Gesloten liveblog

600.000 uit China geïmporteerde mondkapjes voldoen niet aan eisen

Er zijn in Nederland voor zover bekend 639 mensen omgekomen door het coronavirus, tot nu toe moesten 2.954 mensen opgenomen worden in het ziekenhuis.

Dit blog is gesloten

Dit blog over de belangrijkste ontwikkelingen rond het coronavirus op zaterdag 28 maart is gesloten. Volg het laatste nieuws in ons nieuwe blog:

Covid-19 MS Zaandam mag door Panamakanaal naar Florida

Een korte samenvatting van het belangrijkste nieuws van zaterdag:

  • Het officiële dodental van de coronaviruspandemie in Nederland ligt op 639. Van vrijdag op zaterdag kreeg het RIVM opnieuw 93 meldingen binnen over patiënten die zijn overleden aan Covid-19. Bijna drieduizend Nederlanders liggen vanwege de longaandoening in het ziekenhuis, of hebben daar gelegen. Op de intensive care lagen zaterdagavond ruim negenhonderd coronapatiënten.
  • Circa 600.000 mondkapjes die de overheid in China had besteld, bleken na levering ondeugdelijk. De kans bestaat dat zorgpersoneel de kapjes gebruik heeft. De maskers lieten toch virusdeeltjes door. Ze zijn inmiddels teruggehaald uit de ziekenhuizen waaraan ze waren geleverd.
  • De dodentallen door het coronavirus bleven in de hele wereld stijgen. In het zwaargetroffen Italië oversteeg het aantal dodelijke slachtoffers voor het eerst de 10.000. Spanje registreerde 832 nieuwe coronadoden, waarmee het totaal op 5.800 mensen kwam te liggen. Intussen dreigt de uitbraak in de Verenigde Staten ook in een kritieke fase te belanden: alleen in New York stierven in één dag al bijna driehonderd mensen.
  • Meerdere landen kondigden nieuwe maatregelen aan om het virus te bestrijden. Zo breidde Spanje zijn lockdown uit. De komende twee weken moeten alle Spanjaarden die geen essentieel beroep hebben thuis blijven. Rusland liet weten dat het zijn grenzen op slot doet, voor onbepaalde tijd. De Turkse president Erdogan vroeg zijn bevolking „vrijwillig” in lockdown te gaan.
  • In zowel Curaçao als Suriname gaat een avondklok gelden. Inwoners mogen 's avonds en 's nachts de straat niet meer op. Inwoners van Curaçao die in het buitenland verblijven, mogen vanaf komende dinsdag in ieder geval twee weken lang het land niet meer in.
  • Het coronavirus waart mogelijk al langer in Nederland rond dan gedacht. Medewerkers van twee Brabantse ziekenhuizen die met het virus besmet zijn, hadden al verkoudheidsklachten voordat het eerste officiële coronageval werd vastgesteld. Ze waren ook al ziek vóór het begin van het carnaval, dat waarschijnlijk een grote rol heeft gespeeld bij de verspreiding van het coronavirus in Noord-Brabant.
  • De Chinese miljoenenstad Wuhan, waar de uitbraak van het coronavirus zijn oorsprong vindt, heeft de maatregelen tegen de ziekte versoepeld. Sinds zaterdag mogen er weer mensen naar de stad toe reizen. Niet alles is er weer gewoon: veel winkels blijven gesloten, er zijn nog wegversperringen en het is ook nog niet toegestaan Wuhan te verlaten.

Meer dan negenhonderd patiënten vanwege corona op IC's in Nederland

Het aantal patiënten dat vanwege het coronavirus op de intensive care ligt, is zaterdagavond de negenhonderd gepasseerd. Bij 858 mensen was rond half tien Covid-19 vastgesteld, bij 57 andere IC-patiënten bestaat een sterk vermoeden dat zij de ziekte hebben. Dat blijkt uit gegevens van de Nationale Intensive Care Evaluatie.

Sinds afgelopen maandag worden er dagelijks circa honderd coronapatiënten opgenomen op de intensive care. Het kabinet heeft beloofd dat de capaciteit op de IC's komende week zal worden uitgebreid tot 1.600 bedden, waarvan ruim duizend voor coronapatiënten. „Spannend wordt het of we komende week kunnen opschalen naar 2000 plekken, die week erna naar 2500”, zegt voorzitter van de Nederlandse vereniging voor Intensive Care Diederik Gommers tegen het AD. „Ergens zal het gaan kraken.”

Italië komt met steunpakket van 4,3 miljard euro

De Italiaanse premier Giuseppe Conte heeft een nieuw steunpakket goedgekeurd om inwoners te helpen die het zwaarst zijn getroffen door de coronacrisis. De regering heeft per direct zo'n 4,3 miljard euro vrijgemaakt voor gemeenten en nog eens 400 miljoen voor mensen die geen boodschappen meer kunnen doen. „Niemand wordt vergeten”, aldus Conte zaterdagavond bij een persconferentie.

Italië is met ruim tienduizend doden en bijna honderdduizend bevestigde besmettingen het land dat het zwaarst getroffen is door het coronavirus. De regering zegde eerder deze maand al een steunpakket toe van zo'n 25 miljard euro en beloofde nog met eenzelfde soort pakket te komen in april.

De minister van Economische Zaken, Roberto Gualtieri, had tijdens dezelfde persconferentie zaterdagavond kritiek op de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, die zaterdag zei dat Brussel niet werkt aan gemeenschappelijke euro-obligaties, de zogenoemde eurobonds.

„De woorden van de commissievoorzitter waren een vergissing en ik betreur het dat ze ze heeft gezegd”, aldus Gualtieri. Hij voegde eraan toe dat Europa „een Marshall-plan” nodig heeft om zijn economie weer op gang te brengen nadat de coronacrisis voorbij is.

Lees ook: ‘Walgelijk’ en ‘wreed’: hoe Nederland in de coronacrisis vijanden maakt in de EU

Het lukt Europa al weken niet om het eens te worden over gezamenlijke steunmaatregelen om de coronacrisis het hoofd te bieden. Zuidelijke lidstaten eisen de inzet van het Europees Stabiliteitsmachanisme (ESM), een permanent financieel noodfonds dat leningen verstrekt aan lidstaten. Noordelijke lidstaten - Nederland voorop - weigeren dat.

