Teruggekeerde pelgrims jagen aantal besmettingen in Turkije omhoog

Coronacrisis Turkije leek aanvankelijk de dans te ontspringen maar wordt nu ook volop geraakt door het coronavirus. Maar de overheid is er niet erg transparant over. Wie wat zegt op de sociale media riskeert te worden opgepakt.

Pelgrims die op bedevaart zijn geweest in Saoedi-Arabië kijken uit het raam van een gebouw in Ankara waar ze in quarantaine zijn geplaatst.
Pelgrims die op bedevaart zijn geweest in Saoedi-Arabië kijken uit het raam van een gebouw in Ankara waar ze in quarantaine zijn geplaatst. Foto Reuters

In Turkije is onrust ontstaan over een gelekte video, waarin te zien is hoe behandelend arts Güle Çinar instructies geeft aan verplegend personeel over de ontruiming van een verdieping van het ziekenhuis voor coronapatiënten. Ze zegt dat de situatie veel ernstiger is dan de buitenwereld wordt voorgespiegeld, vooral in Istanbul en Ankara, maar ook in de conservatief-religieuze stad Kayseri, en in de oostelijke stad Van vlakbij de grens met Iran. Daar heeft het nieuwe virus flink huisgehouden.

Volgens Çinar hebben de 21.000 mensen die de afgelopen weken terugkwamen van de umrah (kleine hadj) in Saoedi-Arabië het traject van de uitbraak in Turkije veranderd. „Het was aanvankelijk onder controle, maar de kleine hadj heeft alles in de war geschopt”, zegt ze in de video, die werd verspreid via sociale media. Volgens de arts zijn er in Turkije inmiddels duizenden besmettingen, veel meer dan de 191 die de autoriteiten tot nu toe hebben gedetecteerd, waarvan er woensdagavond 93 waren bevestigd.

Hoger aantal besmettingen

De Turkse Medische Associatie waarschuwde maandag ook dat het aantal besmettingen hoger is dan het ministerie van Volksgezondheid meldt. De associatie drong er op aan om meer testen uit te voeren. Volgens minister van Gezondheid Fahrettin Koca zijn tot nu toe 10.000 testen gedaan - op een bevolking van 83 miljoen. „We hebben ook de contactgegevens verzameld van 372.000 mensen die recent terugkwamen uit het buitenland. We houden hen in de gaten via huisartsen.”

Lees ook: Coronavirus doorkruist hadj

De Turkse regering was er aanvankelijk trots op dat Turkije zo lang gevrijwaard bleef van het virus. Maar dat leek deels te maken te hebben met het relatief kleine aantal testen. Want het zwaar getroffen Iran is om de hoek, en ook Europa ligt vlakbij. Toen het aantal besmettingen deze week snel opliep, kondigde de regering verregaande maatregelen aan om verspreiding van het virus in te dammen. Scholen, universiteiten, openbare ruimtes zoals sportscholen, bioscopen, galeries, shisha-cafés en bars zijn gesloten, en de gezamenlijke gebeden in moskeeën zijn opgeschort.

Voorzichtig op sociale media

Van de 21.000 teruggekeerde pelgrims zijn er 10.000 in quarantaine geplaatst in Ankara, Kayseri, Istanbul en Kocaeli. Daarvoor zijn slaapzalen van universiteiten leeggehaald; sommige studenten werden midden in de nacht uit bed gehaald. Alle drie de gevallen in Kayseri zijn pelgrims die recent zijn teruggekeerd uit Mekka. Degenen die niet in quarantaine zijn geplaatst, kunnen hun familie en vrienden hebben ontmoet, zoals gebruikelijk is na de umrah. ,,We weten niet hoe dit zich zal ontwikkelen”, zegt Çinar in de video. „We hopen geen Italië te worden.”

De Turkse Medische Associatie riep de regering op om transparanter te zijn. Turken tasten in het duister over de situatie, want de autoriteiten gegeven geen informatie over de locatie van de besmettingen of over de twee doden die zijn gevallen. Veel mensen blijven thuis, de doorgaans razend drukke straten van Istanbul zijn vrijwel uitgestorven. En er doen veel geruchten de ronde. Maar mensen zijn voorzichtig met wat ze posten op sociale media nadat de politie maandag 19 van de 93 mensen had aangehouden die werden beschuldigd van het verspreiden van „ongegronde en provocerende” berichten.

Uit naam van arts Çinar publiceerde het İbni Sina Ziekenhuis, verbonden aan de Geneeskunde Faculteit van de Universiteit van Ankara, op 18 maart een excuusbrief. Daarin schrijft ze dat „haar doel was om de moeilijke taak waarvoor het ziekenhuis staat duidelijker uit te leggen, waaronder een tekort aan benodigdheden, en te zorgen dat het ziekenhuispersoneel het proces beter omarmt.”

„Ik heb geen politieke verklaring afgelegd, noch heb ik enige opmerkingen gemaakt met het doel om verontwaardiging te veroorzaken, dat zal ik nooit doen. Helaas werd slechts een klein deel van mijn in het geheim opgenomen toespraak opzettelijk gedeeld op sociale media. Als mijn hele toespraak was gefilmd en gedeeld, dan kon worden begrepen dat ik niet van plan was een ongunstige situatie te creëren.”