Profiel

Cuomo pakt Amerikanen in, niet Trump

Andrew Cuomo | Gouverneur New York In coronabrandhaard New York doet gouverneur Andrew Cuomo wat president Trump nalaat. „Ik doe niet aan meningen.”

Foto Mike Segar / Reuters

De bestrijding van de corona-epidemie in de Verenigde Staten is uitgedraaid op een permanente strijd tussen de federale overheid en de individuele staten met de gouverneurs aan het hoofd. Het heeft geleid tot smeekbedes en uitvallen van gouverneurs aan het adres van Trump, en omgekeerd, tot loftuitingen en sneren van de president aan gouverneurs.

Van de gouverneurs die met Trump in de clinch liggen, is Andrew Cuomo van New York de prominentste. Omdat New York de grootste brandhaard van de epidemie in de VS is. En omdat het New York is. De dagelijkse briefings die Cuomo geeft, zijn kijkcijferhits. De monologen van soms wel een uur, met de gouverneur achter een bureau, worden inmiddels door veel tv-zenders live uitgezonden.

Elke crisis is een kans en een risico voor leiders. Het lijkt erop dat Cuomo met zijn ernst en strijdvaardigheid zijn kans grijpt – al is de epidemie nog verre van bezworen: zijn staat telt meer dan 55.000 besmettingen, de stad New York bijna 30.000. Cuomo waarschuwt dat de werkelijke piek misschien pas over twee of drie weken is bereikt.

Als zoon van gouverneur Mario Cuomo, die drie termijnen (1983-1994) de staat bestierde, werd Andrew (62) nooit helemaal voor vol aangezien. Hij was de telg uit een dynastie, die ook nog trouwde met een vrouw uit de ultieme Amerikaanse dynastie, Kerry Kennedy, dochter van de in 1968 vermoorde Bobby Kennedy. Ze scheidden in 2005.

Andrew Cuomo stond bekend als een bulldozer, als een pragmaticus in een tijd dat de aanhang van de Democratische Partij juist naar links opschoof. Vanuit de progressieve hoek van zijn partij kwamen dan ook regelmatig uitdagers. Bij de gouverneursverkiezingen van 2018 hoopte actrice Cynthia Nixon (Miranda uit de tv-serie Sex and the City) Cuomo te verslaan door hem als een oude conservatief af te schilderen. Cuomo won eenvoudig zijn derde termijn.

In deze crisis smelten de progressieve bezwaren tegen de gouverneur weg. Op de naar eigen zeggen ‘supposedly feminist’ website Jezebel bekende de jonge schrijver Rebecca Fishbein onder de kop ‘Help, ik denk dat ik verliefd ben op Andrew Cuomo???’ dat zij na jaren van een „intense en alleszins redelijke hekel” aan Cuomo, diens „beheerste tirannie” in tijden van crisis nodig heeft.

„Hij is de enige die me zegt wat ik moet doen, waar ik wel en niet heen kan (nergens), wie ik wel en niet mag zien (niemand) en naar wie ik wel en niet moet luisteren (president Trump respectievelijk Bill de Blasio).” De Blasio is burgemeester van de stad New York en de crisis doet zijn imago bepaald geen goed.

‘Geef mij de schuld’

Waar Trump bij een persconferentie over de crisis zei: „Ik draag geen enkele verantwoordelijkheid”, zegt Cuomo: „Als je iemand de schuld wilt geven, geef mij dan de schuld.”

Hij probeerde dagenlang 30.000 beademingsapparaten los te krijgen van de federale regering. „Ik geloof niet dat hij er 30.000 nodig heeft”, zei Trump in een interview. Waarop Cuomo zei: „Ik werk hier niet op basis van meningen. Ik werk met feiten en data en getallen en prognoses.”

Zaterdag klaagde Cuomo over „een federale oorlogsverklaring tegen de staten”, nadat Trump had getwitterd dat hij dacht aan een quarantaine voor ‘hotspots’ als New York, New Jersey en Connecticut. Volgens Cuomo zou dit op gespannen voet staan met de wet en aan het eind van de dag maakte Trump bekend: die quarantaine komt er niet.

Ik werk met feiten en data en getallen en prognoses

Andrew Cuomo gouverneur New York

Vorige week zei Trump ook te hopen op ‘heropening’ van het land voor Pasen (12 april). Maar zondag verklaarde hij dat prognoses van het aantal Covid-19-doden hem op andere gedachten hadden gebracht: de maatregelen blijven nog zeker tot eind april van kracht.

Lees ook: 2 biljoen moet de Amerikaanse economie redden. Maar is het afdoende?

Het effect van de crisis en van de stekeligheden tussen staat en Witte Huis op de publieke opinie is groot. Drie weken geleden was de Democratische presidentskandidaat Joe Biden nog de man van de dag. Nu zit hij zich te verbijten in zijn thuisstaat Delaware (214 besmettingen). Hij heeft geen openbare functie en zendt videotoespraken rond waarin hij Trump de maat neemt.

Biden verwees vorige week naar Cuomo voor „lessen in leiderschap”. Presentator Tucker Carlson van het rechtse Fox News wist toen al genoeg. In de podcast No BS News Hour zei hij: „Ik denk niet dat Joe Biden op verkiezingsdag de Democratische kandidaat is.” Wie dan wel? „Ik zet mijn geld op Andrew Cuomo.”