Nu weet Paaspop het eindelijk zeker: het festival afgelast

Evenementensector Sinds maandagavond alle bijeenkomsten tot 1 juni zijn verboden, komt er een einde aan de onzekerheid voor veel festivals. Zelf afzeggen konden ze niet.

Paaspop in 2019. Het festival in Schijndel kan dit jaar niet doorgaan, door de beperkingen die de overheid heeft opgelegd om de coronacrisis te bezweren.
Paaspop in 2019. Het festival in Schijndel kan dit jaar niet doorgaan, door de beperkingen die de overheid heeft opgelegd om de coronacrisis te bezweren. Foto GinoPress/Hollandse Hoogte

Nu is er duidelijkheid in de kunstwereld. Het kabinet kondigde maandagavond aan dat alle bijeenkomsten tot 1 juni worden verboden in verband met de coronacrisis, en dus zijn alle theatervoorstellingen, tentoonstellingen, concerten en festivals tot die tijd uit de agenda geveegd. Tot maandagavond was er ook in de festivalwereld nog veel onzekerheid. Zo stond Paaspop, gepland van 10 tot en met 12 april en dus net na de originele semiquarantaine tot 6 april, nog gewoon op de agenda en kon je je nog lang verlekkeren aan de headliners die in Schijndel zouden komen optreden: Krezip, Sean Paul en Anouk.

In werkelijkheid was de opbouw al op een laag pitje gezet en werd het voor de organisatoren van Paaspop, dat vorig jaar 90.000 bezoekers trok ook in de situatie van voor het weekend al lastig: er vielen gaten in het programma door al eerder afgezegde tours – zoals die van headliner Parkway Drive – en een deel van het publiek zou mogelijk afhaken.

„Na ruim 40 jaar lang het festivalseizoen te hebben afgetrapt, valt deze situatie ons zwaar” laat de organisatie in een persbericht weten. „Echter, we zijn ons ervan bewust dat ziekenhuizen volstromen en dat er diverse branches hard worden geraakt. In 2021 zijn we terug. Laten we volgend jaar met zijn allen de mooiste Paaspop editie ooit neerzetten.”

Paaspop bleef lang niet geannuleerd, ook al werden andere evenementen buiten de originele periode wel afgelast, zoals Masters of Hardcore en het Songfestival. Maar net als bij veel andere evenementen zaten de organisatoren in een spagaat: als ze zelf zouden beslissen te annuleren, zijn ze alle geïnvesteerde kosten kwijt en is er mogelijk ook volgend jaar geen editie. Dat heeft alles te maken met verzekeringen, legt Ruben Brouwer uit, bestuurslid van de Vereniging voor Evenementenmakers (VVEM) en ceo van de grootste concertorganisator van het land, Mojo Concerts. „Zelf je festival of evenement afblazen is voor veel organisaties geen optie, want als ze verzekerd zijn, moeten ze wachten tot de overheid besluit of het niet door kan gaan. Anders voldoen ze niet aan de verzekeringsvoorwaarden en krijgen ze hun geld niet terug.”

Lees ook: Toch nog een festivalgevoel dankzij corona-livestreams van muzikanten en dj’s

Financieel echec

Voor de hele evenementensector dreigt door corona een enorm financieel echec: er staan deze zomer zo’n 1.200 grote festivals en honderden concerten op het programma. Daarbij worden 30 tot 35 miljoen bezoekers verwacht, goed voor een omzet van tussen de 1 en 1,5 miljard euro, aldus de VVEM. Dat gaat nu niet meer gebeuren, verwacht bestuurslid Brouwer. „Massa-evenementen zullen nu eenmaal niet zo snel weer worden toegestaan.”

Door het opgerekte verbod op bijeenkomsten zijn ook festivals als Roadburn in Tilburg en Motel Mozaïque in Rotterdam afgelast. Ook voor hen was dat lang onduidelijk. Zolang festivals niet zijn afgeblazen, worden er nog steeds kosten gemaakt. Opbouw van podia, het ontwerpen van decorstukken en visuals, het vooruitbetalen van artiesten. „Het zou heel mooi zijn als je de kosten kan beperken, maar organisatoren zitten in een vast stramien van voorbereidingen”, zegt Willem Westermann, werkzaam bij het Kenniscentrum Evenementen van de VVEM. „En dus moet je die ook treffen zolang er geen duidelijkheid is.”

