‘Nederland stevent af op lockdown als aanwijzingen worden genegeerd’

Sociale distancing Verdere inperking van het openbaar leven is reëel, als Nederlanders zich niet houden aan de beperkende maatregelen om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.

Klanten staan in de rij bij Ikea. De winkel zelf is vanwege het coronavirus gesloten, maar mensen maken volop gebruik van de mogelijkheid om bestelde producten af te halen.
Klanten staan in de rij bij Ikea. De winkel zelf is vanwege het coronavirus gesloten, maar mensen maken volop gebruik van de mogelijkheid om bestelde producten af te halen. Phil Nijhuis/ANP

Nederland stevent af op een verdere inperking van het openbare leven omdat de bevolking de aanwijzingen in de wind slaat om afstand te houden en grote groepen te vermijden. Zondagochtend is een NL Alert verstuurd om mensen te wijzen op deze aanwijzingen. Als dat niet helpt, lijken strengere maatregelen onvermijdelijk.

„Het zal mij niet verbazen als er snel nieuwe maatregelen worden afgekondigd”, zegt een betrokken politiebron die dagelijks contact heeft met collega’s door het land. „Een beperkte of algehele lockdown behoort tot de mogelijkheden. De beelden van drukke stranden en bossen wijzen er op dat een deel van de bevolking de waarschuwingen niet serieus genoeg neemt.”

Verschillende bronnen bevestigen aan NRC dat scenario’s voor strengere maatregelen zijn gemaakt en de politie die binnen 24 uur kan invoeren. „We zijn er klaar voor en hebben genoeg mensen om te handhaven.” Het kan daarbij gaan om landelijke maatregelen maar ook om plaatselijk ingrijpen, zeggen de politiebronnen. De juridische basis voor een strenger politie-optreden is inmiddels geregeld via reeds afgekondigde noodverordeningen die sinds afgelopen maandag in alle 25 veiligheidsregio’s van kracht zijn. Omdat in die noodverordeningen is opgenomen dat mensen afstand moeten houden van elkaar, is er volgens de politiebronnen een samenscholingsverbod niet meer nodig. „Op basis hiervan kan een groep voetballende jongeren op een pleintje gewoon worden weggestuurd.”

Maandagochtend staat een overleg gepland waarbij over de invoering van strengere maatregelen zal worden gesproken. Als er aanleiding voor is, kan dat overleg worden vervroegd naar zondagmiddag. De grootste zorg is nog altijd de regio Brabant waar de druk op de ziekenhuizen door coronabesmettingen het grootst is. Zaterdag zijn zo’n zeventig patiënten naar ziekenhuizen buiten de regio gebracht en de verwachting is dat de komende week nog veel meer patiënten moeten worden verplaatst vanwege een tekort aan ziekenhuisbedden en beademingsapparatuur in Brabant.

Overvol bos, park en strand

Zaterdag was het opvallend druk in bossen, natuurparken en op het strand en vielen veel mensen over het feit dat daarbij te weinig afstand werd gehouden. Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten riepen zondagochtend op om thuis te blijven. „Onze natuurgebieden worden overspoeld met duizenden bezoekers”, meldde Natuurmonumenten op Twitter. „Dit is niet meer verantwoord. We snappen dat dit geen leuke boodschap is maar wel nodig.” Ook de burgemeesters van strandgemeentes als Den Haag en Noordwijk riepen mensen op om weg te blijven van het strand.

Op sociale media spraken zorgmedewerkers zich uit over het ogenschijnlijk zorgeloze gedrag van Nederlanders in parken. Op Twitter verscheen een foto van medewerkers van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam van medisch personeel met de tekst „Wij zijn hier voor jullie. Blijft u dan binnen voor ons!!!!!!!!!!!!”

„Als het nodig is nemen we verdergaande maatregelen”, verklaarde de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema in televisieprogramma Buitenhof. „Een zorg is wel hoe lang die maatregelen gaan gelden. Daarom is het belangrijk dat mensen zich houden aan de regels die nu zijn.” Volgens Halsema is het in een stad als Amsterdam – waar veel mensen klein wonen – „dramatisch” als het zover komt dat”“jongeren en kinderen permanent thuis” moeten blijven. „We treden op waar nodig maar we moeten ook zorgen dat de samenleving niet onherroepelijk wordt ontwricht.”

Lees ook dit verhaal over de lessen die te leren zijn van de Italiaanse aanpak: Als Italië het voorland is, wat staat Nederland te wachten?

Draagvlak

Politiebronnen stellen dat optreden tegen mensen die zich niet houden aan de nieuwe gedragsregels als afstand houden en groepen vermijden, alleen mogelijk is als het grootste deel van de bevolking zich daaraan houdt. „We denken dat er draagvlak is voor een verdere inperking van het sociale leven. Dat hangt samen met de cijfers over het aantal slachtoffers en de druk op de ziekenhuizen”, aldus de politiebron. „We groeien als het ware in de richting van een lockdown.” Hij wijst er daarbij op dat maatregelen in de ons omringende landen weinig problemen hebben opgeleverd. „Ik verwacht dat ook niet in Nederland.”

Door de sluiting van de horeca en andere uitgaansgelegenheden is er veel minder overlast op straat en heeft de politie capaciteit om te handhaven. Voorlopige cijfers suggereren wel dat er een toename is van burenoverlast en huiselijke geweld.