Gesloten liveblog

Teruglezen: Kamer debatteert met kabinet over aanpak coronavirus

De Kamer debatteerde donderdag over de aanpak van het coronavirus van het kabinet en de druk op de intensive cares. Namens het kabinet waren premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) aanwezig. NRC volgde het debat live. Voor het andere coronanieuws, volg dit liveblog.

Stemmingen

Tot slot de moties. Er wordt een heel pakket aangenomen, onder meer de oproep van Geert Wilders om op zo kort mogelijke termijn voldoende beschermingsmiddelen te regelen voor alle zorgmedewerkers, de vraag om voldoende opvanglocaties voor dak- en thuislozen te regelen en de communicatie in zo eenvoudig mogelijke taal te laten verlopen.

Ook stemt de Kamer in met het economische noodpakket in verband met de coronacrisis.

Einde debat

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) neemt de ingediende moties door. Over de motie van Wilders zegt De Jonge dat hij niet kan beloven dat alle zorgmedewerkers binnen een week voldoende beschermingsmiddelen hebben, zoals de PVV-leider wilde. Daarop wil Wilders zijn motie herformuleren: dit moet "op zo kort mogelijke termijn" worden gerealiseerd.

Ook kan De Jonge geen mantelzorgers tot de verzorgingstehuizen toelaten, zoals Henk Krol (50Plus) om vroeg. "Ik vind die mantelzorgers ook heel belangrijk, maar omwille van de veiligheid kan ik dat niet doen."

Kamervoorzitter Khadija Arib zet tot slot nog een eerdere opmerking van premier Mark Rutte recht. Die leek eerder dit debat te zeggen dat er maar maximaal honderd Kamerleden bijeen mogen komen. Volgens Arib is dat niet het geval. Wel heeft de Kamer zelf afgesproken om met zo min mogelijk Kamerleden in het gebouw te zijn.

Daarmee is er een einde aan het debat gekomen.

Debat geschorst

Het is inmiddels half vier geweest - het debat zou volgens de agenda tot twee uur duren. Het debat is voor twintig minuten geschorst, dan komt minister Hugo de Jonge nog aan het woord. Mark Rutte is inmiddels naar het ministerie van Algemene Zaken, waar hij een videoconferentie heeft met alle Europese regeringsleiders.

Nederland kan niet zelf miljoenen mondkapjes produceren

De toestroom van beschermingsmiddelen, zoals mondkapjes, komt nu op gang volgens De Jonge. “Maar we zijn er nog niet. Ik ga niet beloven dat het tekort weg is.” Miljoenen maskers zijn onderweg naar Nederland en er wordt ook gekeken naar productie in Nederland zelf. Maar op dit moment gaan er miljoenen mondkapjes doorheen en dat zou de Nederlandse productie niet bij kunnen houden. Heerma (CDA) heeft signalen dat in de thuis- en ouderenzorg nog een tekort aan beschermingsmiddelen is. Daarom wil Heerma volgende week horen van De Jonge of dat tekort wordt opgelost.

Het sluiten van de verpleeghuizen voor bezoek is volgens De Jonge een “moeilijke maatregel.” Mantelzorgers kunnen ook niet meer langs komen, tenzij ze voor de basiszorg nodig zijn.

De termijn van De Jonge is daarmee afgesloten. De Kamer is nu begonnen met het indienen van moties.

"We houden rekening met het ergste"

De Jonge legt nu uit waar rekening mee wordt gehouden voor de IC-capaciteit. "We houden rekening met het ergste", zegt hij. "We rekenen er niet op dat de R0 [het gemiddeld aantal mensen dat een zieke besmet] richting de 1 gaat. We gaan er ook niet van uit dat de lijn in de grafiek snel omlaag gaat. We gaan ervanuit dat die nog even steil omhoog gaat."