Ook worden EU-leiders en ministers van Financiën het niet eens over de eurobonds, ook niet over speciaal voor deze noodsituatie bedoelde coronabonds. De harde opstelling van Nederland in de onderhandelingen wekt irritatie bij de andere lidstaten.

600.000 uit China geïmporteerde mondkapjes voldoen niet aan eisen

Zo'n 600.000 mondkapjes die de regering uit China heeft geïmporteerd, voldoen niet aan de veiligheidseisen. Een deel van de kapjes was al verspreid over Nederlandse ziekenhuizen, bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid naar aanleiding van berichtgeving door de NOS. Een terugroepactie om alle onveilige mondkapjes weer weg te halen uit de ziekenhuizen, is volgens de zegsman inmiddels afgerond.

De gezichtsmaskers, onderdeel van een bestelling van in totaal 1,3 miljoen stuks, vertoonden allerlei gebreken. Ze sloten niet goed om het gezicht of hadden ondeugdelijke filters. Daardoor konden zorgmedewerkers die de mondkapjes droegen, alsnog virusdeeltjes binnenkrijgen en ziek worden. Of de maskers ook gebruikt zijn, weet het ministerie niet. Maar „de kans bestaat zeker”, aldus de woordvoerder.

Nu een mondkapjestekort dreigt, zoeken ziekenhuizen naar manieren om gebruikte mondkapjes te hergebruiken. Sterilisatie met waterstofperoxide is veelbelovend.

Na ontvangst van de partij Chinese mondkapjes, vorige week zaterdag, heeft de overheid een deel van de partij doorgestuurd naar ziekenhuizen. Sommige daarvan hebben de maskers laten testen bij TNO. Daar werden ze afgekeurd.

Nieuwe zendingen van mondkapjes zullen „een extra test ondergaan”, aldus het ministerie. Hoeveel gezichtsmaskers Nederland momenteel in bestelling heeft, kon de woordvoerder niet zeggen. „Er lopen honderden gesprekken, maar het is een moeilijke situatie, want die gesprekken lopen lang niet altijd op iets uit.”

Medewerkers van het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen maken mondkapjes. Foto Vincent Jannink/ANP

Schiphol zet landingsbaan in als parkeerplaats voor vliegtuigen

Schiphol gaat een start- en landingsbaan gebruiken als parkeerplaats voor vliegtuigen. Dat meldt de luchthaven zaterdag. Luchtvaartmaatschappijen zijn door de coronacrisis hard op zoek naar parkeerplaatsen voor hun vliegtuigen. Door de baan te gebruiken, breidt Schiphol zijn parkeercapaciteit uit van 200 naar 240.

De baan die dicht gaat, de Aalsmeerbaan, is vanaf deze zaterdag niet meer in gebruik voor vliegverkeer. Vanaf zondag worden er vliegtuigen geparkeerd. Volgens Schiphol startten en landden er de afgelopen dagen „steeds minder vliegtuigen”. De luchthaven creëert ook extra parkeerruimte bij hangars.

Lees ook: Buitenlandse maatschappijen willen hun vliegtuigen parkeren in Twente en Eelde

Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat er naast Schiphol ook eventueel kan worden teruggevallen op andere luchthavens, „mocht met de sluiting van de Aalsmeerbaan de parkeercapaciteit onvoldoende blijken”. „Op dit moment is daar nog beperkt ruimte”, aldus de minister. Ook heeft de minister van Defensie gezegd dat het militaire deel van de luchthaven Eindhoven beschikbaar is voor het parkeren van civiele toestellen.

Tot eind juni hoeven vliegmaatschappijen niet de gebruikelijke vergoeding aan Schiphol te betalen, besloot de luchthaven woensdag. Eerder werd ook al bekend dat buitenlandse maatschappijen hun vliegtuigen willen parkeren op Twente Airport en Groningen Airport Eelde, waar nauwelijks wordt gevlogen. Ook in Frankfurt is al een landingsbaan in gebruik genomen als parkeerplaats.

Frankrijk bestelt meer dan miljard mondkapjes

Frankrijk heeft „meer dan een miljard” mondkapjes besteld om de coronacrisis het hoofd te bieden. Het grootste deel van de bestelling komt uit China, maakte de Franse minister van Volksgezondheid Olivier Véran zaterdagavond bekend bij een persconferentie, meldt persbureau AFP. Volgens de minister zijn in Frankrijk wekelijks 40 miljoen mondkapjes nodig.

Het dodental in Frankrijk is zaterdag met 319 opgelopen tot 2.314. Het land kent ruim 37.000 bevestigde besmettingen.

Medische hulpmiddelen zoals mondkapjes zijn in veel Europese landen schaars. De Franse regering nam eerder de controle over van fabrikanten die mondkapjes produceren, om eigen voorraden veilig te stellen en extreme prijsverhogingen tegen te gaan. In Frankrijk is volgens Véran momenteel nog voor drie weken aan voorraad beschikbaar.

Lees ook: Solidariteit op het gebied van mondkapjes in de EU ver te zoeken

Spanje legt al het 'niet-essentiële' werk twee weken plat

Alle Spanjaarden die een „niet-essentieel” beroep uitoefenen, mogen de komende twee weken niet naar hun werk. Dat heeft premier Pedro Sánchez zaterdagavond in een toespraak aangekondigd. De versteviging van de anti-coronamaatregelen in Spanje, dat al grotendeels op slot zit, gaat maandag in en duurt tot 9 april.

Welke beroepen wel onder het werkverbod vallen en welke niet, is nog niet duidelijk. Sánchez heeft wel beloofd dat iedereen die door de bepaling thuis komt te zitten, gewoon wordt doorbetaald. Ze moeten hun gemiste uren dan wel op een later moment inhalen.

Sánchez noemde het coronavirus tijdens zijn toespraak ook „een test voor het Europese project”. „Dit keer mag Europa niet falen”, aldus de premier, die net als zijn collega's in andere EU-landen met hoge staatsschulden aanspraak wil maken op Europese financiële steun om de crisis te bestrijden. „Wij Spanjaarden hebben de EU beschermd telkens als we gingen stemmen of demonstreren. Nu is het tijd dat de EU alle Europese burgers beschermt, ook de zwaksten.”

