India hangt daders van groepsverkrachting in 2012 op

Doodstraf De schokkende groepsverkrachting van een studente in Delhi zeven jaar geleden zorgde voor veel onrust. Met de executie van de daders komt er een einde aan een lange strijd voor gerechtigheid.

Vrouwen in Amritsar vieren de uitvoering van het doodsvonnis van de vier daders van een groepsverkrachting in 2012
Vrouwen in Amritsar vieren de uitvoering van het doodsvonnis van de vier daders van een groepsverkrachting in 2012 Foto Narindar Nanu/AFP

Bijna zeven jaar nadat een rechter hen ter dood veroordeelde voor de brute verkrachting van een jonge student in Delhi, zijn vier daders vrijdagochtend opgehangen. Daarmee sluit het boek over een gebeurtenis die India en de wereld de ogen openden voor het gevaar van seksueel geweld tegen vrouwen in het land.

Tot in het diepst van de nacht probeerden Akshay Thakur, Vinay Sharma, Pawan Gupta en Mukesh Singh via hun advocaten hun executie nog te voorkomen, maar om half vier ’s ochtends bezegelde het Hooggerechtshof hun lot: de executie zou worden voltrokken.

„Vandaag hebben de vrouwen in dit land eindelijk gerechtigheid gekregen”, zei Asha Devi, de moeder van het slachtoffer naderhand tegen journalisten die zich voor de hekken van de gevangenis hadden verzameld.

Beroep en bezwaar

De advocaten van de vier putten de afgelopen jaren ieder beroep en bezwaar dat het Indiase rechtssysteem hen bood uit om een executie te voorkomen. Van de luchtvervuiling in Delhi („We gaan hier toch allemaal eerder dood”) tot achteraf bepleiten dat een van de daders eigenlijk nog minderjarig was – alles werd ingezet.

Allemaal vertragingstactieken volgens Devi en haar man Badrinath Singh, die maand na maand, jaar na jaar van de ene rechtbank naar de andere togen om de uitvoering van het doodsvonnis af te dwingen. „Laat hen maar rennen voor hun dood”, zei Singh afgelopen december na weer een zitting. „Het zal gebeuren en de hele wereld zal dat zien.”

Hun dochter, een toen 23-jarige studente, stapte op een koude decemberavond in 2012 samen met een vriend in een bus nadat ze naar de bioscoop waren geweest. Eenmaal binnen werd zij aangevallen door de zes mannen die binnen zaten, waarbij zij dusdanig gruwelijk werd verkracht dat ze uiteindelijk aan haar verwondingen overleed.

Het was een gebeurtenis die het „collectieve geweten” van het land had „geschokt”, zei rechter het jaar erop toen hij vier van hen ter dood veroordeelde: een van de daders pleegde voor aanvang van het proces zelfmoord in de gevangenis, de ander was nog minderjarig en kwam na drie jaar – de maximale straf in zijn geval – weer vrij.

Geprezen door Modi

Er waren drie executiebevelen voor nodig (dankzij genadeverzoeken aan de president die de daders een voor een indienden), voordat de vier vrijdagochtend werden opgehangen in de zwaarbeveiligde Tihar-gevangenis. Daar zaten zij al die tijd vast. Buiten hadden zich tientallen mensen verzameld om hun steun aan Devi en Singh te betuiging.

De executie werd naderhand geprezen door premier Narendra Modi („Gerechtigheid heeft overwonnen”) en Swati Mali, de voorzitter van de Delhi Commissie voor Vrouwen die afgelopen december in hongerstaking ging om het strenger bestraffen van daders van seksueel geweld te eisen: „Haar ziel zal vandaag rust hebben gevonden.” Maar de uitvoering heeft ook opnieuw de discussie in India geopend of het land überhaupt nog wel de doodstraf moet hebben. De laatste keer dat iemand werd geëxecuteerd, was in 2015.

„Het geweld tegen vrouwen in India eindigt hier niet mee”, schreef Avinash Kumar van Amnesty International India vrijdag in een persbericht. „Wat nodig is, zijn vergaande procedurele en institutionele hervormingen. […] De doodstraf is nooit de oplossing”

Na de dood van Nirbhaya, de onbevreesde, zoals het slachtoffer uit 2012 ook wel bekend kwam te staan, werden wel al een reeks belangrijke hervormingen doorgevoerd. De definitie van verkrachting werd uitgebreid, gevangenisstraffen verhoogd en er zijn speciale rechtbanken opgetuigd om daders versneld te kunnen berechten.

Nieuwe dodelijke verkrachting

Maar volgens vrouwenrechtenactivisten en advocaten van slachtoffers hebben die hervormingen in de praktijk weinig teweeggebracht. Zaken slepen nog steeds jaren voort, daders komen op borgtocht vrij. Van een speciaal fonds dat ter nagedachtenis aan Nirbhaya werd opgetuigd om de veiligheid van vrouwen te vergroten, is nog geen 10 procent gebruikt.

Afgelopen november nog werd het land opnieuw opgeschrikt door een dodelijke groepsverkrachting, dit keer was het slachtoffer een 27-jarige dierenarts. De vier verdachten in die zaak werden niet lang daarna onder dubieuze omstandigheden door de politie doodgeschoten (volgens de politie handelden ze uit zelfverdediging).

„Eén dochter heeft nu ten minste wel gerechtigheid gekregen”, herhaalde een vermoeide Devi toen tegen iedere journalist die haar belde. Vrijdag kreeg zij die van haar.

Lees ook In India gaat het ongestraft verkrachten gewoon door