Ondertussen krijgt De Jonge een berichtje op zijn telefoon van minister Martin van Rijn (Medische Zorg). Die bevestigt: per 1 april kan het aantal bedden op de intensive cares worden uitgebreid tot 1.600 bedden. Er zijn waarschijnlijk 575 bedden nodig voor 'normale' patiënten, wat betekent dat er 1.025 plaatsen op de intensive care voor coronapatiënten zijn.

Krol vergeet hygiëne-maatregelen

Een opmerkelijk moment vlak voor de hervatting van het debat, rond 12.00 uur: 50Plus-lijsttrekker Henk Krol deelt papiertjes uit aan collega-Kamerleden, maar lijkt te zijn vergeten dat het met de strenge hygiëne-maatregelen misschien toch geen goed idee is om bij ieder papiertje aan je vinger te likken.

Twitter avatar zimniakcom zimniak.com @mvdz_ Heel goed die extra hygiene-maatregelen maar hoe dom is dan Henk Krol door "vingerlikkend" A4-tjes uit te delen? 😩 https://t.co/GvMCXosDXv
Twitter avatar HenkKrol Henk Krol Dom, dom, dom. Ik geef het toe. Macht der gewoonte. Ik ga er nóg beter op letten. Excuus, maar of ik nu ‘de hele Kamer heb besmet’ lijkt me ietsje overdreven. Hoe dan ook: sorry.
https://t.co/5vBNYuLdWC via @Telegraaf

De Jonge: te veel afhankelijk van één bedrijf

De Jonge wil meer testen, maar er is niet voldoende testcapaciteit momenteel, geeft hij toe. De minister wil zo snel mogelijk productie in Nederland realiseren. De Zwitserse farmaceut Roche is het bedrijf dat deze testen maakt. “We zijn te afhankelijk van één bedrijf, dat is onvoldoende en te kwetsbaar.” De Jonge overweegt een dwanglicentie in te zetten om de receptuur in handen te krijgen, maar wil het eerst gewoon vragen. “De snelste weg is nu de telefoon, we zijn in gesprek. Als dat niet lukt, wil ik al het andere inzetten.”

Lees ook: Overheid, word wakker en ga meer testen, het kan wel!

Klaver vraagt of De Jonge de Kamer per brief op de hoogte kan houden hoe de gesprekken met Roche verlopen. Asscher vraagt zich af waarom De Jonge niet eerder met Roche heeft gebeld. "De minister wekt de indruk dat het gebruik van een telefoon heel nieuw is."

Twitter avatar B_Rijlaarsdam Barbara Rijlaarsdam Ik geloof dat we kunnen concluderen dat het de Tweede Kamer niet lukt om dit keer een korter #coronadebat te houden...

De Jonge benadrukt dat er niet alleen een tekort is aan vloeistoffen. Er moet ook voorzichtig worden omgegaan met de wattenstaafjes waarmee het materiaal wordt afgenomen. Het RIVM onderzoekt ook hoe betrouwbaar zelftests zijn, waarmee mensen snel zelf kunnen testen of ze corona hebben. Daar hoopt het kabinet volgende week een antwoord op te hebben.

Hoeveel IC-bedden zijn er?

Segers (ChristenUnie) wil weten: wat als de grens van de maximale IC-capaciteit toch wordt bereikt, zijn er dan noodscenario's? De Jonge stelt dat Nederland nu al in een noodsituatie zit. Normaal gesproken zijn er maar 1.100 bedden op de intensive care en staat een deel daarvan leeg. Er wordt al verder opgeschaald, er kan niet meer worden gedaan dan wat er nu in werking is gezet, aldus De Jonge. "Alles wat er nodig is, doen we."

Asscher (PvdA) wil een toezegging dat de 1.500 extra plekken op de IC's zijn gerealiseerd. Het kabinet gaf eerder aan dat die extra bedden binnen een dag of paar dagen geregeld kunnen worden. Volgens De Jonge zijn die extra plekken gerealiseerd, of worden ze „as we speak” geregeld. Of er extra kan worden opgeschaald tot tweeduizend bedden blijft onzeker, omdat er nu niet genoeg beademingsapparaten zijn. Asscher vindt het antwoord niet duidelijk genoeg en hij vraagt een brief van het kabinet waarin wordt duidelijk gemaakt of de extra bedden er nú al zijn.