Spanje is na Italië het land met de meeste sterfgevallen door Covid-19 ter wereld. Het coronavirus heeft er aan meer dan 5.800 mensen het leven gekost. Van vrijdag op zaterdag werden er 832 nieuwe coronadoden gemeld, het hoogste aantal in een dag. In Italië zijn alle niet-essentiële werkzaamheden al langer stilgelegd.

Twitter avatar KoenGreven Koen Greven Pedro Sánchez: ‘Deze crisis treft ons allemaal. Dit verdient een Europees antwoord. Gaan we op het meest kritieke moment van Europa geen gezamenlijk antwoord geven?’

Curaçao voert per direct avondklok in

Na Aruba voert nu ook Curaçao een avondklok in. Tussen negen uur 's avonds en zes uur 's ochtends mogen mensen op het eiland de straat niet meer op. Dat heeft premier Eugene Rhuggenaath zaterdag bekendgemaakt, meldt persbureau ANP.

De maatregel geldt per direct en is „tot nader order” genomen. Op het eiland zijn negen besmettingen met het coronavirus geconstateerd. Een persoon is overleden aan het virus en nog een persoon ligt in isolatie in het ziekenhuis.

Aruba, waar sinds zaterdag veertig besmettingen zijn gemeld en nog geen coronadoden zijn gevallen, voerde maandag al een een avondklok in. Daarnaast is er op het eiland ook al sprake van een samenscholingsverbod. Zowel Aruba als Curaçao zit grotendeels op slot. Inwoners van Curaçao die in het buitenland verblijven, kunnen na 30 maart voor een periode van in ieder geval twee weken niet meer terug naar huis.

Dodental Italië loopt op tot boven tienduizend

Het dodental als gevolg van het coronavirus in Italië is opgelopen tot boven de tienduizend. Afgelopen etmaal werden 889 nieuwe sterfgevallen gemeld en daardoor staat het totaal op 10.023, meldt persbureau Reuters op basis van berichten van de Italiaanse autoriteiten. Ruim een derde van alle coronadoden wereldwijd is in Italië gevallen.

Het dagelijks gemelde dodental neemt in het land al een aantal dagen toe, nadat dit vorig weekend juist twee achtereenvolgende dagen daalde. Donderdag maakte Italië melding van 919 doden, de hoogste dagelijkse stijging van het aantal gemelde sterfgevallen in het land. Het aantal bevestigde besmettingen met het coronavirus nam de voorbije 24 uur met bijna zesduidend toe tot 92.472.

Ziekenhuisbedden staan klaar voor Covid-19-patiënten in een ziekenhuis in Rome. Foto Maurizio Brambatti/EPA

Bijna driehonderd sterfgevallen in New York, Trump overweegt verdere maatregelen

In de Amerikaanse staat New York is het dodental als gevolg van het coronavirus met 278 opgelopen tot 728. Dat heeft de gouverneur van New York Andrew Cuomo bekendgemaakt, meldt persbureau Reuters. New York is met bijna een derde van alle sterfgevallen de grootste brandhaard van het virus in de Verenigde Staten.

De voorverkiezingen voor de Democratische presidentskandidatuur, die in New York op 28 april zouden worden gehouden, zijn verplaatst naar 23 juni. Cuomo zei verder dat hij apotheken heeft gevraagd kosteloos medicijnen thuis te bezorgen en dat president Donald Trump toestemming heeft gegeven om vier tijdelijke ziekenhuizen te bouwen. Deze hebben een totale capaciteit van vierduizend bedden. Volgens Cuomo kan alleen van het virus worden gewonnen door „aan te vallen” en niet door te „verdedigen”.

Lees ook deze analyse: De lage weerstand van de Verenigde Staten

Trump zei eerder op zaterdag in het Witte Huis dat hij overweegt de bewegingsvrijheid te beperken in de staten New York, New Jersey en Connecticut. Meerdere Amerikaanse staten, waaronder New York, zijn al grotendeels op slot.

Het aantal bevestigde gevallen van Covid-19 in de VS steeg vrijdag tot boven de honderdduizend, het hoogste aantal ter wereld. Het dodental nadert de tweeduizend. Trump zei eerder deze week dat hij, ondanks de snelle verspreiding van de het virus, hoopte dat de coronacrisis voor Pasen onder controle is. Op de vraag of hij daar nog steeds hetzelfde tegenover staat, antwoordde de president: „We zullen zien wat er gebeurt”.

Een man steekt een verlaten straat over in de stad New York. Foto Angela Weiss/AFP

'Mensen die echt niet willen luisteren, weigeren we gewoon'

Dranghekken, beveiligingsmensen en verplicht een wagentje: in het eerste weekeinde sinds het kabinet de landelijke coronamaatregelen aanscherpte, is boodschappen doen een evenement geworden. Iets waarmee ‘pretpark Nederland’ duidelijk de nodige ervaring heeft. Binnen een paar dagen zijn overal dranghekken neergezet, linten gespannen en controleren beveiligingsmedewerkers hoeveel mensen binnen lopen. Bij kassa’s staat met tape aangegeven hoeveel anderhalve meter is. Borden vertellen de nieuwe huisregels: afstand houden, met pin betalen, karretje of mandje verplicht. Jumbo roept op tot „functioneel boodschappen” doen. „Geen sociale gesprekken in de winkel.”

Lees ook deze reportage: Boodschappen doen is een evenement geworden

De dag tot nu toe

  • Het dodental door het coronavirus in Nederland is met 93 opgelopen tot 639. Volgens cijfers van Stichting Nationale Intensive Care Evaluatie liggen ruim 830 patiënten op de intensive care.
  • De eerste honderd van de duizend beademingsapparaten en patiëntbewakingssystemen die Nederland heeft besteld om de IC-capaciteit te verhogen, zijn zaterdag vanuit de VS geleverd.
  • Een voorlopig onderzoeksverslag van een steekproef onder Brabantse ziekenhuismedewerkers heeft uitgewezen dat enkele met het coronavirus besmette medewerkers al verkoudheidsklachten hadden vóór carnaval - en dus ook voordat de eerste patiënt in Nederland werd geregistreerd.
  • In Spanje zijn afgelopen etmaal 832 nieuwe sterfgevallen door Covid-19 gemeld. In het Verenigd Koninkrijk liep het aantal doden op tot boven de duizend.
  • De Chinese miljoenenstad Wuhan heeft maatregelen tegen Covid-19 na twee maanden versoepeld. Het verlaten van de stad is nog altijd verboden, maar mensen mogen wel naar de stad toe reizen.

