Gedragsregels voor passagiers openbaar vervoer

Transport Een protocol met gedragsregels moet een einde maken aan wangedrag in het openbaar vervoer.

Een lege treincoupé op station Den Haag Centraal. De NS heeft opgeroepen om alleen met de trein te reizen als dat strikt noodzakelijk is.
Een lege treincoupé op station Den Haag Centraal. De NS heeft opgeroepen om alleen met de trein te reizen als dat strikt noodzakelijk is. Foto Remko de Waal/ANP

Er komt een protocol met gedragsregels voor passagiers in het openbaar vervoer. Dat protocol moet duidelijkheid scheppen over wat er ‘in dit coronatijdperk’ wel en niet mag en moet wangedrag als opzettelijk hoesten, spugen en vandalisme verder beteugelen. Dat maakte verantwoordelijk minister, Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) donderdag bekend na afloop van overleg met vertegenwoordigers van NS en het stad- en streekvervoer.

Personeel wordt sindsdien steeds vaker geconfronteerd met passagiers die zwartrijden, opzettelijk hoesten of zelfs bestuurders in het gezicht spugen. „Schandalig dat passagiers zich zo misdragen”, aldus Van Nieuwenhuizen. „Ze verpesten het voor andere passagiers. We moeten mensen aanspreken op dat gedrag en ertegen optreden.”

Lees ook: Chauffeurs in het gezicht hoesten

Noodverordeningen

Het protocol moet volgens haar duidelijk maken wat de spelregels in het coronatijdperk in het openbaar vervoer zijn. „Dat mensen ook in bus of tram weten dat het belangrijk is om 1,5 meter afstand te bewaren, bijvoorbeeld.” Volgens Van Nieuwenhuizen krijgen burgemeesters met de donderdag ingevoerde noodverordeningen, ook meer armslag om, samen met vervoersbedrijven, in te grijpen bij samenscholingen van meer dan twee personen of ander gedrag dat besmettingsgevaar met zich meebrengt.

Van Nieuwenhuizen wil er verder alles aan doen om te voorkomen dat vervoersbedrijven financieel onderuit gaan als gevolg van de scherp gedaalde passagiersaantallen. Sinds afgelopen weekeinde zijn die tot meer dan 90 procent gedaald en lopen vervoersbedrijven miljoenen aan inkomsten mis (ov-chipkaarten, abonnementen). „Het openbaar vervoer is in deze crisis van het grootste belang om mensen met vitale beroepen op hun werk te krijgen. Maar dan moet het openbaar vervoer wel kunnen rijden en financieel overeind blijven.”

Financieel is het Rijk alleen verantwoordelijk voor NS, de bedrijven in het stads- en streekvervoer zijn daarvoor afhankelijk van opdrachtgevers als provincies en de vervoersregio’s. „We brengen in kaart wat nodig is en maken daar zo snel mogelijk duidelijke afspraken over”, aldus Van Nieuwenhuizen

De meeste vervoersbedrijven zitten door de coronacrisis nu al in financieel zwaar weer en hebben de grootste moeite om aan hun financiële verplichtingen te voldoen. Zo vervoert het Amsterdamse vervoersbedrijf GVB normaal gesproken zo’n 875.000 passagiers, dat aantal is inmiddels teruggelopen tot zo’n 150.000.

Het GVB lijdt daarmee nu al een wekelijks verlies van zo’n 5 miljoen euro en is inmiddels in gesprek met banken over zijn financiële situatie. In het totaal lijdt het stads- en streekvervoer maandelijks een verlies van 80 tot 90 miljoen euro.

Volgens Van Nieuwenhuizen kunnen vervoersbedrijven niet meer gehouden worden aan de afspraken over passagiersaantallen en dienstregelingen „die nog in de pre-coronatijd zijn gemaakt. We brengen de komende tijd in kaart wat er nodig is om het openbaar vervoer fatsoenlijk overeind te houden.”