Hugo de Jonge: volgende week 1.100 IC-bedden voor coronapatiënten

De minister van Volksgezondheid, Huge de Jonge (CDA), is nu aan de beurt in de Kamer. Volgens De Jonge verliep het verplaatsen van patiënten uit Brabant naar andere regio’s stroef. “Het ging niet zoals het hoorde. Daarom heeft Defensie ondersteuning geboden. Dat heeft lucht gegeven aan de ziekenhuizen.” Er komt een landelijk coördinatiecentrum, dat wordt ondersteund door Defensie. In eerste instantie houdt die zich bezig met de spreiding en het vervoer van patiënten, maar daar kunnen andere taken bij komen. Ook helpt Defensie bij de uitbreiding van de ziekenhuiscapaciteit.

Volgens De Jonge wordt het "spannend" of er de komende tijd voldoende plekken zijn. Het aantal IC-bedden wordt uitgebreid. Volgende week moeten er 1600 bedden in totaal zijn, in principe zijn daarvan 1.100 bedden voor coronapatiënten, maar dat is ook afhankelijk van hoeveel andere IC-patiënten er zijn.

Het Nederlandse bedrijfsleven is gevraagd om beademingsapparaten te bouwen. De komende weken worden de eerste apparaten getest, er zijn al 250 apparaten besteld. Er wordt ook gekeken of er twee personen op één beademingsapparaat kunnen worden aangesloten. "Dat is niet ideaal", geeft De Jonge toe, maar het kan wel nodig zijn. Ook wordt er gesproken met Duitsland om eventueel daar patiënten onder te brengen - daar is de capaciteit groter dan in Nederland. "Alles, alles, alles is in gereedheid gebracht om dit te realiseren."

Hier en daar is er ook druk op de gewone ziekenhuisbedden. Ook daarbij gaat Defensie helpen. Hugo de Jonge blijft zelf verantwoordelijk. "Samen met collega Bruno Bruins", zegt hij. De Jonge wordt gecorrigeerd door Mark Rutte: Martin van Rijn is nu de minister voor Medische Zorg.

Rutte ziet "paar groene grassprietjes"

Rutte is voorzichtig optimistisch over de boodschap van het RIVM, die woensdag een "positieve trend" zag. Rutte stelt dat er "een paar groene grassprietjes" zijn, maar hij pas echt positief durft te zijn "als er heel veel groene grassprietjes zijn".

Baudet (FVD) wil dat het kabinet geen andere beslissingen meer neemt, die onderwerpen moeten controversieel worden verklaard. Baudet hekelt de aangekondigde stikstofmaatregelen en de start van het toetredingsproces van Albanië in de EU. Rutte: "Dat gaat niet altijd. Sommige dingen lopen door. We moeten zorgen dat dat op fatsoenlijke manier gaat." Wel komt er een brief van het kabinet met onderwerpen die zo belangrijk zijn dat er een besluit over moet worden genomen. Rutte belooft aan Ouwehand (PvdD) dat het kabinet zijn best gaat doen om de Kamer snel te informeren over belangrijke besluiten zodat de Kamer "er nog iets van kan vinden".

Er wordt volgens Rutte "vreselijk hard gewerkt" aan het terughalen van Nederlanders uit het buitenland. De eigen bijdrage voor repatriëring - 300 euro binnen Europa en 900 buiten Europa - vindt Rutte redelijk. Hij stelt daarnaast dat het kabinet alles doet om zorgpersoneel van beschermingsmiddelen te voorzien. "Ik meen oprecht dat ik niet weet wat we nog meer kunnen verzinnen dan we nu doen." De afgelopen week kwam een nieuwe lading met mondkapjes aan. "Dat wil niet zeggen dat het probleem is opgelost", benadrukt Rutte.

