Rechtbanken voor onbepaalde tijd gesloten

Rechtspraak Alleen urgente rechtszaken gaan door, maar in principe zonder fysieke zitting. Er zal een lijst opgesteld worden van welke zaken dit zijn.

Affiche met corona-informatie bij de rechtbank in Den Haag.
Affiche met corona-informatie bij de rechtbank in Den Haag. Foto ANP

Alle rechtbanken, gerechtshoven en bijzondere rechterlijke colleges zullen voor onbepaalde tijd in principe gesloten blijven. De Raad voor de Rechtspraak, het Openbaar Ministerie en de Orde van Advocaten hebben de afgelopen dagen overleg gevoerd over hoe het verder moet met de rechtspraak, nu het kabinet heeft besloten dat tot 1 juni strenge maatregelen blijven gelden om verspreiding van Covid-19 tegen te gaan. Twee weken geleden werd bepaald dat gerechten in ieder geval tot 6 april dicht zouden blijven.

Alleen urgente zaken gaan door, maar in principe zonder fysieke zitting. „Het soort zaken dat inhoudelijk wordt behandeld, zal wel langzaamaan worden uitgebreid”, aldus een verklaring van de Raad voor de Rechtspraak. „Uitgangspunt blijft ook dan dat er in principe geen zittingen plaatsvinden en er geen fysiek contact is met partijen. Er zal in beginsel telefonisch gehoord worden of van andere mogelijkheden gebruik worden gemaakt, zoals Skype for Business. Schriftelijke procedures blijven, net als nu, zoveel mogelijk doorgang vinden.”

De Raad zal de komende week een aanvullende lijst opstellen „van zaken die, naast de urgente zaken, in deze tweede fase ook prioriteit moeten krijgen”. Deze lijst zal begin april worden gepubliceerd en steeds geactualiseerd worden. Tot wanneer deze situatie duurt, is op dit moment nog niet bekend en onder meer afhankelijk van nieuwe kabinetsmaatregelen.

De baas van het Openbaar Ministerie Gerrit van der Burg noemt de huidige situatie „spannend, heftig en surrealistisch”. Hij zegt dit in een vlog aan zijn personeelsleden. Verreweg de meeste personeelsleden van het OM werken thuis. „We zijn er voor elkaar. We zijn er voor onze dierbaren. Dat staat echt op nummer één en daarna, op gepaste afstand, zijn we er ook voor ons Openbaar Ministerie.”

De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten pleit voor een noodfonds voor advocaten. Volgens voorzitter Jeroen Soeteman dreigen met name de kleinere advocatenkantoren het loodje te leggen door het vrijwel volledig wegvallen van werk en inkomsten. „Het was al geen vetpot, maar nu wordt het echt ernstig.”

Soeteman zegt dat vrijwel al het werk wegvalt voor strafadvocaten. „Er worden veel minder mensen aangehouden door de politie en ook de voorgeleidingen zijn dun gezaaid. Strafzaken die nu zouden dienen, worden door gerechten zonder overleg met advocaten doorgeschoven naar het najaar. Dan moet nog maar blijken of advocaten die zaken ook kunnen doen.”

Werknemers van de rechterlijke macht krijgen als ambtenaren gewoon doorbetaald en daarom zou het gepast zijn als er ook financiële voorzieningen komen voor advocaten, zegt Soeteman.

Een van de strafzaken die zal worden uitgesteld, is het proces tegen Geert Wilders wegens discriminatie. Alle zittingen die in april door het Haagse gerechtshof waren gepland, zijn geschrapt. Het is onduidelijk wanneer de zaak verder gaat.