Moet ik de kinderopvang blijven betalen?

Consument & Corona Deze nieuwe rubriek behandelt corona-gerelateerde consumentenrechtvragen over werk, financiën en vrije tijd. Deze week: kosten voor kinderopvang.

Op een kinderopvanglocatie
Op een kinderopvanglocatie Foto Kees van de Veen

De kwestie

Het is een hot topic in de groepsapps van ouders. En kinderopvangorganisaties worden ook bestookt met de vraag. ‘Mijn kind blijft vanaf 16 maart verplicht thuis, moet ik wel blijven betalen voor opvang?’ Ja, stelt de Rijksoverheid op de deze week speciaal ingerichte website met vragen en antwoorden over de coronacrisis en kinderopvang. „Betaal de gehele factuur voor opvang zoals u dat altijd doet.”

Zo zit het

Ruim 800.000 kinderen maakten vorig jaar gebruik van kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouders. Maandelijks worden facturen voor in totaal honderden miljoenen euro’s verzonden. Via kinderopvangtoeslag neemt de staat een deel van die kosten voor zijn rekening, maar een fors deel betalen ouders zelf.

Dat kinderopvang moet worden doorbetaald, is juridisch niet vanzelfsprekend. Ouders betalen immers voor een dienst die niet wordt geleverd. Het antwoord op de vraag of er een betaalplicht is, hangt ervan af of in het kinderopvangcontract bepalingen voor overmachtssituaties zijn opgenomen, zegt advocaat Niels van den Bogaard. Dat erkent ook het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) desgevraagd. „Juridisch gezien is er inderdaad alleen een doorbetaalverplichting bij het niet leveren van een dienst als hier in een individueel contract een verplichting over is opgenomen.”

Lang niet alle kinderopvangcontracten hebben zo’n doorbetaalverplichting in hun contract staan. Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang (BMK) schrijft haar achterban in een coronacrisisdocument dat hun algemene voorwaarden niet in zo’n bepaling voorzien. Ouders die klant zijn bij BMK-kinderopvangorganisaties hoeven dus eigenlijk niet te betalen voor opvang die niet heeft plaatsgevonden. Voor al betaalde opvang zou een terugbetaalplicht bestaan, voor toekomstige facturen een opschortmogelijkheid. In beide gevallen is echter wel „eerst actie van de ouder nodig”.

Naast de juridische werkelijkheid is er ook een maatschappelijke: als ouders hun facturen niet betalen belandt de kinderopvang in grote financiële en organisatorische problemen. Tegen die achtergrond werd ouders in het ‘Noodpakket banen en economie’ dat het kabinet dinsdag publiceerde, nadrukkelijk gevraagd om de gehele factuur aan de kinderopvang „te blijven voldoen, zoals gewoonlijk”. Dan blijft de kinderopvangsector in staat goede opvang te bieden aan ouders met cruciale beroepen die kinderen nog wél naar de opvang mogen sturen, schrijft het kabinet. En wie blijft betalen, behoudt zijn recht op kinderopvangtoeslag en plek in de kinderopvang.

„Het kabinet doet een dringende oproep aan ouders om door te betalen. Deze oproep kent geen juridische, maar een morele grondslag”, licht het ministerie van SZW toe. Het kabinet vindt het „onwenselijk” dat ouders geld kwijt zijn aan opvang die ze niet afnemen.

Vrijdagavond maakte het kabinet daarom bekend ouders volledig te gaan compenseren. Die compensatie zal lopen via de kinderopvangorganisaties. Zij krijgen het geld van de Belastingdienst overgemaakt en zullen dat aan de ouders terugstorten. De details van die operatie moeten nog worden uitgewerkt.

Het antwoord

Of u wettelijk gezien de kinderopvang moet blijven betalen is afhankelijk van het contract uw contract met de kinderopvangorganisatie. De overheid doet een moreel appel om wél te blijven betalen en belooft de kosten te vergoeden.

Stel uw vraag!

In de rubriek Consument & Corona gaat de economieredactie van NRC op zoek naar antwoorden op vragen over consumentenrechtkwesties die lezers bezighouden. Wij horen graag welke vraag bij u leeft. De rubriek behandelt vragen die te maken hebben met rechten en plichten, bijvoorbeeld over uw arbeidsrelatie, geannuleerde vakantie of doorbetaling van de kinderopvang.

  1. Welke vraag zou u graag behandeld zien?