‘Bedrijven zijn niet ingericht op dat massale thuiswerken’

De Impact Hoe veilig ben je als je thuis op de computer werkt? In deze serie beschrijft Danielle Pinedo welke impact Covid-19 heeft op mensen.

NRC spreekt de komende tijd met twaalf mensen die in de frontlinie staan van de corona-epidemie. Van arts tot ondernemer, van schoolbestuurder tot supermarkthouder. Wat maken zij mee? Wat zijn hun zorgen? Hoe houden ze de moed erin?

Mary-Jo de Leeuw is zo’n vrouw die je niet snel over het hoofd ziet. Goed gebekt en niet bang tegen de stroom in te zwemmen. ‘Het enfant terrible van de cyber security-wereld’, noemde de jury van de uitverkiezing voor Etnische Zakenvrouw van het Jaar haar in 2017.

Dit even ter introductie, want De Leeuw (45) is een van de twee nieuwe leden van deze rubriek, die de impact van Covid-19 op mensen beschrijft. De andere is een psycholoog – over wie later meer.

„Dit soort verhalen haalt niet vaak de media. Ik hoop dat mensen er hun voordeel mee doen.”

Wie De Leeuw hoort praten over corona-gerelateerde gevaren in cyberspace, heeft de neiging z’n laptop subiet dicht te klappen. De gemiddelde Nederlander is zich niet van die gevaren bewust, zegt ze.

„Neem de virtuele vrijdagmiddagborrels die door de coronacrisis zo populair werden. Je hebt geen idee hoeveel werknemers tijdens het borrelen hun beeldscherm met vertrouwelijke informatie open laten staan.” Maar ze zag ook een foto op Twitter van een Eerste Kamer-medewerker, waarop een persoonlijke mail te zien was, inclusief naam, mailadres en telefoonnummer. En een foto van een docent die vergat de namen en nummers van collega’s en zzp’ers af te schermen.

Bloopers

De Leeuw heeft het druk zat, maar ze wijst deze mensen waar mogelijk op privacyschendingen, met soms knorrige reacties tot gevolg. Toen ze een vader schreef dat op de foto van zijn thuiswerkende zoon ook diens rapportcijfers te zien waren, antwoordde hij: ‘boeie!’

Gevraagd naar haar top-3 van meest voorkomende bloopers, zegt De Leeuw dat die opengeklapte schermen met stip op één staan. Op plek twee: de mensen die snel-snel een thuiscomputer in gebruik nemen die ze al lang niet hebben aangeraakt, maar niet de verouderde software updaten. „Hierdoor ben je kwetsbaar voor cybercriminelen.” En op drie: de wanhopigen die phishing mails openen waarin hulp wordt aangeboden bij compensatieregelingen of belastinguitstel in het kader van de coronacrisis. „Ik ben al door meerdere mensen gebeld wier computer werd gegijzeld omdat ze die in de haast niet geüpdatet hadden”, zegt ze. „Eén prijsde zich gelukkig dat de waarde van de bitcoin is gedaald.”

Veel bedrijven zijn niet ingericht op dat massale thuiswerken, zegt ze. Ze stapelen fout op fout. Zo had een administratief medewerker opeens toegang tot de map met vertrouwelijke directiestukken. En konden vreemden meeluisteren met conference calls omdat personeel steeds dezelfde nummers en pincodes gebruikte. „Dit soort verhalen haalt niet vaak de media”, zegt De Leeuw. „Ik hoop dat mensen er hun voordeel mee doen.”

Miriam de Graaff (34)

Sociaal psycholoog, woont in Borne (Overijssel).

Lodewijk Poelhekke (47)

Traumachirurg en voorzitter van de vereniging van medisch specialisten in het Maasziekenhuis Pantein in Boxmeer. Woont in Nijmegen.

Mary-Jo de Leeuw (45)

Cybersecurityexpert, woont in Wassenaar.

Roland Kramer (57)

Uitvaartverzorger in Den Bosch.

Armand Lagrouw (56)

Regiomanager bij Surplus, een organisatie voor verpleging en verzorging in Breda. Woont in Sprang-Capelle.

Maaike Roovers-Schellekens (45)

Huisarts in Sassenheim. Woont in Oegstgeest.

Soenil Bahadoer (52)

Chefkok en eigenaar van het twee sterrenrestaurant De Lindehof in Nuenen.

Paul Corbijn (52)

Eigenaar Plus-supermarkt in Vrouwenpolder.

Mirjam Leinders (52)

Bestuurder stichting Innoord in Amsterdam. Woont in Badhoevedorp.

Luc Tanja (53)

Afdelingsmanager daklozenopvang van het Leger des Heils in Almere. Woont in Amsterdam.

Ulfert Molenhuis (72)

Voorzitter van de voedselbank in de stad Groningen.

Rob van Haaster (50)

Bloembollenkweker in Vijfhuizen.