Opinie

Geen corona in Jemen? Hm. Maar in elk geval wél oorlog

De wereld is in de ban van corona. Maar het andere nieuws gaat ook gewoon door. Carolien Roelants ziet dat in Jemen zelfs weer harder wordt gevochten.

Dwars

Nu alles in het teken staat van corona lijkt het verder wel vrede op aarde. Maar ik moet u teleurstellen, niets is minder waar. Ik geef u een kleine greep uit de verborgen-achter-corona werkelijkheid. Zoals: Trump en Pompeo vonden het nodig om nog wat extra sancties af te kondigen tegen Iran, ook al is dat land al een medisch noodgeval door corona, alle eerdere Amerikaanse sancties en eigen wanbeheer. In Libië zeiden de strijdende partijen een corona-bestand te accepteren maar helaas te moeten doorvechten omdat de ander dat ook deed. En uit Jemen hoort u hoe dan ook weinig en nu helemaal niets. Maar als u een beetje met me mee googelt zult u zien dat ook daar de oorlog doorgaat, met hier en daar een schepje erbovenop.

Vandaag dus Jemen. Géén corona, zeggen de diverse regeringen daar, zowel het officiële bewind als het Houthi-rebellenregime in Sanaa. Ze bezweren wat dat betreft voorzorgsmaatregelen te hebben getroffen en alles in de hand te hebben. Zou het echt?? In het armste land van het Midden-Oosten waar de gezondheidszorg speciaal doelwit is van alle partijen? Het Al-Thawra ziekenhuis in de stad Taiz bijvoorbeeld is deze maand weer herhaaldelijk onder vuur genomen, aldus verklaringen van de Verenigde Naties en Artsen zonder Grenzen.

De Wereldgezondheidsorganisatie en partners hebben sinds het begin van de oorlog in maart 2015 in totaal 142 aanvallen op ziekenhuizen en andere medische faciliteiten geturfd, zowel door de Saoedische bondgenoten van de officiële regering als door de Houthi-rebellen. Wat er al aan gezondheidszorg was in Jemen, en ik ga ervan uit dat u geen illusies koestert, is inmiddels tot zo’n beetje de helft teruggebracht. Het effect kunt u terugzien in de cholera-epidemieën die het land sinds 2016 teisteren – de grootste uitbraak ooit volgens de VN, met meer dan een miljoen gevallen en duizenden doden. Dus geen corona? In het land dat de ergste humanitaire crisis ter wereld herbergt?

Over de oorlog zelf. Vorig jaar zag het er even naar uit dat er beweging was richting een oplossing, maar daarvan is inmiddels geen sprake meer. Nee, er wordt weer fel gevochten. Het onafhankelijke Yemen Data Project telde 155 Saoedische luchtbombardementen in februari, twee keer zoveel als in januari en het hoogste maandtotaal sinds december 2018.

Deze cijfers weerspiegelen de huidige opmars van de Houthi’s ten noordoosten van de hoofdstad Sana’a, en die is meteen ook het probleem. De Houthi-rebellen hebben het idee gekregen dat ze aan de winnende hand zijn. De Emiraatse vrienden van de Saoedische kroonprins – u herinnert zich dat die de gangmaker van deze akelige oorlog is – hebben zich teruggetrokken, terwijl de Houthi’s wel op hun Iraanse vrienden kunnen rekenen. De Saoedische strijdkrachten kunnen de Houthi’s niet in hun eentje aan ondanks alle dure Amerikaanse en Britse wapens. Hun Jemenitische bondgenoten op de grond zijn verdeeld.

Zoals de kroonprins aan het begin van de oorlog dacht de Houthi’s snel tot overgave te kunnen dwingen, zo denken de Houthi’s nu de hele buit te kunnen binnenhalen. De 29 miljoen Jemenieten zijn steeds kind van de rekening. De International Crisis Group deed vorige week in een briefing (Preventing a Deadly Showdown in Northern Yemen) een dringend beroep op de wereld een nog grotere ramp dan er al is te helpen voorkomen. Maar ik ben bang dat de mogendheden die worden aangesproken in de coronacrisis een nieuw excuus zien om niet in actie te komen.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.