Kaart: Europese lucht klaart op tijdens coronacrisis

Milieu Transport en industrie zijn belangrijke bronnen van luchtverontreiniging. Nu de samenleving stilvalt, wordt de lucht schoner.

Door de sterke afname van onder meer het autoverkeer, wordt de lucht schoner.
Door de sterke afname van onder meer het autoverkeer, wordt de lucht schoner. Foto Robin van Lonkhuijsen

De lucht in Europa klaart deze weken geleidelijk op. Door het stilleggen van activiteiten wegens de coronacrisis is er nauwelijks vliegverkeer, minder industriële activiteit en weinig woon-werkverkeer. Dat is ook te zien op beelden van de Europese Sentinel-5P-satelliet. Het meetinstrument Tropomi aan boord meet sinds 2017 dagelijks de concentraties van gassen als stikstofdioxide, zwaveldioxide, methaan en koolstof boven elk gebied op aarde.

Op de kaart met stikstofdioxideconcentraties van de laatste twee weken van maart 2019, ligt Nederland duidelijk midden in de meest vervuilde regio van Europa. Ten oosten daarvan ligt in Duitsland het Ruhrgebied, te herkennen aan een sliert van hoge NO2-concentraties van Bonn, via Keulen en Düsseldorf naar Dortmund.

Andere gebieden die eruit springen zijn het Noord-Italiaanse Lombardije, waar ook veel industrie is, en miljoenensteden als Londen, Parijs en Madrid.

Dit jaar ziet Europa er tijdens de laatste weken van maart heel anders uit. De NO2-concentraties zijn in vrijwel alle regio’s zichtbaar lager. Gebieden die er vorig jaar nog uit sprongen, zijn dit jaar minder fel geel gekleurd. De concentraties NO2 zijn gelijkmatiger verdeeld over het continent.

Het KNMI schatte vrijdag voorzichtig dat de concentraties in Nederland afgelopen week tussen de 20 en 60 procent lager liggen dan in de laatste week van februari vorig jaar. De weersomstandigheden waren toen min of meer hetzelfde.

Door hun hoge reactiviteit hebben NO2-moleculen een korte levensduur in de atmosfeer. Het is vrijwel direct te merken als er bronnen van NO2 wegvallen, zoals verkeer en industrie.

Met behulp van het KNMI, die de satellietgegevens van het Tropomi-instrument analyseert, liet NRC begin deze maand al zien hoe de maatregelen tegen verdere verspreiding van het coronavirus in China tot fors lagere uitstoot zorgde in februari.

Correctie 27 maart 2020: In een eerdere versie stond dat het KNMI een 20 tot 60 procent lagere uitstoot van stikstofdioxide in Nederland schatte, maar dat moest concentraties zijn. Ook stond de landbouw in het rijtje als bron van stikstofdioxide, maar deze stoot voornamelijk ammoniak uit, een andere stikstofverbinding, en is weggehaald.