Twitter avatar pdekoning Petra de Koning In #coronadebat @MinPres over #mondkapjes: ‘Ik kan ze hier niet gaan zitten naaien, die dingen’

Op vragen van Jetten over Europese solidariteit antwoordt Rutte dat het niet "eigen volk eerst" moet zijn. "Hoezo hebben we de EU, als we niet in staat zijn mondkapjes te verdelen?" Dit gaat volgens Rutte nu beter.

Rutte benadrukt dat hij tegen eurobonds, gezamenlijke obligaties van eurolanden, is. "Ik zie niet wat eurobonds bijdragen aan deze crisis." Over het gebruik van het Europees Stabiliteitsmechanisme, ESM, wordt naar gekeken volgens Rutte. "Je kan dat ook maar één of twee keer doen, dan is die ook leeg."

Rutte legt de regels uit

Er blijft onduidelijkheid over de maatregelen van het kabinet. Mogen kinderen wel of niet buitenspelen? Rutte legt uit: kinderen tot twaalf jaar mogen buiten met elkaar spelen, zolang ze niet ziek zijn. Hij wil geen maximum op de groep kinderen zetten, "dat laten we aan het gezond verstand van de samenleving". Ouders moeten op anderhalve meter afstand blijven. Als kinderen (en ouders) thuiskomen, moeten ze direct hun handen wassen.

Kerkdiensten mogen wel doorgaan, aldus Rutte. Op basis van de grondwet kunnen religieuze bijeenkomsten niet verboden worden. Wel zijn er beperkingen: er mogen maar dertig personen aanwezig zijn, die op anderhalve meter afstand van elkaar zitten.

Rutte zegt nu ook dat er in de Tweede Kamer maximaal honderd personen bij elkaar mogen komen. Dat is nieuw, eerder zei Rutte dat hij niet over het parlement gaat. De Kamer zelf heeft al maatregelen genomen.

Foto: ANP/Bart Maat

Rutte: persconferentie was rommelig maar boodschap is aangekomen

Rutte is begonnen met het beantwoorden van vragen. Hij heeft het druk: hij kan het debat tot half drie bijwonen, dan begint de videocall met Europese leiders in de Europese Raad. Ook moet hij zo nog een telefoontje plegen, daarna komt hij terug.

Rutte realiseert zich de impact van de maatregelen. “Het gaat vreselijk ver.” Maar volgens Rutte komt in deze tijd ook veel creativiteit en inzet vrij. “Ik ben echt ongelofelijk onder de indruk van Nederland.” Hij wilde het woord ‘gaaf’ toevoegen, maar vond dat woord nu niet gepast.

“Maandag was te rommelig”. Daarmee doelt Rutte op de persconferentie waar nieuwe maatregelen werden aangekondigd. Hierover hadden bijna alle sprekers het al gehad en Rutte is het daarmee eens. “We hebben afgesproken persconferenties beter voor te bereiden en met maar maximaal 2 ministers te komen.”

Rutte herhaalt: alle maatregelen gelden tot en met 6 april, behalve de evenementen met een vergunnings- of meldplicht. Die evenementen zijn verboden tot 1 juni. Dinsdag besluit het kabinet of de andere maatregelen worden verlengd.

Desondanks is de boodschap wel doorgekomen, stelt Rutte: burgemeesters melden dat er een duidelijk verschil is hoe mensen zich aan de maatregelen houden. Sinds de persconferentie houden mensen meer afstand, aldus Rutte.

Baudet: verklaar alle andere onderwerpen controversieel

Thierry Baudet (FVD) is blij dat het kabinet maandag strengere maatregelen heeft genomen, maar hij noemt dat wel “te laat”. Baudet wil op een ander moment terugblikken hoe het zo lang kon duren. Hij stelde voor om een parlementaire enquête hiernaar te houden. Baudet mist nog een maatregel: hij wil grenscontroles.

