Het Madrileense noodhospitaal werd snel opgezet in een beursgebouw.

Foto AFP

Interview

‘Landen moeten zich voorbereiden op het allerergste’

Antonio Zapatero Spaans arts, hoofd van Europa’s grootste noodhospitaal, heeft een dringend advies voor de EU. „Leg noodvoorzieningen aan, nu.”

Opeens was Antonio Zapatero directeur van het grootste noodhospitaal voor coronapatiënten in Europa. Binnen één dag werd een deel van het Madrileense beursgebouw omgebouwd tot een provisorisch ziekenhuis dat plaats moet bieden aan maximaal 5.500 coronapatiënten. En zo verliet Zapatero opeens zijn post als medisch directeur van het vooraanstaande universitaire ziekenhuis in Fuenlabrada om leiding te gaan geven aan het crisisziekenhuis. „Het geeft wel aan hoe snel de situatie is geëscaleerd”, zegt Zapatero in een telefonisch interview. „En we gaan zware weken tegemoet.”

Zapatero heeft waarschuwende woorden voor andere landen waar het virus nog niet zo wijd verspreid is als in Spanje, zoals Nederland. „Die landen moeten zich zo snel mogelijk op het allerergste voorbereiden. Leg noodvoorzieningen aan. Voorkom wat je kunt voorkomen.”

Spanje is na Italië het Europese land met de meeste bevestigde besmettingen (33.000) en de meeste doden (2.182). De grootste brandhaard is Madrid. Hoewel de hoofdstad sinds 14 maart in lockdown is, stijgen de cijfers zo snel dat ziekenhuizen de stroom patiënten niet aankunnen. Het noodhospitaal in Ifema moet hulp bieden. Verderop wordt een ijsstadion ingericht als mortuarium. „Niemand had dit een maand geleden kunnen voorzien. Laat anderen ervan leren.”

Wat adviseert u andere landen?

„Pas nu we zelf midden in de crisis zitten, zien we hoe erg het is. Mijn advies is om te leren van de fouten die er zijn gemaakt in Italië en Spanje. Wees niet onverschillig als het probleem nog niet groot is. Hier bleven allerlei sociale activiteiten maar doorgaan. Daar betalen we nu een hoge prijs voor. Er blijven maar nieuwe besmettingen bijkomen. Het virus gedraagt zich soms ook veel agressiever dan we hadden verwacht. Het leidt tot talloze doden, vooral ouderen. We hadden ons veel sneller op het allerergste moeten voorbereiden. Voor ons is het te laat. Laat het een les zijn voor anderen.”

In Nederland is er nog geen lockdown.

„Zijn er dan geen besmettingen geconstateerd?”

Bijna 5.000. En er zijn 213 doden.

„Hoe sneller je patiënten afzondert en hoe meer mensen binnen blijven, hoe sneller alles onder controle is. Dát wordt hier nu wel ingezien.”

Worden Spaanse medici inmiddels gedwongen om te kiezen voor patiënten met de grootste overlevingskans?

„Nee, daar is geen sprake van.”

Gaat dat moment nog komen?

(Licht geïrriteerd): „Laten we hopen van niet. Maar medici staan altijd voor moeilijke keuzes. Ook in een wereld zonder corona.”

Iets meer dan 12 procent van de besmette patiënten zijn medici zelf. Baart u dat zorgen?

„Als je dit werk doet, weet je dat er risico’s aan kleven. Het is wel zaak die zo veel mogelijk uit te sluiten. Daarvoor moet je al het nodige materiaal om je te beschermen in huis hebben. Gelukkig is dat in Madrid het geval.”

Hadden de EU-landen juist nu niet de handen ineen moeten slaan?

Zapatero zucht. „Het lijkt er inderdaad op dat het ieder voor zich is.”