Rusland doet vanaf maandag grenzen dicht

Rusland gaat vanaf maandag zijn grenzen op slot doen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Iedereen die te voet, over de weg, via het spoor of via het water Rusland in of uit wil, wordt tegengehouden. Dat heeft de regering zaterdag bekendgemaakt, zonder een einddatum voor de beperking te noemen.

Het Kremlin wijst ook een aantal uitzonderingen aan. Zo mogen diplomaten, vrachtwagenchauffeurs en Russen van wie een familielid in het buitenland is overleden, nog wel de grens over. Ook Russen in de rebellenrepublieken Donetsk en Loehansk hoeven zich niet aan de regel te houden.

Lees ook: Poetin spreekt 140 miljoen Russen toe: ‘Denk niet dat dit ons niet kan raken’

Rusland is pas afgelopen week begonnen met het nemen van strenge maatregelen tegen Covid-19. Aanvankelijk beschouwde de regering de pandemie als een buitenlandse aangelegenheid, maar woensdag erkende president Poetin op tv dat de coronacrisis „ook ons kan gebeuren”. Russen worden opgeroepen vanaf maandag een week niet naar hun werk te gaan. Evenementen zijn verboden, en het referendum over grootscheepse grondwetswijzigingen in april is uitgesteld.

In Rusland zijn tot nu toe vier mensen overleden door het coronavirus. Officieel zijn er in het land ongeveer twaalfhonderd besmettingen vastgesteld. Sommige artsen en journalisten vertrouwen de overheidscijfers echter niet en vermoeden dat het werkelijke aantal veel hoger ligt.

Een billboard in Sint-Petersburg roept Russen op voldoende afstand tot elkaar te bewaren. Foto Dmitri Lovetski

Dodental VK stijgt tot boven de duizend

In het Verenigd Koninkrijk was het totaal aan doden door Covid-19 vrijdagmiddag opgelopen tot boven de duizend. Dat melden de autoriteiten zaterdag, aldus persbureau Reuters. Het dodenaantal is in 24 uur tijd met 260 mensen opgelopen naar 1.019.

Het aantal bevestigde besmettingen was zaterdagochtend opgelopen tot 17.089, ten opzichte van 14.543 een dag eerder. Ruim 120.000 mensen zijn tot nu toe getest op het coronavirus in het VK.

De Britse premier Boris Johnson liet vrijdag weten dat hij positief is getest op het coronavirus. Hij zegt milde klachten te hebben en zit in zelfquarantaine. Een derde lid van het Britse kabinet is zaterdag in thuisisolatie gegaan, omdat hij milde klachten heeft. Het gaat om Alister Jack, de minister voor Schotland. Hij heeft geen test gedaan, maar zegt koorts te hebben en last van hoesten.

De Britse regering vreest de komende periode een verdere stijging van het aantal doden en heeft om die reden tienduizend beademingsapparaten besteld bij stofzuigerproducent Dyson. Door de pandemie is er wereldwijd een tekort aan beademingsapparaten.

Dodental door Covid-19 loopt op met 93

Het RIVM heeft afgelopen etmaal 93 nieuwe meldingen ontvangen van patiënten die zijn overleden aan Covid-19. Het dodental in Nederland ligt daarmee op 639, blijkt zaterdagmiddag uit nieuwe cijfers van het instituut. Het aantal coronapatiënten dat opgenomen is (geweest) in een Nederlands ziekenhuis, is met 454 opgelopen tot 2.954. Volgens cijfers van Stichting Nationale Intensive Care Evaluatie lagen 836 van hen rond 14.00 uur op de intensive care.

Het totaal aantal vastgestelde Covid-19-besmettingen in Nederland nam de afgelopen 24 uur met 1.159 toe en ligt nu op 9.762. Het werkelijk aantal besmettingen ligt hoger omdat niet iedereen wordt getest. Vooral patiënten die zo ziek zijn dat ze moeten worden opgenomen in het ziekenhuis, worden getest op het coronavirus.

Ook worden niet alle overledenen direct gemeld aan het RIVM. De nieuwe cijfers hebben betrekking op meldingen die de afgelopen 24 uur zijn ontvangen, wat betekent dat niet al deze mensen sinds vrijdagmiddag zijn overleden. Hetzelfde geldt voor het aantal patiënten dat het afgelopen etmaal is opgenomen in ziekenhuizen.

Het aantal nieuw gemelde opnames in ziekenhuizen, ook die op de intensive care, is opnieuw „iets minder snel” toegenomen, aldus het RIVM. Het aantal gemelde sterfgevallen ligt eveneens lager „dan je zonder maatregelen zou verwachten”. Als deze ontwikkeling aanhoudt, kan volgens het instituut over „een aantal dagen” worden geconcludeerd of de anticoronamaatregelen effect hebben. Het kabinet neemt dinsdag een besluit over de huidige maatregelen, die tot en met 6 april gelden.

Eerste honderd beademingsapparaten geleverd

Het eerste deel van de duizend beademingsapparaten en duizend patiëntbewakingssystemen die Nederland heeft besteld, is zaterdag geleverd. Dat meldt minister Martin van Rijn (Medische Zorg, PvdA) via Twitter. Het gaat om honderd beademingsapparaten en honderd patiëntbewakingssystemen van Philips uit de Verenigde Staten.

„Hiermee kan de IC-capaciteit in Nederland snel omhoog”, schrijft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op Twitter. Het ministerie gaat de apparatuur over de verschillende ziekenhuizen in Nederland verdelen. De rest van de levering komt in de komende weken. Wanneer precies is vooralsnog niet bekend.