Zelfs met de nu door de overheid verschafte duidelijkheid , zal niet elke organisatie kunnen rekenen op geld van de verzekering, zegt Westermann. „Sommige verzekeringen dekken dit wel, andere niet. Dit is duidelijk overmacht en daarvoor kun je je wel verzekeren, maar dat ligt echt aan de verzekering.”

Bij NN Group, een van de grootste verzekeraars van Nederland, dekte de evenementenverzekering een overmachtssituatie als een pandemie tot voor kort wel. Maar op 27 februari heeft de verzekeraar een epidemie-clausule laten opnemen, waardoor annuleringen door corona sindsdien niet meer verzekerd zijn.
Het Verbond van Verzekeraars ziet meer verzekeraars dat doen. „Dat zien we in de hele breedte gebeuren, niet alleen voor evenementenverzekeringen”, zegt een woordvoerder. „Het klinkt misschien hard, maar we kunnen geen brandend huis verzekeren, dan worden de financiële risico’s te groot.” Hoe groot de financiële gevolgen voor de verzekeringssector zijn, kan het Verbond niet zeggen. Er zijn geen signalen dat er verzekeraars in de problemen komen door een toename van claims door corona. „Verzekeraars moeten hun verzekeringen gewoon gedekt hebben, en dat is op dit moment het geval.”

Lees ook: Gedupeerde poppodia hopen op steunfonds van 20 miljoen voor corona-sluiting

Schade beperken

Volgens NN hadden enkele afgeblazen evenementen voor die tijd al een verzekering afgesloten. Met hen gaat NN nu om tafel, „want met elke klant wordt een apart contract onderhandeld. We gaan dus met elke klant kijken wat verzekerd is.” Volgens het Verbond is het verstandig als festivals contact opnemen met hun verzekeraar over te nemen maatregelen.

In een poging de schade zo veel mogelijk te beperken richt de evenementensector zich ook tot de instantie die de beperkingen heeft opgelegd: de overheid. Donderdag spraken minister Eric Wiebes (Economische Zaken, VVD) en vertegenwoordigers van de sector elkaar in Amsterdam. „We hebben in principe generieke maatregelen die ervoor moeten zorgen dat we deze tijd doorkomen zonder dat mensen hun baan kwijtraken of hun inkomen zien wegvallen”, zei Wiebes daar. „Maar we zijn ook met direct getroffen branches in gesprek om te kijken wat we nog meer kunnen doen.”

Tot de mogelijkheden behoort het aanpassen van wetgeving over terugbetaling. „Op wat voor termijn en hoe organisatoren dat moeten doen, kan een hoop verschil maken”, zegt Wiebes. De minister gaat ook in gesprek met lokale overheden om te kijken of de vergunningsverlening voor verplaatste evenementen versoepeld kan worden.
De branchevereniging voor poppodia en popfestivals VNPF hoopt dat er snel een noodwet komt die zorgt dat festivals en organisatoren niet meteen verplicht zijn het ontvangen ticketgeld terug te betalen.
VNPF-directeur Berend Schans: „We moeten voorkomen dat er een soort bank run ontstaat op dat geld, want dan vallen er forse klappen. Zo’n wet zou zijn om tijd te kopen, niet om consumenten te duperen, want er zal altijd naar een nieuwe datum of alternatief worden gezocht. De oproep van minister Van Engelshoven (Cultuur, D66) om geld voor tickets nog even niet terug te vragen is sympathiek, maar we hebben meer juridische steun nodig.”

In de tussentijd proberen de evenementenorganisatoren zich op een andere manier nuttig te maken. Brouwer: „Wij zijn gewend in een aantal weken een stad uit de grond te stampen. Er zijn bedrijven die tenten hebben opgezet op de parkeerplaatsen van ziekenhuizen voor triage. Onze vrachtwagens rijden nu voor supermarkten. We willen als branche niet alleen maar halen, we willen ook iets kunnen geven.”

Correctie 23 maart 2020. Na de verlenging van het verbod op bijeenkosten tot 1 jun i is dit artikel geactualiseerd.
Correctie (20 maart 2020): In een eerdere versie stond dat de opbouw van Paaspop helemaal was stilgelegd. Volgens de organisatie staat die „op een laag pitje in afwachting van verdere ontwikkelingen”, maar kan alles op tijd af zijn.