Brieven

Brieven 30/3/2020

Psychische gezondheid

Wees terughoudend

Deze barre tijden zouden kunnen leiden tot meer recepten voor antidepressiva of slaap-en kalmeringsmiddelen. Begrijpelijk als dokters en patiënten in deze crisis niet zo bezig zijn met wat ons hierna te wachten staat. Toch is vooruitkijken aan te raden, want we weten steeds beter hoe moeilijk het is om weer te stoppen met deze medicijnen. En dat stoppen wordt moeilijker naarmate het gebruik langer is. Laten we waar we kunnen problemen voorkomen!

Geloof

De God van Spinoza

Het lijkt erop dat Marieke Gouka toch al een beetje gelooft, want is dat geen schietgebedje, die roep om geloof (Voor het eerst zou ik gelovig willen zijn, 23/3)? Dus wie weet groeit het nog. Maar zelf zou ik me afvragen waarin dan precies te geloven, in wat voor God? Ikzelf antwoord dan altijd: „In de God van Spinoza”. Dat zei Einstein ook, en dan verkeer je toch niet in slecht gezelschap. En dat betekent zoiets als je noodlot liefhebben, wat er ook komt. Al is dat in de praktijk gemakkelijker gezegd dan gedaan.

Intensive Care

Ontleed het schrikbeeld

Het lijkt wel alsof het schrikbeeld van de dood de laatste weken is vervangen door het schrikbeeld van de intensive care. Het is een soort zwarte doos: als je erin gaat weet je niet wat er met je gebeurt en hoe je er uitkomt, als je er al uitkomt (‘Wij schatten uw kansen laag in’, 21/3). We horen bezorgde specialisten wijzen op een dreigend tekort aan bedden, voor coronapatiënten, transplantaties of andere zieken, terwijl anderen ons proberen gerust te stellen. Briefschrijvers zeggen af te zien van een IC-bed. De uitdaging is jezelf gerust te stellen, zeker als je zoals ik bij de veelgenoemde risicogroepen hoort. In een ruim twee jaar durende worsteling met kanker hebben mijn gezin en ik voor de keuze gestaan of ik een behandeling zou aangaan met grote risico’s. Ik moet nu veel aan dat proces terugdenken. De situaties verschillen natuurlijk, maar de vragen en dilemma’s, de angst en onzekerheid, komen overeen. Dit is zo fundamenteel intiem, zo’n keuze kun je alleen zelf maken. In dit proces heb ik het meest baat gehad bij het in de ogen kijken van mijn eigen dood. Mezelf afvragen of ik me mijn dood kan voorstellen én mij eraan kan overgeven. Mijn angst onderzoeken. Daar hoort ook het gesprek met geliefden bij over waar de grens ligt bij wel of niet behandelen, hoe ik mijn sterven graag zie. Juist in deze tijd moeten we met de kwetsbaren en ouderen het gesprek aangaan over hoe zij het zelf willen als hun leven bedreigd wordt. Omdat er nu nog tijd is. Welke informatie hebben ze nog nodig? Het is nu sprokkelen in de media om te weten te komen hoe die zwarte doos er van binnen uitziet; hoe het proces op de IC verloopt. De les is dat het mijn verantwoordelijkheid is, en ook mijn recht, om daar alles van te weten, over te vragen, van te mogen vinden, om vervolgens zelf een keuze te maken. Dat ik het juist niet aan artsen moet overlaten. Zorg is niet opeisbaar, maar ik heb wel een stem en dat is de stem waarbij het gesprek idealiter zou moeten starten.

Gratis geld

Zorgen voor de kids?

De economische schade wordt beperkt met een „permanente verhoging van de geldhoeveelheid” (Met gratis geld de coronacrisis te lijf, 26/3). En zo schuiven we de kosten van het economisch overleven nu over naar de schouders van onze kinderen straks. Naast klimaatproblemen en alle andere ellende, kunnen ze dit ook nog wel dragen, lijkt er gedacht te worden. Of gaan onze kinderen straks het geld afschaffen?

Europese solidariteit

Een helpende hand

Ik onderschrijf dit pleidooi voor Europese solidariteit: Tijd voor solidariteit, tijd voor Europese obligaties (26/3). Ik besef elke dag wat een luxe het is in het rijke Nederland te leven, en wij zijn het onze naasten (hier én over onze grenzen) verplicht een helpende hand toe te steken. Uiteraard met verstand, wetende dat we niet nu al ál het kruit moeten verschieten, want deze ernstige situatie is niet zo over.