de persconferenties van premier Rutte, dat zijn de pieken.”

Behalve het roemruchte wc-papier zijn vooral conserven en houdbare producten als pasta en rijst in trek. „En alles in grootverpakkingen, kilo’s kipfilet en gehakt ook.”

De Jong zou zijn klanten op het hart willen drukken dat er écht genoeg is en dat er geen problemen zijn met leveringen. „Doe je normale boodschappen, zoals altijd. Dan kunnen wij het ook steeds weer aanvullen.” Maar ook als er niet gehamsterd zou worden, blijft de druk op supermarkten groter, denkt De Jong. „De horeca is dicht, mensen eten ’s middags thuis in plaats van in de bedrijfskantine; natuurlijk worden er meer boodschappen gedaan.”

Actie ondernemen en iedereen mobiliseren, was de eerste reactie van De Jong toen de brancheorganisatie liet weten enorme drukte te verwachten. Voor de directeur logistiek betekent dat vooral: veel overleg, en de negen distributiecentra bezoeken die Jumbo door het hele land heeft. „Iedereen beseft nu hoe belangrijk de voedselvoorziening is. Nederland moet kunnen blijven eten.”

Hij maakt nu werkdagen van zo’n zestien uur, zeven dagen per week. Contact met vrouw en kinderen gaat vooral telefonisch. „Ik ben een enorme wielerliefhebber, en fietsen is nog toegestaan. Dus ik heb mezelf voorgenomen om dit weekend even op de racefiets te stappen. Laat ik zeggen, ik ga het in ieder geval proberen.”

De Jong is deze ochtend in het distributiecentrum in Veghel, waar zo’n dertienhonderd mensen werken. Jumbo heeft in totaal zo’n negentigduizend medewerkers; na Albert Heijn is het de tweede supermarktketen van Nederland. Het bedrijf telt ruim 670 supermarkten en 105 vestigingen van La Place, de zelfbedieningsrestaurants die tot 2016 eigendom van V&D waren.

Sushikraam

Op een paar minuten rijden van het 84.000 vierkante meter grote Jumbo-terrein waar De Jong inmiddels weer aan het overleggen is geslagen, staat een van de acht ‘foodmarkten’ van Jumbo: grote supermarkten met veel vers bereide maaltijden. Er staan een haring- en een sushikraam en een grote steenoven waarin pizza’s en pasta’s worden bereid. Het restaurantgedeelte, waar de maaltijden kunnen worden genuttigd, moest op 15 maart sluiten. In de supermarkt zelf is het redelijk druk en zijn de schappen goed gevuld.

Foodmarktmanager Michael Klaassen denkt dat het weinig zinvol is mensen te vragen vooral niet te hamsteren, zegt hij, terwijl hij voor het vak met vleesvervangers staat. „Mensen zijn net kleine kinderen. Zodra papa en mama weg zijn, doen ze juist dingen die niet mogen.”

Lees ook over doe-het-zelfwinkels, die worden overspoeld met klanten: Kluswinkels: buiten in de rij, binnen is het rustig

Wat hem het meest heeft verbaasd, is de gigantische verkoop van afbakbroodjes. „We verkopen nauwelijks afbakbroodjes. Ja, met Pasen en Kerst. Nu vlogen ze de schappen uit.”

Volgens Klaassen is de sfeer onder de medewerkers goed. „Er heerst een gevoel van saamhorigheid. En het is mooi dat veel klanten waardering uitspreken. De een komt met een bloemetje, de ander met paaseitjes.” Ook de leidinggevenden laten hun waardering blijken aan de vulploegen en caissières. „Wij organiseren hier ontbijt en lunch voor ze. De druk ligt zo hoog. Het lijkt wel Kerst.”

Ook Claire Trügg (40), hoofd communicatie en duurzaamheid, maakt de vergelijking. „We draaien kerstomzetten. Het verschil is alleen dat we ons op die drukte altijd twee maanden kunnen voorbereiden. Nu gebeurde het bijna van de ene op de andere dag.” De omzetstijging bedraagt, afhankelijk van de productgroep, tientallen procenten. In de distributiecentra wordt nu 24 uur per dag doorgewerkt. Normaal gesproken is dat 18 uur.

Deurbeleid

Om een andere overbelaste beroepsgroep, het zorgpersoneel van het nabijgelegen Jeroen Bosch Ziekenhuis, de helpende hand te bieden, heeft Jumbo daar een pop-upwinkel geopend waar boodschappenpakketten kunnen worden opgehaald. Goed voor drie dagen aan maaltijden, voor 45 euro. Daar was behoefte aan, zegt Trügg: „Zorgpersoneel maakt overuren en er blijft weinig tijd over om boodschappen te doen. Door hamstergedrag van andere klanten grijpen ze soms ook mis. We moeten nu een beetje zorgen voor elkaar.”

De meestgestelde vragen van klanten hebben volgens Trügg betrekking op de hygiëne in de winkels. De caissières hebben een scherm van plexiglas voor zich, dat de kans op besmettingen aan de kassa aanzienlijk moet verlagen. Ook hangen posters in de winkels waarop in Jumbo-geel wordt opgeroepen om vooral anderhalve meter afstand te houden tot andere klanten.

In de praktijk blijkt dat toch lastig. De Veghelse klanten schuifelden begin deze week nog rakelings langs elkaar om naar een bakje yoghurt of een pak crackers te reiken.

Lees ook: Gebaar je weg door de winkel

De jongste maatregel, het ‘deurbeleid’ dat supermarkten en drogisterijen moeten voeren, moet daar een einde aan maken: er mag niet meer dan één klant per tien vierkante meter binnen zijn. Hoe dat gecontroleerd wordt? Trügg: „Als een winkel een oppervlakte heeft van duizend vierkante meter, dan mogen er dus honderd klanten tegelijk binnen zijn. Door honderd winkelwagentjes te laten rouleren, is dat eenvoudig bij te houden voor een medewerker die voor de deur staat.”

Hoewel deze maatregel, die vorige week inging, opnieuw een gigantische klus betekent voor het bedrijf heeft Trügg er alle begrip voor. „We zullen er even aan moeten wennen, maar verspreiding van het virus tegengaan is nu het allerbelangrijkst.”