Voor het uitbreiden van de test- en zorgcapaciteit moet er volgens Baudet “geen enkel taboe zijn”, zoals de medische patenten schenden en militaire ziekenhuisbedden beschikbaar stellen. Er moet ook perspectief komen wanneer de samenleving weer normaal kan functioneren. Baudet hoopt dat dat ergens in april is.

Daarnaast wil Baudet dat het kabinet geen beslissingen neemt over niet-coronavirus gerelateerde zaken, zoals over stikstofmaatregelen. Het parlement moet in de openbaarheid functioneren en dat kan nu niet volgens hem.

Na de bijdrage van Baudet zit de eerste termijn van de Kamer er op, de vergadering is geschorst tot 12 uur.

"Kabinet loopt achter de feiten aan"

Kees van der Staaij (SGP) steunt de maatregelen van het kabinet, ook al ziet hij hoe hartverscheurend het gebrek aan contact kan zijn voor mensen. Net zoals eerdere sprekers hekelt hij het tekort aan beschermingsmiddelen. "Dat is zorgpunt nummer één", aldus Van der Staaij.

Ook vraagt hij zich af wat precies de aanpak is. Er moet een strakkere structuur met meer regie van boven komen, aldus Van der Staaij. Hij wil dat het kabinet ook kijkt naar noodwetten, niet alleen om de intensive care te helpen, maar ook voor thuis- en mantelzorg.

"We moeten ook meeleven met vluchtelingkampen, wat kunnen we voor hen betekenen?", vraagt Van der Staaij. Ook Farid Azarkan (Denk) roept iedereen op om te denken aan mensen die "verder van ons af staan", zoals in de vluchtelingenkampen.

Azarkan is bang dat het kabinet achter de feiten aanloopt: vorige week stelde Rutte nog dat er geen extra maatregelen nodig waren, maandag kondigde hij toch verscherpte regels aan. Ook wijst de Denk-politicus op Diederik Gommers van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC), die woensdag stelde dat er te weinig centrale aansturing is om voldoende intensivecarebedden te regelen.

Ook op het gebied van communicatie loopt het kabinet achter de feiten aan, aldus Azarkan. Het is te onduidelijk of het kabinet nu regels stelt of adviezen geeft.

Foto: David van Dam

Krol: geen selectie op IC's op basis van leeftijd

Henk Krol (50Plus) maakt zich zorgen over de verpleeghuizen: beschikt het verzorgingspersoneel over voldoende beschermingsmateriaal? Hij stelt voor om toch een aantal mantelzorgers of vrijwilligers tot de verzorgingshuizen toe te laten, eventueel na een coronatest.

Ook wil Krol weten wie er wel, en wie er niet wordt toegelaten op de intensive care als daar te weinig bedden zijn. Ouderen maken zich daar zorgen over, stelt hij. Krol wil dat er in elk geval geen selectie wordt gemaakt op basis van leeftijd.

"Het kabinet moet de vrijheid hebben te handelen waar dat nodig is", stelt Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren). Maar ze snapt niet waarom het kabinet dan niet zaterdag meteen ingreep toen duidelijk was dat veel Nederlanders zich niet aan de maatregelen hielden. "Als het niet genoeg is, moet je meteen opschalen."

Ouwehand put hoop dat de besmettingsgraad zou dalen volgens het RIVM maar maakt zich zorgen over de IC-capaciteit. Ze wil weten of het voor volgende week geregeld is. Ook communicatie is een probleem volgens Ouwehand. Ze noemt de speech van Boris Johnson als een voorbeeld van duidelijke communicatie. “Dat is beter dan het openlaten voor interpretatie door mensen.”

Tussendoor kreeg Thierry Baudet (FVD) een standje van Kamervoorzitter Khadija Arib. Hij overlegde achter in de zaal met Farid Azarkan (Denk), maar hield niet genoeg afstand, aldus Arib.

