Hoe komt HEMA de coronacrisis door?

Detailhandel Buitenlandse filialen zijn dicht, in Nederlandse HEMA-winkels is het stil. Maar schuldeisers moeten worden betaald.

Een Hema-filiaal in Utrecht. Om de komende maanden door te komen zijn „creativiteit, flexibiliteit en soms moeilijke, ongekende oplossingen” nodig, schreef topman Tjeerd Jegen in een brief aan leveranciers.
Een Hema-filiaal in Utrecht. Om de komende maanden door te komen zijn „creativiteit, flexibiliteit en soms moeilijke, ongekende oplossingen” nodig, schreef topman Tjeerd Jegen in een brief aan leveranciers. Foto Aziz Kawak

Bezorgde schuldeisers van HEMA krijgen voorlopig geen gehoor bij het bedrijf. „Investor relations is op dit moment niet onze prioriteit”, schreef het management maandag in een kort briefje aan zijn crediteuren (obligatiehouders). Publicatie van de jaarcijfers is uitgesteld tot eind mei. De coronacrisis eist alle aandacht van directie en personeel.

HEMA, sinds anderhalf jaar eigendom van miljardair Marcel Boekhoorn, heeft het moeilijk. De detailhandel wordt hard geraakt door de corona-uitbraak. Onderzoeksbureau RMC doet dagelijks metingen om in te schatten hoeveel winkelpubliek door de straat loopt. De sombere uitkomst van vorige week: bijna 70 procent minder dan een jaar eerder.

Voor vele tientallen winkelketens was dat afgelopen dagen reden om hun vestigingen te sluiten. H&M, C&A, de Bijenkorf, WE, Ikea gingen allemaal dicht. Winkels die nog wel open zijn, hebben het bepaald niet gemakkelijker, bleek vorige week uit een onderzoek van INretail, de branchevereniging voor onder meer woon-, mode- en schoenenwinkels. Ongeveer 60 procent van de leden zag zijn omzet vorige week met minimaal 60 procent inzakken.

Ook HEMA merkt dat „het winkelend publiek zich steeds minder in de winkelstraten en onze winkels laat zien”, schreef topman Tjeerd Jegen maandag in een brief aan de leveranciers van het bedrijf, die in handen is van NRC. Om de komende maanden door te komen zijn „creativiteit, flexibiliteit en soms moeilijke, ongekende oplossingen” nodig, meent hij.

Toch zal HEMA „er alles aan doen” om zijn Nederlandse winkels open te houden, stelt Jegen. Waarom? Omdat HEMA „een cruciale rol” speelt in de maatschappij, legt een woordvoerder desgevraagd uit. „Er is nu behoefte aan een winkel als HEMA, waar je voedingsartikelen kunt kopen én producten voor je baby. Waar ga je anders babyspullen kopen?”

Extra kwetsbaar

Een blik op de financiën van het bedrijf geeft een ander argument om de winkels op te houden. HEMA heeft omzet nodig. De winkelketen torst een schuld van bijna 800 miljoen euro, een erfenis uit de jaren waarin het Britse Lion Capital (private equity) de eigenaar was. Dat betekent dat HEMA niet alleen leveranciers en huur moet betalen, maar jaarlijks óók nog ruim 50 miljoen euro kwijt is aan rente. Om van toekomstige aflossingsverplichtingen nog maar te zwijgen.

Ook zonder coronacrisis drukten die rentelasten zwaar op de resultaten van HEMA. In de herfst van vorig jaar voorspelde het Britse analistenbureau Everest Research nog dat HEMA in de zomer van dit jaar een liquiditeitstekort van 100 miljoen euro zou hebben – een voorspelling die het bedrijf overigens met klem weersprak. De verkoop van 17 HEMA-panden aan Jumbo eind vorig jaar voor een onbekend bedrag zal de kaspositie hebben versterkt. Maar of het genoeg is om de klap van de huidige crisis te compenseren, valt te betwijfelen.

Een maatregel die Hema verlichting kan geven is de verkoop van zijn bakkerijen

De ruim 200 buitenlandse HEMA-filialen in onder meer België, Duitsland en Spanje zijn al gesloten vanwege overheidsmaatregelen om de corona-uitbraak tegen te gaan, blijkt uit de brief van HEMA aan obligatiehouders. Afgaande op de laatste kwartaalcijfers, uit november vorig jaar, loopt het bedrijf daardoor wekelijks bijna 6 miljoen euro aan omzet mis. Tel daarbij op de relatief lege winkels in Nederland en de analisten van Everest Research komen desgevraagd uit op een geschat omzetverlies van een kleine 30 tot bijna 40 procent in het huidige én volgende kwartaal – met de kanttekening dat iedere voorspelling nu hoogst onzeker is.

Ook schuldeisers van HEMA zijn er niet gerust op, valt af te leiden uit de koersen van de twee obligaties die het bedrijf heeft uitstaan. Voor de meest risicovolle obligatielening waren beleggers maandag bereid slechts een kwart van de oorspronkelijke waarde te betalen, terwijl de veiliger variant werd verhandeld voor de helft van het nominale bedrag – een dieptepunt.

Oprekken betaaltermijn

Welke maatregelen HEMA neemt om de crisis door te komen, wil een woordvoerder niet zeggen. Ook niet of het bedrijf van plan is gebruik te maken van noodregelingen van de overheid, zoals de verruimde regeling voor arbeidstijdverkorting of uitstel van belastingbetaling. Uit de maandag verstuurde brief aan leveranciers blijkt niettemin dat de top van het bedrijf een eerste ingreep al heeft gedaan: leveranciers krijgen later betaald, volgens Jegen omdat de capaciteit op het hoofdkantoor „drastisch is afgenomen”.

Gewoonlijk voldoet HEMA de facturen van leveranciers na zestig dagen, laat een van de ontvangers van de brief weten op voorwaarde van anonimiteit. Nu heeft het bedrijf ervoor gekozen om niet te betalen op de dag dat de rekening vervalt, maar op de achtste dag van de maand. „Als je normaal levert op de zevende, krijg je nu dus na 61 dagen betaald. Lever je op de negende, dan pas na 89 dagen”, aldus de leverancier. Overigens is HEMA daarmee nog schappelijk, vindt hij. Concurrent Action, dat financieel veel gezonder is, verlengde zijn betalingstermijn onlangs van 60 naar 90 dagen. De woordvoerder van HEMA benadrukt dat de aanpassing is gedaan in overleg met leveranciers.

Een andere maatregel die HEMA verlichting kan geven is de verkoop van zijn bakkerijen, een proces dat al langer loopt. Maar door de coronacrisis is de kans dat een koper zich aandient juist kleiner geworden.

Toch twijfelt de woordvoerder er niet aan dat het bedrijf de coronacrisis zal overleven. „Het is in deze situatie alleen niet aan de orde om uit te leggen hoe we hier doorheen gaan komen. Maar dát we hier doorheen komen, lijkt me hartstikke duidelijk.”

Lees ook: Met z’n allen aan de rand van een economisch ravijn