Wie betaalt de rekening van het ziekenhuis?

Zorgkosten Ziekenhuizen stellen operaties uit en intensive cares draaien overuren. Over de kosten zal „gesteggeld” worden.

Dure intensivecare-afdelingen worden nu uitgebreid.
Dure intensivecare-afdelingen worden nu uitgebreid. Foto Robin Utrecht/ANP

Honderden contracten waar zorgverzekeraars en ziekenhuizen in december moeizaam over onderhandelden, kunnen eigenlijk alweer naar het oud papier. Destijds gedane voorspellingen over hoeveel zorg zou worden verleend: hoeveel knieoperaties, hoeveel darmonderzoeken, etcetera – ze zeggen weinig meer.

Nog nooit heeft de zorgsector zich zo snel moeten transformeren als nu door het coronavirus. Ziekenhuizen zeggen het leeuwendeel van geplande – dus niet-spoedeisende – operaties af. Gepensioneerde artsen en verpleegkundigen trekken hun uniform weer aan. Dure intensivecareafdelingen worden uitgebreid. Wie gaat dat betalen?

Dat vraagstuk gaat over twee geldstromen. Ziekenhuizen kunnen geldproblemen krijgen door grote uitgaven vanwege het virus. En het heeft gevolgen voor de afrekening met zorgverzekeraars, eind dit jaar.

Acute zorgen hoeven er niet te zijn voor ziekenhuizen, bleek afgelopen dagen. Bij betalingsproblemen van ziekenhuizen en zorgverzekeraars zal het kabinet per direct geld beschikbaar stellen, blijkt uit de aangekondigde steunmaatregelen. Branchevereniging Zorgverzekeraars Nederland stuurde woensdag een brief rond: zorgverzekeraars zijn bereid tekorten aan te vullen, mits de bedragen passen bij de omvang van de contractueel overeengekomen omzet.

Het wordt interessant te zien hoe de langetermijnkosten worden opgevangen, nu zoveel niet-spoedeisende operaties worden afgezegd. „Simpel gezegd zit bij ziekenhuizen juist op die eenvoudige productie de marge”, zegt Patrick Jeurissen, hoogleraar betaalbaarheid van de zorg bij het Radboudumc. „En op het acute deel soms verlies.”

Wat de lange termijn betreft, schrijven zorgverzekeraars te zoeken naar een oplossing voor bijvoorbeeld afgezegde operaties. De „inzet” daarbij is dat „de financiële positie in 2020 van deze zorgaanbieders geneutraliseerd zal worden”.

Lees ook deze reportage: Op de spoedeisende hulp in Tilburg verandert de werkwijze elke dag

Verrekenen

Het zal neerkomen op een „groot verrekeningsvraagstuk”, zegt Jeurissen, „waar veel over gedebatteerd en gesteggeld zal worden. Mochten er substantiële meerkosten komen, dan is het de vraag: wie betaalt? Doet men een beroep op de reserves van de instellingen?”

Een deel van de afgezegde zorg wordt nooit meer uitgevoerd, zegt Jeurissen. „Dat weten we bijvoorbeeld door het faillissement van het Slotervaartziekenhuis. Een deel van de patiënten bij wie operaties gepland stonden, dook niet op bij een ander ziekenhuis.”

Jeurissen noemt dat ‘grijze zorg’. „Zoals herniaoperaties: artsen kunnen opereren, maar ook zeggen: blijf thuis en zorg dat u goed blijft bewegen. Soms blijkt dat niets doen net zo goed was.”