Asscher: kabinet blunderde met persconferentie

Lodewijk Asscher (PvdA) hekelt de communicatie van het kabinet. Hij noemt de onduidelijkheid rond evenementen een “blunder”. “Leg goed uit. Veel Nederlanders zijn bereid te helpen. Wees helder wat je van ons Nederlanders verwacht, dan zullen we de crisis samen overwinnen.”

De PvdA-leider haalt het voorbeeld aan van iemand die overleden is aan corona. "Achter al de dagstatistieken zitten allemaal verhalen." Asscher wil weten wat er gedaan wordt om zelf beschermingsmiddelen te produceren in Nederland. Ook wil Asscher dat er dwangmiddelen ingezet worden om recepten te krijgen van producenten van de coronatests. "Dit gaat maanden duren, dan zal je moeten beschikken over testcapaciteit.”

"De ellende raast door het land", stelt Gert-Jan Segers (ChristenUnie). Hij bedankt het zorgpersoneel, maar ook het kabinet. Segers wil Rutte aan zijn belofte houden dat we niemand in de steek laten. Hij mist bijvoorbeeld aandacht voor de daklozen in de brief van het kabinet.

"Dwing producenten de recepten voor testmateriaal te delen"

Jesse Klaver (GroenLinks) constateert dat alle artsen nu nog maar één specialisme hebben. “Ze doen nu allemaal wat ze kunnen de stroom aan covid-patiënten aan te kunnen. Er zijn nu alleen nog coronaspecialisten.” De politiek moet een voorbeeld nemen aan die zorgverleners, aldus Klaver: zij nemen risico's die ze normaal niet zouden hebben genomen, dat moet de politiek ook doen. “Dit is wel het moment om te durven. Het moment om door te pakken.” Hij roept het kabinet op om de regie te pakken. Er moet “één kapitein op het schip” komen.

Daarnaast wil Klaver dat Nederland zelf beschermingsmiddelen, beademingsapparaten, coronavirustesten en -medicatie gaat maken. Daarvoor zou Klaver willen ingrijpen in het intellectueel eigendom van farmaceuten. “Daarvoor moeten we niet bang zijn.” Voor dat laatste voorstel begint zich langzaam een Kamermeerderheid af te tekenen - ook de VVD wijst dit voorstel niet af, zij het als laatste mogelijkheid.

De volgende spreker is Lilian Marijnissen (SP). Zij zegt dat het "raar is om hier weer te staan": zij was enige tijd niet in de Tweede Kamer omdat ze uit de regio Uden komt, "het epicentrum van de uitbraak" in Noord-Brabant, aldus Marijnissen. Van haar huisarts heeft ze groen licht gekregen om weer aan het debat deel te nemen; ze heeft geen klachten.

"Ik heb in Brabant gezien hoe groot het monster is dat corona heet." Volgens Marijnissen moet de Kamer één ding regelen: de bescherming van de zorgverleners. Ze haalt het verhaal van een verpleegster aan die alleen handschoenen en wat ontsmettingsmiddel kreeg en besmet raakte.

Kamer vraagt zich af: wanneer kunnen we volop gaan testen?

"De nachtmerrie is realiteit geworden", zegt Pieter Heerma (CDA). Wat in deze zware tijden nodig is, is goede communicatie volgens Heerma. Hij was blij met de nieuwe maatregelen van maandag maar die waren onduidelijk. Hij vraagt het kabinet daaraan te werken en de persconferentie desnoods uit te stellen. "Als je er staat, moet de boodschap duidelijk zijn, dan maar een paar uur later."

Heerma maakt zich ook zorgen over het tekort aan IC-bedden en vraagt of het kabinet meer landelijke militaire regie wil nemen. Hij sluit af met positieve boodschap. "In deze zware tijden komt ook het beste in mensen naar boven. Dat moeten we vasthouden, ook na de crisis."