Twitter avatar mjrijn Martin van Rijn We zetten alles op alles om de IC-capaciteit zoveel mogelijk te vergroten. Heel mooi dat @PhilipsNL het eerste deel van 1000 beademingsapparaten en patiëntbewakingssystemen hiervoor zojuist afleverde. Maar we zijn er nog niet. Komende weken wordt er daarom nog veel meer geleverd. https://t.co/MVYufwHrD9

Coalitiepartijen vragen om steun voor regionale en lokale kranten

De coalitiepartijen willen dat het kabinet regionale en lokale kranten steunt tijdens de coronacrisis. Dat blijkt uit Kamervragen die Harry van der Molen (CDA), Stieneke van der Graaf (ChristenUnie), Joost Sneller (D66) en Zohair El Yassini (VVD) vrijdag hebben gestuurd aan minister Arie Slob (Media, ChristenUnie). Daarin verzoeken ze de minister onder meer te kijken naar een steunpakket voor de sector media en communicatie, zoals eerder al gebeurde voor de culturele sector.

Veel huis-aan-huisbladen kampen met financiële problemen vanwege de door het coronavirus dalende advertentie-inkomsten, waarvan zij grotendeels afhankelijk zijn. Volgens branchevereniging voor lokale nieuwsmedia NNP is de advertentiemarkt „volledig ingestort” en komt daardoor de lokale nieuwsvoorziening in gevaar. Uitgevers vroegen donderdag in een brief aan het kabinet om overheidssteun.

Onder meer NDC mediagroep, uitgever van de drie noordelijke kranten Leeuwarder Courant, Friesch Dagblad en Dagblad van het Noorden, heeft maatregelen getroffen vanwege de corona-uitbraak. De uitgever, die de afgelopen jaren al fors reorganiseerde, heeft freelancers meegedeeld dat er geen opdrachten zijn nu cultuur- en sportevenementen zijn verboden, meldt persbureau ANP. Een oproep om NDC te steunen is ondertekend door meerdere Kamerleden.

In Nederland worden circa vierhonderd huis-aan-huisbladen uitgegeven, die volgens cijfers van branchevereniging NNP door bijna 8 miljoen Nederlanders worden gelezen.

Twitter avatar harryvdmolen Harry van der Molen Ondanks er volop nieuws is hebben veel kranten het lastig. Ook de Noordelijke dagbladen. Vandaag ondersteun ik met @atsmajoop, @AnneKuik en @AgnesMulderCDA de oproep om onze journalistiek te steunen. #vriendenvanndc https://t.co/OE5GfuL6Z1

Dodental België loopt met 64 op

In België zijn afgelopen etmaal 64 nieuwe sterfgevallen als gevolg van het coronavirus gemeld. Het dodental in het land is daarmee opgelopen tot 353, melden Belgische autoriteiten zaterdagochtend. Er liggen nu 789 patiënten die besmet zijn met Covid-19 op de intensive care, een stijging van 99 ten opzichte van een dag eerder.

De anticoronamaatregelen in België werden vrijdagavond verlengd tot 19 april. Premier Sophie Wilmès zei dat het „veel te vroeg is om te zeggen dat de epidemie onder controle is”. Scholen, horeca en niet-essentiële winkels zijn gesloten en Belgen mogen hun huis alleen verlaten als dat noodzakelijk is, bijvoorbeeld voor het doen van boodschappen.

Een geblokkeerde grensovergang van Nederland naar België. Foto Francois Lenoir/Reuters

ECB verzoekt banken tijdelijk geen dividend uit te keren

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft vrijdag de banken in de eurozone verzocht om tijdens de uitbraak van het coronavirus geen dividend uit te keren aan aandeelhouders. Dit verzoek geldt tot zeker 1 oktober. Ook vraagt de ECB banken om de inkoop van eigen aandelen voorlopig op te schorten.

Twitter avatar ecb European Central Bank ECB Supervisory Board Chair Andrea Enria writes in a blog that a contribution is also required from banks and shareholders to fight the economic effects of the coronavirus. The supervisory measures and dividend restrictions help banks support the economy https://t.co/0NZ32iCiBM https://t.co/empqwXQJcX

De ECB hoopt dat banken dankzij deze maatregel voldoende geld in kas hebben om verliezen op te vangen en krediet te verlenen aan particulieren, kleine bedrijven en ondernemingen. De organisatie benadrukt dat banken die al dividend hebben uitgekeerd, dat niet hoeven terug te vragen.

In Spanje meer dan 5.600 doden, dodenaantal Iran overstijgt 2.500

In Spanje is zaterdag het hoogste aantal doden door Covid-19 in vierentwintig uur vastgesteld volgens de Spaanse gezondheidsautoriteiten, meldt persbureau Reuters. In een etmaal werden 832 nieuwe doden bevestigd. In totaal zijn 5.690 Spaanse inwoners overleden door het virus. Na Italië is Spanje momenteel de grootste besmettingshaard in Europa.

Ook in Iran is het aantal doden als gevolg van het coronavirus sterk opgelopen. In een dag overleden er 139 mensen volgens de Iraanse gezondheidsautoriteiten. In totaal zijn nu meer dan 2.500 mensen in het land gestorven aan Covid-19.

Eerder zaterdag zei de Iraanse president Hassan Rohani nog dat de gezondheidszorg in het land klaar is voor een toename van het aantal coronapatiënten. Critici binnen en buiten Iran zeggen dat de werkelijke cijfers hoger liggen dan het regime naar buiten brengt.

In Iran heerst veel onduidelijkheid over het virus. Vrijdag werd bekend dat bijna driehonderd mensen overleden omdat ze de chemische grondstof methanol hadden gedronken, in de veronderstelling dat dit hen zou beschermen tegen besmetting met het coronavirus.

Politie experimenteert met identificatiehouder op uitschuifbare wapenstok

De politie in Leeuwarden, Assen en Groningen experimenteert bij controles op identiteitsbewijzen met een 3D-geprinte houder op een wapenstok. Hiermee kan een id-kaart, paspoort of rijbewijs op afstand worden gecontroleerd. Zo probeert de politie ook tijdens de coronacrisis het „veilig het werk voort te zetten”.

De identificatiehouder werd door de politie zelf ontwikkeld en kan op een uitschuifbare wapenstok worden geplaatst. Het experiment is donderdag begonnen. Als het goed bevalt, krijgen alle politieteams in Noord-Nederland de houder.

Wuhan versoepelt maatregelen tegen corona

De Chinese miljoenenstad Wuhan, waar het coronavirus voor het eerst werd vastgesteld, heeft de maatregelen tegen de verspreiding van Covid-19 zaterdag versoepeld. Dat meldt persbureau Reuters. Het verlaten van de stad is nog steeds niet toegestaan, maar mensen mogen wel naar de stad toe reizen.

