Krankjorume troost-televisie

Zap Heel NPO 3 werd schoongeveegd voor herhalingen uit de jaren tachtig. Hoogtepunt: de integrale Elfstedentocht van ‘85.

DWDD Troost TV: Arjan Ederveen en Tosca Niterink in Kreatief met kurk
DWDD Troost TV: Arjan Ederveen en Tosca Niterink in Kreatief met kurk Beeld VPRO

‘Sta jij nou die geleerde spijkerbroeken van de VPRO een beetje op te geilen?” De vrije jongens stonden voor het enige gebouw dat hun Haagse jeugd had overleefd: de Scheveningse strafgevangenis. F. Jacobse was begonnen aan een poëtische uiteenzetting over hoe de echte gevangenen zich misschien wel buiten de muren bevonden, in plaats van binnen – wat leidde tot de spijkerbroeken-woedeaanval van zijn kompaan Tedje van Es.

U denkt misschien dat u in een veertig jaar oude televisiekritiek bent beland. Dat was niet het plan. Ik had woensdagavond een parcours uitgestippeld dat mij langs Ladies Night zou voeren, waarna ik wellicht een verwonderde blik zou werpen op Temptation talk (niksgesprekjes met anderhalve meter tussenruimte) om te eindigen bij de aan kamp Amersfoort gewijde aflevering van Andere tijden.

Tot ik dus op NPO3 aan het leren jekkie van Van Es bleef hangen. Een paar minuten later was de plaats van Van Kooten en De Bie ingenomen door hun stoute neefjes Henk Spaan en Harry Vermeegen. Er volgden twee afleveringen van Pisa. Was mijn toestel gehackt door de jaren tachtig? Het bleek allemaal de schuld van De Wereld Draait Door. De door Paul Haenen bedachte ‘Troost TV’ – middernachtelijke herhalingen om het intelligent gelockdownde volk een hart onder de riem te steken – leverde zoveel verzoeken op dat het hele derde net woensdag werd schoongeveegd.

Popie Jopie

Van Pisa bleken onderdelen die diepe indruk hadden gemaakt op mijn veertienjarige zelf (‘Kopje koffie, glazenwasser?’, ‘De eis van Gijs’) enigszins verbleekt, maar het werkbezoek van Popie Jopie aan Nederland was nog steeds subliem: van het pauselijke „porca madonna!” en „niente haring” bij het proeven van deze Hollandse heerlijkheid, tot het pakket met Haagse hopjes en andere culinaire klassiekers dat Zijne Heiligheid meekreeg, inclusief een fles Haarlemmer Trekvaart.

Troost was een groot woord, maar toen begon Kreatief met kurk – een programma over „de toverkracht van de eigen magie” aan de hand van het basismateriaal kurk. „Ik ga dan meteen bedenken waar ik het allemaal in kan stoppen”, zei presentatrice Ellen. „Wees niet bang voor het basismateriaal”, spoorde ‘onze goeroe’ Peter aan. Uiteindelijk plakte Ellen „een staafje met een paar rondjes eraan” bijeen. „Betast het materiaal, kijk naar de beadering”, zei Peter. Waarom staat er nergens een standbeeld van Arjan Ederveen en Tosca Niterink, opgetrokken uit het basismateriaal kurk?

De avond kon niet meer stuk. RUR (Ruud Gullit anno 1987 over etnisch profileren) sla ik even over, want het werkelijk krankjorume onderdeel van de troost-herprogrammering moest nog komen: de Elfstedentocht van 1985. Maar dan helemaal: zes uur lang. Van de voorzichtige opmerkingen van Koos Postema over ‘droge dooi’ om half zes in de ochtend tot de interviews van Mart Smeets die door het starthek heen de „gekooide leeuwen” vroeg of ze goed hadden geslapen. Dat niet, zei een schaatser: „Je ligt maar te zweten en je denkt aan mooie vrouwen.”

Tegen elven (tijd van 2020) werd het langzaam licht in Stavoren. We waren op een kwart van de tweehonderd kilometer, maar de rijders lagen twintig minuten achter op schema. In Stavoren gebeurde nog niets. De camera tuurde door de ochtendnevel in de verte, op de voorgrond stond een zwarte herenfiets. „Ik kan u anders de krant wel gaan voorlezen”, zei verslaggever Evert ten Napel. Een eenzame koploper reed bijna de stempelpost voorbij, de helikopter van de NOS steeg op en naderde Hindeloopen. Een lange nacht van troostend ijs strekte zich voor ons uit.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.