De Kamer maakt zich ook nog zorgen over de testcapaciteit. Eerder vroegen Veldman (VVD) en Wilders (PVV) er naar, nu vraagt ook Rob Jetten (D66) zich af: wanneer verwacht het kabinet volop te kunnen testen, en welke gevolgen zou dat hebben voor de aanpak van het virus?

Jetten stelt dat het in crisistijd normaal is dat er foutjes worden gemaakt, maar wil dat het kabinet die "ruiterlijk" toegeeft. Hij vraagt zich af welke maatregelen nu tot en met 6 april lopen, en welke tot 1 juni.

Wilders: maatregelen te ingewikkeld

Geert Wilders is inmiddels aan het woord. Hij zegt dat hij zich grote zorgen maakt omdat het kabinet de maatregelen alleen aanscherpte na druk vanuit de samenleving, zoals bij het sluiten van de scholen. "Daardoor zijn meer Nederlanders dan nodig besmet", aldus Wilders. "Het maandag gepresenteerde pakket gaat verder dan het niet handen schudden, maar het is ook ingewikkeld." Hij vindt de maatregelen te moeilijk om hand te haven. "Waarom is er niet gekozen voor de makkelijkere optie, namelijk gewoon even thuisblijven?"

Ook hekelt Wilders de bezuinigingen op de zorg van de afgelopen jaren. De PVV-leider wijst naar Duitsland, dat relatief gezien veel meer bedden op de intensive care heeft, terwijl in Nederland ziekenhuizen zijn gesloten. Volgens Hayke Veldman (VVD) is er niet bezuinigd, maar heeft het kabinet ervoor gezorgd dat de kosten minder hard stijgen.

De Kamerleden houden zich tot nu toe goed aan het voornemen om het debat bondiger te houden: ook Wilders houdt zijn bijdrage kort.

Regels voor de Kamerleden

Kamervoorzitter Khadija Arib heeft het Kamerdebat geopend. Ze begint met maatregelen die gelden om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Zo worden de interruptiemicrofoons niet meer bediend met een knop aan de microfoon, maar met een voetpedaal. Het spreekgestoelte wordt na elke spreker schoongemaakt.

Twitter avatar HenkKrol Henk Krol De zaal en de interruptiemicrofoons zijn ontsmet, het debat kan beginnen. https://t.co/941RZnmQcN

VVD'er Hayke Veldman trapt het debat af. Hij roept het kabinet op om er "qua communicatie nog een schepje bovenop te doen", omdat te veel mensen nog niet voldoende afstand houden op straat. Hij vindt ook de op maandag afgekondigde maatregelen niet duidelijk genoeg zijn. Hij vraagt het kabinet die nog eens duidelijk te formuleren.

Lodewijk Asscher (PvdA) wil dat producenten van testmateriaal hun recepten delen zodat ziekenhuizen ze zelf kunnen maken, als het moet gedwongen door de overheid. Volgens Veldman (VVD) is dat niet nodig, omdat de productie is opgevoerd en er ook alternatieven beschikbaar zijn. Als dat toch onvoldoende blijkt te zijn, moet het kabinet "finale stappen" nemen.

Debat begint om kwart over tien

Het Kamerdebat begint rond kwart over tien. Het zal voornamelijk gericht zijn op de druk op de intensive care.

Vorige week was er kritiek op de Kamer omdat het debat zo lang duurde: toen mochten premier Mark Rutte en zijn ministers tien uur hun beleid in crisistijd verdedigen. Nu is besloten dat de spreektijd korter is en kunnen er minder interrupties worden gedaan. Er is vier uur ingeroosterd voor het debat - het is natuurlijk de vraag of de Kamerleden zich aan die planning houden.

Lees ook: Urenlange debatten: in crisistijd voelt dat ongemakkelijk

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zit voor het eerst in vak K als 'chef corona' van het kabinet. Namens de partijen doen alle fractievoorzitters het woord, uitgezonderd Klaas Dijkhoff (VVD). Hij zit al een tijd in thuisquarantaine omdat hij verkouden was.

Dit is de sprekerslijst: