Uren onderweg? Plassen doet de trucker maar in de bosjes

Wegvervoer Sommige transportbedrijven vallen in coronatijd stil, andere hebben het enorm druk. Voor de chauffeurs die werken is het afzien. Lang wachten, slapen in de wagen, blikken soep mee.

Vrachtwagens in de rij in Oost-Duitsland, nabij de Poolse grens.
Vrachtwagens in de rij in Oost-Duitsland, nabij de Poolse grens. Foto Jens Schlueter/AFP

Vrachtwagenchauffeur Jan van der Beek (63) van Vos Transport uit Deventer vervoert zo’n beetje alles: van koelvloeistof en meubels tot levensmiddelen als rijst en pasta. In deze hectische tijden vindt hij zijn baan belangrijker dan ooit. „Ook mijn vrouw en ik willen morgen nog avondeten kunnen halen bij de supermarkt.”

Makkelijker is zijn werk er niet op geworden. Truckers moeten zich aanmelden bij bedrijven en distributiecentra voordat ze mogen in- of uitladen. Door verscherpte maatregelen tegen het coronavirus stond Van der Beek vorige week bij sommige adressen tot vier keer langer in de rij dan gewoonlijk.

Het dieptepunt: twee uur bij een vaste klant in België, waar hij normaal gesproken met twintig minuten weg is. „Formulieren invullen over waar je bent geweest, je lichaamstemperatuur op laten meten… Allemaal om één pallet te lossen,” zegt Van der Beek. „Naar de wc gaan mocht uit voorzorg ook niet meer. Tsja. Dan ga je dus maar in een bosje.”

Gemiddeld heeft Van der Beek nu vijftien uur per dag, vijf dagen per week nodig om zijn adressen af te gaan. Dat is zo’n vijf uur langer dan gewoonlijk. En dan nog lukt het niet altijd. De dag dat hij bij de Belgische klant was, moest hij één van zijn vijf adressen laten zitten. In de haven van Rotterdam waren ze al naar huis.

Overschotten en tekorten

De coronacrisis raakt het wegtransport flink. Volgens brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) ligt vooral het vervoer voor sierteelt, horeca en evenementen plat. „Die sectoren zijn stil komen te staan”, aldus een woordvoerder. In andere bedrijfstakken is juist extra werk gekomen. Volgens brancheorganisatie Centraal Bureau Levensmiddelenhandel worden supermarkten twee keer zo vaak als gewoonlijk bevoorraad. Vervoerders van levensmiddelen, brandstoffen en medicijnen staan op de lijst van cruciale beroepen, die nodig zijn om de Nederlandse samenleving draaiende te houden.

Lees ook dit verhaal over cruciale beroepen: Zij laten de samenleving draaien terwijl Covid-19 woedt

TLN richtte afgelopen vrijdag samen met bonden en andere aan transport gelieerde organisaties een platform op dat overschotten en tekorten in de sector inventariseert. Sindsdien zijn „enkele honderden” meldingen ontvangen van bedrijven en chauffeurs zonder werk. Via dat platform hoopt de sector de komende weken stilgevallen vrachtwagens in te zetten voor bedrijven die overlopen van het werk.

Om het wegvervoer tegemoet te komen versoepelde het kabinet de regels voor chauffeurs vorige week. Zij mogen nu dagelijks maximaal elf uur achter het stuur zitten, in plaats van de gebruikelijke negen uur. Ook mogen ze zeven in plaats van zes dagen aaneengesloten werken.

Een speciaal platform zet stilgevallen vrachtwagens in voor bedrijven met veel werk

Ook de Europese Unie trof maatregelen, nadat afgelopen week bij de Pools-Duitse grens een vrachtwagenfile van meer dan zestig kilometer was ontstaan. ‘Groene rijbanen’ moeten nu een vloeiende doorgang voor vrachtverkeer verzekeren. Grenscontroles blijven soepel; de wachttijd voor chauffeurs op deze banen mag niet langer zijn dan een kwartier.

Maar zoals chauffeur Jan van der Beek al vertelde: wachttijden bij laad- en loslocaties lopen op. De TLN-woordvoerder: „Als chauffeurs dan aan de beurt zijn, mogen ze hun cabine niet altijd uit. Zelfs niet om even wat te drinken of naar het toilet te gaan.” Ook de sluiting van horecagelegenheden en sanitaire voorzieningen langs de weg is problematisch.

Desinfectiegel

Bij chemicaliënvervoerder Van Ziel in Kapel-Avezaath is de vraag enorm, vertelt manager Bart van Ziel. „We kunnen het niet aan.” Zijn bedrijf vervoert onder meer middelen die nodig zijn om desinfectiegel te maken. Zijn wagenpark telt 32 vrachtauto’s, maar dat is nu niet genoeg. Hij schat dat hij de helft van de binnenkomende aanvragen moet afhouden.

Ook chauffeur Mandy Mook (25) van Peter Appel Transport maakt langere werkweken. Normaal gesproken rijdt ze ’s nachts, tussen distributiecentra van supermarkten, en is ze overdag thuis. Nu komt ze vijf dagen op rij niet thuis: overdag slapen in de wagen, avondeten bij truckstops en ’s nachts de weg weer op.

Van Ziel is direct gestopt met ritten naar Oost-Europa, nadat hij de eerste verhalen had gehoord over de horrortoestanden aan de Poolse grens. „We hoorden dat sommige chauffeurs daar anderhalve dag in de file stonden. En dat zonder eten, drinken en een toilet”, zegt Van Ziel. „Dat doen we onze mensen niet aan.”

Ook voor transport tussen Frankrijk en Engeland lopen de wachttijden op. Normaal gesproken is chauffeur Sander Nijenhuis (25) van bulkvervoerder Heebink Transport uit Veenendaal in twee uur overgestoken vanuit Calais. Vorige week was de wachttijd voor de kanaaltunnel alleen al zeven uur. Autoriteiten laten minder vrachtwagens toe op de trein, zodat chauffeurs ook in gezamenlijke ruimtes gepaste afstand kunnen houden.

Hoe besteedt Nijenhuis de tijd dan? „In zo’n file kun je de wagen niet uit. Ik ga maar een film kijken, of spelletjes spelen op mijn telefoon.”

De Nederlandse grensovergangen met België en Duitsland leveren vooralsnog geen problemen op, laten verschillende chauffeurs weten.

Voor negen dagen eten mee

Ko Derksen (66), eveneens werkzaam bij Vos Transport, vertelt dat warme maaltijden zeldzaam zijn geworden. Hij rijdt vaak een ruime week aaneengesloten naar en in Zuid-Duitsland, en de meeste wegrestaurants zijn gesloten. Hoe hij af en toe toch een fatsoenlijke maaltijd eet? „Ik heb zeker voor negen dagen eten bij me. Mijn vrouw kookt voor een paar dagen, voor de rest neem ik blikken soep mee.”

Gesloten toiletten en wegrestaurants waren vorige week ook in Nederland een probleem. Sinds minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) pomphouders en restaurateurs vorige week opriep open te blijven voor vrachtwagenchauffeurs, is de situatie verbeterd, ziet chauffeur Mook. En ze heeft meer moois zien ontstaan. Afhaalmaaltijden om chauffeurs een hart onder de riem te steken, bijvoorbeeld.

Lees ook dit verhaal over de gesloten grenzen in Oost-Europa, tegen corona: ‘Het is één grote puinhoop’ aan de Poolse grens’

Bij een gesloten wegrestaurant in de buurt van Den Bosch zag ze helemaal een goede service: een menu op de muur met een telefoonnummer eronder. Mook: „Chauffeurs kunnen bellen om eten te bestellen en hun nummerbord door te geven. Daarna rijdt personeel van het wegrestaurant in een golfkarretje langs om het eten te bezorgen.”