Gebaar je weg door de winkel

Met een paar simpele gebaren, kan het er veel soepeler aan toegaan in de supermarkt, denkt Kus je innerlijke stewardess wakker.
Illustratie Roland Blokhuizen

Op vakantie lukt het ook. Zonder Frans te spreken kunnen we een stokbrood, vier croissantjes en dat-ene-zoete-ding-waarvan-we-de-naam-niet-weten bestellen bij de bakker. Met handen, voeten en gebaren redden we ons prima.

Op dit moment heeft praten in gebaren ook in eigen land voordelen. Omdat we afstand moeten houden en je in gebarentaal niet hoeft te schreeuwen bijvoorbeeld. Ook scheelt het een hoop ongewilde consumptiespetters.

Wat is daarvoor nodig? Maak het vooral niet ingewikkelder dan het is, zegt docent gebarentaal Nienke Fluitman. „Bij gebaren draait het om oogcontact, daarna kan je heel veel duidelijk maken”, zegt ze aan de telefoon. Je kunt gerust vertrouwen op je gevoel, zegt Fluitman. „Heel veel gebaren zijn iconisch, je beeldt uit hoe iets eruitziet.”

Een huis is twee handen schuin tegen elkaar als een dak, koffie is het malen van de koffiemolen, eten is het naar de mond brengen van een hap. Gebaren zijn best herkenbaar. Daarom snappen we ook zonder geluid prima wat de stewardess in het vliegtuig staat te doen en wat de verkeersregelaar bedoelt. Allemaal kennis die we toe kunnen passen in het gangpad van de supermarkt.

Want juist tijdens het doen van de wekelijkse boodschappen is het hanteren van die anderhalve meter lastig. Supermarktpaden zijn vrijwel nooit breder dan twee meter, dus bij het delen van een gangpad zullen tegenliggers ongeveer in de schappen moeten gaan hangen.

Om verwarring en ongemakkelijke gangpaddansjes te voorkomen, is het handig zo snel mogelijk duidelijk te maken welke kant voor wie is. Hou zelf bij voorkeur zo veel mogelijk rechts aan en gebaar de ander met twee vingers, de stewardess indachtig, aan de andere zijde te blijven. Nadert u een gelijkwaardige kruising van gangpaden? Rechts voorrang verlenen wordt ook in de supermarkt op prijs gesteld.

Stopteken kan heftig overkomen

Als u aan de andere kant van het pad moet zijn gebaar dan voor u oversteekt even naar uw tegenligger. Het stopteken, de verkeersregelaar indachtig, zal de ander even halt kunnen doen houden. Maar, dat kan ook best heftig overkomen, zegt Fluitman. „Een klein kruis maken met de wijsvingers kan ook, of een grotere met de onderarmen”, voegt ze toe. Maar maak het altijd af met een vriendelijke glimlach. Stopt de ander, pak dan zo snel mogelijk uw product – dit is niet het moment om te twijfelen over pindakaas met of zonder stukjes.

Als een ander toch te dichtbij dreigt te komen, kan dat in deze unieke tijd best worden aangeven, bijvoorbeeld met een wegduwend gebaar. Doe vervolgens een stap naar achteren en wijs de vrijgekomen afstand tussen beiden aan.

„Maar”, zegt Fluitman, „maak nooit alleen een negatief gebaar, maak ook een positief gebaar. Een duim omhoog is genoeg.” Daarin kan je variatie aanbrengen. Eén duim is goed, twee duimen is heel goed, twee duimen heel snel omhoog met een grote lach is fantastisch. Dus, duim omhoog voor de vakkenvuller en degene die u voorrang verleent. Het moet wel leuk blijven.