De versoepeling van de regels maakt het mogelijk dat families elkaar na maanden weer kunnen zien. De elf miljoen inwoners van Wuhan waren sinds januari afgesloten van de buitenwereld. Op stations in China stonden zaterdag lange rijen van mensen die naar de metropool wilden reizen.

Hoewel het aantal besmettingen in Wuhan de afgelopen weken sterk is teruggelopen, is het leven in de stad nog steeds verre van gewoon. Inwoners mogen de stad tot ten minste 8 april niet verlaten, het merendeel van de winkels blijft gesloten en er zijn nog altijd wegversperringen.

Wuhan werd na twee maanden isolatie zaterdag weer opengesteld voor bezoek. Foto Hector Retamal/AFP

Curaçao sluit ook grenzen voor inwoners

Curaçao sluit vanaf 31 maart tijdelijk ook de grenzen voor zijn eigen inwoners. De maatregel geldt in ieder geval voor een periode van twee weken. Een uitzondering wordt gemaakt voor mensen die een vitaal beroep uitoefenen en acute medische zorg verlenen. Dat schrijven lokale media.

Het eiland besloot al eerder een inreisverbod op te leggen, maar maakte een uitzondering voor mensen die op Curaçao wonen en een retourticket hadden. Vrijdag werd nog een groep Curaçaose studenten teruggestuurd naar Nederland nadat ze met een vlucht van KLM op het eiland waren geland. Zij stonden daar niet ingeschreven.

Lees ook: Stage in het buitenland werd een 'rollercoaster'

Medewerkers Brabantse ziekenhuizen hadden symptomen voor eerste patiënt werd geregistreerd

Enkele met het coronavirus besmette medewerkers van twee Brabantse ziekenhuizen hadden al verkoudheidsklachten voor carnaval en dus ook voordat de eerste patiënt in Nederland officieel werd geregistreerd. Dat blijkt uit een voorlopig onderzoeksverslag van een steekproef onder 1353 ziekenhuismedewerkers met koorts of verkoudheidsklachten, van wie 86 besmet bleken te zijn. Drie medewerkers vertoonden symptomen voor het carnaval begon. Nog eens vier medewerkers hadden klachten voordat de eerste Nederlandse patiënt met corona werd gemeld op 27 februari. Het onderzoek is nog niet peer reviewed of gepubliceerd in een vakblad.

Verder blijkt uit het onderzoek dat veel van de positief geteste medewerkers milde klachten hadden. Zo had iets minder dan de helft koorts. 63 procent van de besmette medewerkers werkte ondanks klachten door. Hoogleraar virologie Marion Koopmans van het Erasmus MC, die het onderzoek mede uitvoerde, zegt tegen persbureau Bloomberg dat deze gegevens laten zien „hoe mild deze infectie kan zijn” en „hoe makkelijk het virus onder de radar kan blijven".

De onderzoekers pleiten ervoor om de zogeheten 'casusdefinitie Covid 19' voor zorgmedewerkers aan te passen omdat zij veel in contact zijn met kwetsbare patiënten. Koorts zou moeten worden opgenomen als een symptoom dat mogelijk kan optreden, niet langer als een vereiste. Op de website van het RIVM is te lezen dat de casusdefinitie voor een verdacht geval op 20 maart is verwijderd uit de richtlijn.

Twitter avatar jankluytmans jan kluytmans Dutch Hospital Workers study Show ‘Insidious Nature’ of Coronavirus. It’s a stealth virus with many faces.
Virus News: Dutch Hospital Staff Have Virus Without Symptoms - Bloomberg https://t.co/ulCAB1Lt1t

Op het moment dat het onderzoek werd uitgevoerd was een bezoek aan Italië of China vereist om in aanmerking te komen voor de casusdefinitie. Geen enkele van de besmette medewerkers voldeed hieraan. Dit is inmiddels aangepast in de richtlijn. Ook zonder deze vereiste, voldeed 40 procent van de zorgmedewerkers niet aan de casusdefinitie waarin koorts was opgenomen, waardoor besmetting ongemerkt had kunnen blijven zonder de grootschalig steekproef onder de 1.353 medewerkers.

Lees ook: Straks komen duizenden tests per dag erbij

Amsterdam opent extra opvangplekken voor daklozen

Amsterdam opent extra opvangplekken voor dak- en thuislozen. Het gaat om honderd opvangplekken in een sporthal in Amsterdam-West. Ook worden bestaande plekken opengesteld waardoor er nog eens 150 plaatsen beschikbaar komen. Daarbovenop komen nog 23 plekken voor gezinnen die nu op een andere locatie opgevangen worden, meldt de gemeente vrijdag.

De gemeente verdeelt de dak- en thuislozen over meerdere locaties om het risico op besmetting met corona zo veel mogelijk te beperken. Wethouder Rutger Groot Wassink (Sociale Zaken, GroenLinks) zegt tegen het Parool: „Dit is niet een doelgroep die je zomaar even zijn eigen gang kunt laten gaan. Er is veel begeleiding nodig en die staat enorm onder druk.” Volgens de krant betaalt het Rijk voor de extra opvang.

Twitter avatar RutgerGW Rutger Groot Wassink Dit weekend breiden we de opvangcapaciteit voor #daklozen uit met 100 bedden. Daarnaast realiseren we de komende dagen 173 plekken om bestaande opvang kleinschaliger te maken om gezondheidsrisico’s te beperken. https://t.co/VEhpgQhgro

In Nederland zijn bijna 40.000 daklozen, blijkt uit cijfers over 2018. Dat is bijna een verdubbeling van tien jaar eerder. Afgelopen week bleek uit een inventarisatie van NRC onder tien grote gemeenten dat alle gevraagde gemeenten hun zorg voor dak- en thuislozen afgelopen week hebben aangepast. Om verspreiding te voorkomen is de opvang verkleind en komen overal isolatie- en quarantaineplekken. Ondanks deze maatregelen slapen mensen alsnog vaak met vier tot twaalf mensen op één kamer.

Lees ook: Straks komen duizenden tests per dag erbij

'Vrijwillige lockdown' in Turkije, alle internationale vluchten opgeschort

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft de Turken opgeroepen tot een „vrijwillige lockdown”, waarbij zij enkel nog het huis verlaten voor boodschappen of om in andere basisbehoeften te voldoen. Dat meldt persbureau Reuters. Ook zijn alle internationale vluchten opgeschort.

