Een nieuw contract? Voetbalclubs durven dat voorlopig niet aan

Betaald voetbal Clubs anticiperen op de gevolgen van de coronacrisis door aflopende contracten uit voorzorg niet te verlengen. Spelers verkeren in onzekerheid. „De stekkers gaan er even uit.”

Go Ahead Eagles-aanvoerder Jeroen Veldmate, vorig jaar mei in een wedstrijd tegen RKC Waalwijk. „Je moet toch afwachten hoe de club uit deze situatie komt.”

Go Ahead Eagles-aanvoerder Jeroen Veldmate, vorig jaar mei in een wedstrijd tegen RKC Waalwijk. „Je moet toch afwachten hoe de club uit deze situatie komt.”

Foto Ronald Bonestroo/VI Images

De onderhandelingen waren bijna klaar. Jeroen Veldmate, aanvoerder van Go Ahead Eagles, zou zijn aflopende contract met een jaar gaan verlengen. De verdediger voelt zich op zijn plek bij de club en gelooft in de plannen van de leiding om terug te keren naar de eredivisie.

„Sinds februari waren we met elkaar in gesprek”, zegt Veldmate. „Het was waarschijnlijk een kwestie van weken voor we eruit zouden zijn.”

Maar half maart krijgt zijn zaakwaarnemer telefoon van Alex Kroes, grootaandeelhouder van Go Ahead. Een dag eerder zijn als gevolg van het coronavirus cafés en sportfaciliteiten gesloten. Dat leidt tot grote onzekerheid bij de club. De boodschap die Veldmate (31) krijgt: „De stekkers gaan er voorlopig even uit.” De contractbesprekingen worden stopgezet.

Afgelopen vrijdag staat het zwart op wit in een aangetekende brief: zijn contract wordt beëindigd. Veldmate is niet de enige. Al zijn ploeggenoten met een aflopend dienstverband krijgen dezelfde mededeling: in totaal veertien man, van wie de helft basisspeler is. Technisch manager Paul Bosvelt noemt het in een verklaring een „drastisch besluit”.

Dilemma’s

De ongewisse toekomst stelt betaaldvoetbalclubs voor veel dilemma’s. Wanneer kan weer worden gespeeld? En wanneer mét publiek? Kunnen sponsors nog aan hun verplichtingen voldoen? Blijven ze aan de club verbonden? Kopen fans nog een seizoenkaart? Worden tv-gelden wel uitbetaald? Wat is de impact op de transfermarkt? En wat betekent dit alles voor de begroting van volgend seizoen?

Lees ook: Het virus en ADO Den Haag, een club tussen hoop en vrees

Meerdere clubs anticiperen hierop. Onder meer door spelers met een aflopend contract uit voorzorg niet te verlengen. Daar waar een deel onder normale omstandigheden wel een nieuwe verbintenis zou krijgen. Het aantal spelers dat hiermee wordt geconfronteerd neemt deze periode toe, verwachten FIFPro en VVCS, de internationale en Nederlandse spelersvakbonden.

Het thema is urgent omdat 31 maart de uiterste datum is waarop spelers en trainers met een aflopend contract dat eerder is verlengd, per aangetekende brief in kennis moeten worden gesteld over beëindiging. Dit is drie maanden vóór contracteinde, 30 juni. Doen clubs dat niet, dan wordt de verbintenis volgens de CAO automatisch met een jaar verlengd tegen dezelfde voorwaarden – tenzij de speler zelf aangeeft niet verder te willen.

Is het pas het eerste contract, dan hebben clubs langer de tijd: tot eind mei. Maar in de praktijk wordt eind maart veelal als richtdatum aangehouden om spelers zo ook tijdig duidelijkheid te geven.

Het voetbal leeft van tijdelijke contracten, waardoor het om grote aantallen gaat. Dit seizoen hebben 122 van de 467 eredivisiespelers en 222 van de 516 eerstedivisiespelers een aflopend contract, blijkt uit data van transfermarkt.nl.

Als de clubs de contracten nu niet opzeggen worden ze na 30 juni automatisch verlengd

Slechtnieuwsgesprekken

Afgaande op recente berichten van clubs, komt een golf met transfervrije spelers op de markt. De slechtnieuwsgesprekken gingen de afgelopen dagen per telefoon, video of in een enkel geval per mail, nu spelers niet op de club kunnen komen. Gevolgd door de onvermijdelijke brief. Onder meer bij Heracles (14 spelers), RKC (9) en ADO Den Haag (9) zijn veel contracten ‘formeel’ beëindigd.

Navraag bij negen profclubs leert dat een deel gerelateerd is aan de coronacrisis, hoofdzakelijk in de eerste divisie. Naast Go Ahead is dat het geval bij FC Den Bosch. Zes spelers met wie de club eigenlijk verder wil, is vrijdag verteld dat hun contract nu niet verlengd wordt, waaronder de aanvoerder en andere basiskrachten.

