Rechter: frauderende hoogleraar RUG terecht ontslagen

Universiteit Hoogleraar Joost Herman liet 1,2 miljoen euro aan universiteitsgeld op een rekening van zijn eigen stichting storten. Volgens hem was dat geld voor een studieprogramma dat hij leidde.

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG).
De Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Foto Kees van de Veen

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) mag hoogleraar Joost Herman ontslaan. Dat bepaalde de kantonrechter in Groningen donderdag. Herman wordt door de rechter „zeer laakbaar en daarom ernstig verwijtbaar” gedrag verweten.

Herman (wiens advocaat heeft laten weten dat zijn volledige naam mag worden gebruikt) werd vorig jaar op non-actief gesteld nadat er volgens de RUG voor 1,2 miljoen euro aan universiteitsgeld buiten de officiële wegen om werd gebruikt. Het geld kwam voornamelijk van Europese fondsen en werd gestort op een bankrekening van een stichting die Herman, hoogleraar globalisering en humanitaire hulp, zelf had opgericht.

Tijdens de zitting in februari verdedigde Herman zich door te stellen dat hij niet handelde om zichzelf te bevoordelen of de RUG te benadelen. Het geld zou ten goede komen aan een internationaal studieprogramma dat hij leidde. Desondanks acht de kantonrechter dat Herman „iedere controle door de RUG over die gelden onmogelijk heeft gemaakt” en dat hij de RUG „de mogelijkheid heeft onthouden om zelf te beslissen over de wijze waarop die gelden zouden worden besteed”.

Vals briefpapier

In maart 2019 ontstonden voor het eerst twijfels over de financiering van het NOHA-programma (Network On Humanitarian Action), een gezamenlijk internationaal masterprogramma van de letterenfaculteit. Het subsidie- en collegegeld van studenten kwam terecht bij de Stichting NOHA Groningen, waarvan Herman de voorzitter was. Daarop schakelde de universiteit forensisch experts in.

Die ontdekten onder meer dat de stichting contracten was aangegaan met externe partners waarvoor het briefpapier en de stempels van de RUG waren gebruikt, maar waarop het rekeningnummer van Hermans stichting stond. Van dat geld vloog hij voor meer dan 8.000 euro businessclass. Ook heeft hij voor 800 euro aan dubbele declaraties ingediend. Hijzelf noemde dat „een ongelofelijke stommiteit”.

Herman werkte 25 jaar voor de RUG en had volgens de rechtbank „een grote staat van dienst”, en „veel betekend voor de RUG”. Maar de beslissingen die Herman heeft genomen en uitgevoerd „druisen zodanig in tegen de belangen van de RUG”, dat de universiteit terecht zijn arbeidsovereenkomst heeft ontbonden.

Lees ook dit interview met collegevoorzitter van de RUG Jouke de Vries: ‘We willen nu schoon schip maken’

Schoon schip maken

In een interview met NRC naar aanleiding van deze zaak liet de recent aangestelde bestuursvoorzitter Jouke de Vries weten „schoon schip te willen maken”. Herman is volgens de kantonrechter door dat NRC-interview, waarin de naam van Herman niet genoemd werd, „meer in zijn eer” en „goede naam aangetast dan strikt noodzakelijk was”.

Naar aanleiding van deze zaak gaat de universiteit steekproefsgewijs controles uitoefenen. De RUG had eerder te maken met een grote fraudezaak: in 2016 bleek dat de faciliteitsmanager van de universiteit voor ruim 1 miljoen euro aan universiteitsopdrachten gunde aan familieleden en bevriende ondernemers.