Erdogan tijdens een persconferentie over de nieuwe maatregelen tegen Covid-19. Foto: Turkish presidential press service/AFP

Vrijdag kondigde de Turkse regering nieuwe vergaande maatregelen aan om de verspreiding van het coronavirus in te dammen. Als onderdeel daarvan is het aantal binnenlandse vluchten ingeperkt en rijden er geen intercitytreinen meer in het land. Erdogan gaf niet aan hoelang de nieuwe maatregelen gelden, maar zei volgens nieuwszender Al Jazeera dat dit zou afhangen van „de vastberadenheid van onze mensen de instructies op te volgen”. Hij riep Turkse inwoners op om „geduld en toewijding” te tonen.

De Turkse gezondheidsautoriteiten droegen al het medisch personeel op geen ontslag te nemen de komende periode om de gezondheidszorg voldoende te kunnen ondersteunen. Het aantal besmettingen in Turkije is de afgelopen twee weken vele andere landen voorbijgestreefd. Volgens de Turkse minister van Volksgezondheid zijn er in de afgelopen 24 uur 2.069 besmettingen gemeld, schrijft Reuters. In het land zijn nu 92 mensen overleden aan het longvirus, volgens cijfers van de Johns Hopkins University

Suriname stelt avondklok in om coronavirus

Suriname stelt een avondklok in wegens de uitbraak van het coronavirus. Inwoners mogen zich vanaf zondag tussen 20.00 uur en 06.00 uur niet op straat begeven. Dat heeft president Desi Bouterse vrijdagavond verklaard in een televisietoespraak, schrijft het ANP.

Veiligheidsdiensten, werknemers in de zorg en chauffeurs voor noodzakelijk verkeer krijgen uitzonderingen op de maatregel, die voorlopig voor twee weken is afgekondigd. Daarnaast zijn bijeenkomsten van meer dan tien personen niet langer toegestaan. Afgelopen weken lag de grens op honderd. Vanaf zaterdagmorgen zijn ook alle casino’s gesloten.

In Suriname zijn acht gevallen van Covid-19 vastgesteld. Het eerste geval werd twee weken geleden geconstateerd. In zijn toespraak zei Bouterse dat het gezondheidssysteem van Suriname geen epidemie aankan. Daarom is het besluit voor een gedeeltelijke ‘lockdown’ genomen, zei hij.

De zitting in het proces rond de Decembermoorden die op dinsdag 31 maart zou plaatsvinden is vanwege de coronamaatregelen uitgesteld tot 29 april. Op 22 januari kwam Bouterse naar de rechtbank om verzet aan te tekenen tegen zijn veroordeling tot 20 jaar cel, waartoe de Surinaamse krijgsraad had besloten. De straf is hem opgelegd wegens betrokkenheid bij de liquidatie van vijftien politieke tegenstanders in december 1982.

China scherpt stappen tegen import van coronavirus aan

In China zijn vrijdag geen nieuwe binnenlandse besmettingen met het coronavirus vastgesteld. Wel werden 54 gevallen geconstateerd bij reizigers vanuit het buitenland. Dat heeft de Chinese nationale gezondheidsraad zaterdag bekendgemaakt, meldt Reuters.

Strengere maatregelen zijn zaterdag van kracht geworden in China om herimport van het coronavirus tegen te gaan. Ook buitenlanders met geldige visa of verblijfsvergunningen voor China mogen het land voorlopig niet in. Luchtvaartmaatschappijen moeten met ingang van zondag hun internationale vluchten drastisch beperken.

De stappen zijn tekenend voor vrees dat het virus terugkeert vanuit het buitenland, na alle maatregelen om het in China onder controle te brengen. In totaal zijn in China sinds december 81.394 gevallen van Covid-19 vastgesteld. Het dodental door de ziekte is met drie opgelopen tot 3.295. Het aantal bekende actieve gevallen van Covid-19 in China is gedaald tot ruim 3.000.

Vier passagiers overleden aan boord van cruiseschip Zaandam met gevallen Covid-19

Vier passagiers van een cruiseschip van de rederij Holland America Line dat voor de kust van Panama ligt, zijn aan boord overleden. Meer dan 130 van de 1829 opvarenden hebben influenza-achtige symptomen, en zeker twee van hen zijn besmet met het coronavirus. Dat heeft het bedrijf vrijdag laten weten.

Het schip, MS Zaandam, dat bezig was aan een Zuid-Amerikaanse cruise, is in afwachting van toestemming om door het Panamakanaal te varen op weg naar Fort Lauderdale in de Amerikaanse staat Florida. Panama heeft die doorvaart verboden. Het is onduidelijk hoe lang het schip op zee moet blijven.

Vier „oudere gasten” zijn aan boord overleden, liet het bedrijf weten in een verklaring op Facebook. Of ze Covid-19 hadden, is niet bekendgemaakt. Onder de opvarenden zijn mensen uit de Verenigde Staten, Canada, Australië, het Verenigd Koninkrijk en Nederland.

De MS Zaandam vertrok op 7 maart uit Buenos Aires. Op 15 maart werd aangekondigd dat de reis zou worden beëindigd, maar het schip mocht nergens aanmeren. Een week later kreeg een aantal passagiers last van griepachtige verschijnselen. Daarop zijn maatregelen afgekondigd, waaronder een bevel om in cabines te blijven. Sinds een stop in Chili, twee weken geleden, is niemand van boord gegaan.

„Een aantal patiënten met ziekteverschijnselen aan de luchtwegen zijn getest op Covid-19 en twee van hen zijn positief getest”, aldus de verklaring.

Volgens Holland America Line zijn er vier artsen en vier verpleegkundigen aan boord. Het zusterschip Rotterdam is gearriveerd met bevoorradingen. Er wordt gewerkt aan een plan om patiënten zonder ziekteverschijnselen over te brengen naar de Rotterdam, aldus het bedrijf, een dochteronderneming van Carnival Corporation.

