Iran laat Franse onderzoeker na negen maanden uit gevangenis

Socioloog Roland Marchal werd in juni gearresteerd op verdenking van spionage. Zaterdag keert hij huiswaarts. De vrijlating is het resultaat van een gevangenenruil. Marchals collega Fariba Adelkhah zit nog vast in Iran.
Begin februari eisten demonstranten in Parijs de vrijlating van Roland Marchal en Fariba Adelkhah.
Begin februari eisten demonstranten in Parijs de vrijlating van Roland Marchal en Fariba Adelkhah. Foto Thomas Samson/AFP

De Franse academicus Roland Marchal is, na maanden vast te hebben gezeten in een Iraanse gevangenis, op weg naar Frankrijk. Hij werd vrijdagavond vrijgelaten, heeft de Franse regering laten weten. De Franse academicus wordt zaterdagmiddag in Frankrijk verwacht, meldt een Franse ambtenaar aan persbureau AFP.

Marchals terugkeer is onderdeel van een gevangenenruil tussen Frankrijk en Iran: Parijs heeft ermee ingestemd een Iraanse technicus, die werd vastgehouden omdat hij Amerikaanse sancties tegen Iran zou hebben geschonden, vrij te laten. De Franse justitie had in mei juist de uitlevering van deze Jalal Ruhollahnejad naar de Verenigde Staten goedgekeurd. Volgens de VS wilde Ruhollahnejad Amerikaanse militaire technologie naar Iran importeren.

Marchal, die door Iran verdacht werd van ‘samenzwering tegen de nationale veiligheid’, zat sinds 5 juni 2019 vast, samen met zijn collega Fariba Adelkhah. Marchal, een socioloog en politicoloog, en Adelkhah, een antropoloog, zouden allebei naar Iran zijn gegaan voor onderzoekswerk. Destijds was het de Parijse universiteit Sciences Po die het nieuws over hun arrestatie bekendmaakte.

Frans-Iraanse onderzoeker nog vast

Adelkhah zit nog vast in Teheran. Ze werd in februari naar de ziekenboeg van een gevangenis gebracht, omdat na een wekenlange hongerstaking haar gezondheid „ernstig verslechterd” is. Dat schrijven academici die een comité hebben opgericht om te pleiten voor de vrijlating van de Franse onderzoekers. Adelkhah heeft zowel de Franse als de Iraanse nationaliteit, Teheran ziet haar als Iraans staatsburger. Ook zij zou de nationale veiligheid in gevaar hebben gebracht, en wordt bovendien verdacht van ‘propaganda tegen de staat’. Op 3 maart zou eigenlijk de rechtszaak tegen de twee onderzoekers beginnen, maar die werd om onbekende redenen uitgesteld.

Een woordvoerder van de verenigde academici laat aan AFP weten „verheugd” te zijn over het nieuws van Marchals vrijlating. Het comité hoopt dat de Franse staat nog net zo vasthoudend zal zijn in verdere pogingen Adelkhah vrij te krijgen.

In de afgelopen maanden zijn meer mensen met zowel een Iraans als een westers paspoort opgepakt in Iran op verdenking van spionage. Mogelijk is het een manier om deze westerse landen onder druk te zetten na het deels opheffen van het nucleair akkoord over het kernwapenprogramma van het land. De voorbije maanden probeerde Parijs juist weer om de partijen weer aan de onderhandelingstafel te krijgen. Door de arrestatie van de twee Franse onderzoekers kwamen de diplomatieke verhoudingen nog verder onder druk te staan.