„Door de coronacrisis weten we niet waar we aan toe zijn voor volgend seizoen”, zegt Jan Gösgens, commissaris voetbaltechnische zaken bij FC Den Bosch. „De situatie is nu zo onzeker dat we deze contractverlengingen niet kunnen riskeren.”

De club heeft dit jaar een begroting van 3 miljoen en volgens de prognose zou die volgend seizoen, vanwege meerdere tegenvallers, enkele tonnen lager uitkomen. „Maar nu moeten we misschien nog verder terug”, zegt Gösgens. FC Den Bosch is al langer aan het bezuinigen.

Een beëindigingsbrief hoeft niet te betekenen dat club en speler daadwerkelijk uit elkaar gaan. Vaak wordt later alsnog een nieuwe verbintenis gesloten. Die optie houdt Gösgens ook open: zij hopen de zes spelers toch te behouden. „We proberen een oplossing te zoeken. Maar dat zal zeker niet tegen betere voorwaarden zijn.”

Helft van de selectie

Clubs leggen de onzekerheid nu bij de spelers neer, zegt Wil van Megen, jurist bij FIFPro. „De club kan naderhand altijd nog een aanbieding doen.” Doorgaans worden jaarlijks tussen de honderd en honderdvijftig aflopende profcontracten niet verlengd in Nederland, zegt Louis Everard, directeur van de VVCS. Actuele cijfers kan hij nog niet geven, maar „je kan redelijkerwijs inschatten dat het dit jaar hoger ligt”.

Dat Go Ahead veertien contracten, de helft van de selectie, heeft moeten beëindigen is „heel vervelend”, zegt algemeen directeur Jan Willem van Dop. „Maar het kan niet anders. Wij weten niet precies wat de effecten van de coronacrisis op de inkomsten zijn en daarom kunnen we geen onnodig risico nemen.”

Ze hadden de begroting voor volgend seizoen gereed en op technisch gebied waren de plannen ook vergevorderd, met Kees van Wonderen als nieuwe coach. Maar nu moeten ze alles opnieuw „onder de loep nemen”, zegt Van Dop. „Wij schatten op dit moment dat we volgend seizoen in het gunstigste geval tien procent minder inkomsten zullen genereren, maar dat percentage kan aanzienlijk hoger uitvallen.”

Maar eerst de huidige competitie zo goed en zo kwaad als het gaat proberen af te ronden. Een van de scenario’s, Europa-breed, is om het seizoen ná 30 juni af te maken. Arbeidsrechtelijk zal dit complicaties geven omdat veel contracten dan eindigen en spelers van club wisselen. Vaak genoemd: Hakim Ziyech van Ajax, die per 1 juli onder contract staat bij Chelsea. Wereldvoetbalbond FIFA werkt momenteel aan een regeling.

„Stel dat we na 30 juni doorgaan, dan mag ik aannemen dat we de huidige spelersgroep nog tot onze beschikking hebben”, zegt Van Dop. „Dat zouden we dan collectief moeten aanpakken. Maar wat als een van onze spelers een aanbieding krijgt van een buitenlandse club, die het seizoen wél voor 30 juni heeft afgerond? Blijft die speler dan ook bij ons?” Hierover is internationaal overleg gaande.

Met „een aantal” van de spelers van wie het contract nu is beëindigd, hoopt Go Ahead in een later stadium alsnog tot overeenstemming te komen als de situatie is genormaliseerd.

Dat geldt ook voor aanvoerder Veldmate. Hij benadrukt meerdere keren dat andere zaken nu belangrijker zijn dan voetbal en zijn situatie. „Natuurlijk wil je het liefst zekerheid over je carrière, maar dat is op dit moment niet helemaal gepast. Het komt wel weer op zijn pootjes terecht.”

Hij vindt het „volkomen begrijpelijk” dat de club behoedzaam is. „We hebben sponsoren die ook hard worden getroffen. Onze hoofdsponsor bijvoorbeeld is een wellnessresort [Thermen Bussloo], maar niemand kan op dit moment naar de sauna. Wat doet dat met het sponsorschap?”

Vriendin in verwachting

Uitstel van zijn nieuwe contract hoeft geen afstel te zijn, hoopt hij. „Maar je moet toch afwachten hoe de club uit deze situatie komt.” Bij Go Ahead heeft hij de stabiliteit gevonden die hij in deze fase van zijn carrière zocht. Privé ook. Zijn vriendin is in verwachting van hun eerste kind, ze is in juni uitgerekend. „We wilden er met een contractverlenging eigenlijk een uitroepteken achter zetten. Dat is nu een vraagteken geworden.”

Ondertussen is het onderlinge contact met zijn teamgenoten afgenomen. Iedereen voert thuis een fysiek programma uit. „Je beleeft samen minder. Er is minder om over te praten”, zegt Veldmate. „In de groepsapp is het stiller.”