Het cruiseschip MS Zaandam voor de kust van Panama-Stad op vrijdag, nadat bekend werd dat vier passagiers aan boord zijn overleden en enkele anderen positief zijn getest op Covid-19. Foto Erick Marciscano / Reuters

Brazilië weert buitenlandse vliegtuigpassagiers wegens coronavirus

Brazilië gaat met ingang van maandag buitenlandse vliegtuigpassagiers weren om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dat heeft het Braziliaanse ministerie van Justitie vrijdag verklaard, meldt Reuters. De maatregel, die niet geldt voor buitenlanders die in Brazilië wonen, gaat dertig dagen duren.

In Brazilië zijn ruim 3,400 gevallen van Covid-19 vastgesteld. Een aantal staten en grote steden van het land zijn op bevel van gouverneurs en burgemeesters op slot gegaan. Gouverneurs hebben president Jair Bolsonaro gevraagd om hulp. Bolsonaro heeft de maatregelen echter verworpen als slecht voor de economie.

„Het spijt me, sommigen zullen overlijden, dat is het leven", zei Bolsonaro vrijdagavond (plaatselijke tijd) tijdens een televisie-interview. Volgens hem heeft de staat Sao Paulo, de economische motor van Brazilië, zijn dodental om politieke redenen overdreven. Hij leverde geen bewijs voor die beschuldiging. Sao Paulo heeft het grootste aantal gevallen van Brazilië, met 1.223. 68 mensen zijn er overleden.

Bolsonaro beschuldigd van desinformatie

De gouverneur van Sao Paulo, Joao Doria, een voormalige bondgenoot van Bolsonaro die geldt als een mogelijke rivaal bij de presidentsverkiezingen van 2022, beschuldigde de president vrijdag van 'desinformatie' bij zijn televisiecampagne met kritiek op de maatregelen. In die boodschappen wordt de slogan #BrazilCannotStop gebruikt (Brazilië kan niet stoppen), vergelijkbaar met een campagne in Milaan voordat daar het dodental drastisch opliep.

Bolsonaro heeft geprobeerd de maatregelen te ondermijnen met een bevel dat kerken open moeten blijven, omdat ze evenals supermarkten en apotheken 'essentiële diensten' zouden leveren. Een rechter heeft dat bevel vrijdag echter teruggedraaid.

Pentagon: Chicago, Michigan, Florida en Louisiana volgende haarden coronavirus

Het Amerikaanse ministerie van Defensie maakt zich op om militaire hulp in te zetten in de stad Chicago en de staten Michigan, Florida en Louisiana bij de bestrijding van het coronavirus. Dat heeft luchtmachtgeneraal John Hyten vrijdag gezegd, meldt Reuters.

Hyten, vicevoorzitter van de Joint Chiefs of Staff, wees de vier plaatsen aan als de volgende haarden waar de epidemie van Covid-19 in de Verenigde Staten uit de hand dreigt te lopen. Militairen helpen al bij de bestrijding van het coronavirus in de staten New York, Californië en Washington, onder meer met het opzetten van noodziekenhuizen.

„Er zijn een aantal plaatsen waar we ons zorgen over maken, en dat zijn Chicago, Michigan, Florida en Louisiana", zei Hyten. „Dat zijn de volgende gebieden waar we naar kijken om naartoe te gaan.”

Ziekenhuisschepen

Het aantal bekende gevallen van Covid-19 in de VS is vrijdag gestegen boven 100.000 - het hoogste aantal ter wereld. Veruit de grootste virushaard is in New York, met ongeveer 45.000 bekende gevallen in die staat en 9.000 in buurstaat New Jersey. Militairen hebben noodziekenhuizen opgezet in New York en Seattle in de staat Washington. Een ziekenhuisschip van de Amerikaanse marine is vrijdag aangekomen in Los Angeles; een tweede is op weg naar New York.

Het ingenieurskorps van het Amerikaanse leger heeft vrijdag laten weten dat het van plan is faciliteiten op te zetten voor 3.000 patiënten met Covid-19 in een conventiecentrum in Chicago.

President Donald Trump heeft vrijdag per decreet toestemming gegeven om militaire reservisten op te roepen om te helpen bij de bestrijding van het coronavirus.

Bourbon Street in het Franse Kwartier van New Orleans, in de Amerikaanse staat Louisiana, ligt er vrijdag verlaten bij. De staat lijkt een nieuwe virushaard te worden in de VS. Foto Chris Graythen / Getty Images / AFP

Welkom in een nieuw blog

Welkom in een nieuw blog over de uitbraak van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt. Hier houdt NRC de laatste ontwikkelingen bij over de pandemie. Een korte samenvatting van het belangrijkste nieuws van vrijdag:

  • Het RIVM heeft 112 meldingen ontvangen over patiënten die zijn overleden aan Covid-19. Het dodental in Nederland ligt nu op 546.
  • Volgens de Nederlandse Verenigde voor Intensive Care liggen momenteel 873 coronapatiënten op IC-bedden.
  • De Amerikaanse president Trump heeft een noodpakket ter waarde van 2.200 miljard dollar ondertekend. Ook heeft hij de Defense Production Act gebruikt om General Motors te dwingen een aanbesteding voor beademingsapparatuur aan te nemen.
  • België en Frankrijk hebben hun strikte beperkingen verlengd, beiden tot ongeveer midden april.
  • Nieuwe maatregelen in Nederland: de politie gaat drones gebruiken voor handhaving, de noodopvang voor dak- en thuislozen moet openblijven en Zeeland sluit voor toeristen.
  • De Britse premier Boris Johnson is positief getest op Covid-19. Hij heeft milde klachten en is in zelfquarantaine.
  • De luchtkwaliteit boven Nederland is verbeterd door de anticoronamaatregelen. De concentratie vervuilende stoffen lag deze week tot 60 procent lager dan vorig jaar, ziet het KNMI.
  • Europol waarschuwt voor criminelen die de coronacrisis uitbuiten. Het Europese politieagentschap merkt onder andere dat er een toename is in cyberaanvallen en fraude.
  • Het Nederlandse vliegverbod voor onder andere China en Italië is verlengd tot 10 april, met uitzondering voor repatriëringsvluchten.
  • Het Oostenrijkse Tirol waarschuwt een groep van Nederlandse, Ierse en Zweedse toeristen die het gebied tussen 13 en 16 maart bezochten om beducht te zijn op gezondheidsklachten.

 

Lees hier het blog van vrijdag terug