België sluit de grenzen, in Duitsland loopt de discussie over Nederland nog

Grensverkeer België vreest dat Nederlanders zijn corona-aanpak doorkruisen en gooit de grenzen dicht. Duitse burgemeesters van grensgemeenten maken zich ook zorgen en willen dat Merkel en Rutte afspraken maken.

Afgelopen week werden Belgen in Zeeuws-Vlaanderen geweerd middels een noodverordening.
Afgelopen week werden Belgen in Zeeuws-Vlaanderen geweerd middels een noodverordening. Foto Jonas Roosens/ANP

België heeft vrijdagmiddag tot een vrij drastische maatregel besloten: al het niet essentiële grensverkeer wordt verboden. De Belgen merkten de afgelopen dagen een toename van het grenstoerisme, met name uit Nederland, door de afwijkende regels tussen landen. Vorig weekeinde reageerden veel burgemeesters van Nederlandse grensgemeenten nog verontwaardigd toen de stroom omgekeerd was: Belgen kwamen massaal richting Nederland omdat hier horeca en winkels nog open waren, terwijl ze in België al op slot zaten.

Belgen mogen op dit moment in principe enkel nog naar buiten voor het hoognodige en om in de buitenlucht – en met maximaal één ander persoon – te sporten. Maar in Belgische grensgemeenten stelden ze vast dat Nederlanders naar België kwamen om te tanken, naar de supermarkt te gaan of te wandelen.

In Wallonië vreesden ze dat Nederlanders de Ardennen massaal zouden komen bezoeken in de paasvakantie . „Nederlanders bezitten talloze vakantiewoningen in het gebied”, schreef Richard Fournaux, provinciaal gedeputeerde in Wallonië, donderdag in een brief aan premier Sophie Wilmès. Hij drong aan op federale maatregelen.

Vrijdag werden al op steeds meer plaatsen maatregelen genomen tegen de komst van Nederlanders. Burgemeesters riepen Nederlanders op thuis te blijven. Bij sommige tankstations stonden borden om Nederlanders duidelijk te maken dat het niet de bedoeling is dat ze afzakken voor een tankbeurt.

Vanaf drie uur in de middag sloot België alle grenzen volledig voor niet-essentiële verplaatsingen. Aan de grens wordt gecontroleerd. Grensforensen moeten een bewijs van hun werkgever tonen.

Naar de supermarkt in België gaan mag, „maar je familie of de zee bezoeken is niet de bedoeling”, aldus een woordvoerder van de federale politie. Ook tweede verblijven in België mogen niet worden bezocht. Wie geen geldige reden heeft om in België te zijn, wordt weggestuurd of krijgt een boete. Nederland en België zijn wel overeengekomen dat grensarbeiders uit de medische sector een vignet krijgen, zo laat een woordvoerder van de Belgische premier weten. Zo kunnen zij sneller voorbij grenscontroles.

Rutte waarschuwde Nederlanders die het land verlaten om richting Duitsland of België te gaan vrijdag al tijdens zijn wekelijkse persconferentie: „Doe dat niet. Het is geen business as usual.” Volgens het Nederlands ministerie van Binnenlandse Zaken is er „intensief contact” tussen Nederland en België. Vrijdag wordt een Kamerbrief over grensoverschrijdende samenwerking verwacht.

Duitse grensgemeenten

In Duitsland woedt ondertussen dezelfde discussie als in België over het grensverkeer met Nederland. Negen lokale Duitse politici uit de grensstreek schreven donderdag een brandbrief aan bondskanselier Angela Merkel en de minister-president van Noordrijn-Westfalen, Armin Laschet.

Het beginsel van open grenzen leidt tot moeilijkheden, wanneer landen aan weerszijden van de grens verschillende maatregelen nemen tegen verspreiding van het coronavirus en daarmee elkaars beleid doorkruisen.

Lees ook: Waarom verschilt de aanpak zo per land? En 34 andere vragen over het coronavirus

„Met grote zorg stellen we vast”, schrijven de negen politici in hun brandbrief, „dat de mogelijkheden tot winkelen in ons buurland, deels ook op zondag, nog steeds bestaan. De homepage van Enschede wijst daarop.” In Duitsland moeten alle winkels behalve apotheken, supermarkten en andere levensmiddelenwinkels gesloten zijn.

Op de Duitstalige versie van de site voor Enschede-promotie stond tot vrijdagmiddag nog een wervend tekstblok over Enschede als „uitnodigende shopping-stad”, ook voor „viele Besucher aus Deutschland”. Dat wordt weggehaald, en alle campagnes om Duitse bezoekers binnen te halen heeft de stad stopgezet, zegt een woordvoerder.

Maar zolang Duitsers voor hun aankopen naar Nederlandse winkels komen werkt het Duitse beleid om mensen zo veel mogelijk binnenshuis te houden niet, stelt de brandbrief. „Zonder gelijk beleid, een soort Europese strategie, blijft de grensregio een toegangspoort voor infecties.”

Neem contact op met premier Rutte, vragen de ondertekenaars van de brief aan Merkel en Laschet, om te zorgen dat beide landen dezelfde strategie volgen. Anders blijft als laatste middel slechts sluiting van de grens voor mensen die niet voor hun werk onderweg zijn, „wat we allemaal ten diepste zouden betreuren”. Voor nu blijft de grens met Duitsland dus nog even open.