Special Beethoven, geniale componist, tragisch mens

2020 is Beethoven-jaar. Ludwig van Beethoven (1770-1827), de revolutionair, de dove, de tragische mens versus de geniale componist. Wat moet je van hem weten, en welke invloed had zijn muziek? Een portret in 10 eigenschappen.

Foto Jan Paul van der Wijk

Wat lees je eerst als je je in alle rust in de mens, musicus en componist Beethoven wilt verdiepen? Jan Caeyers Beethoven-biografie is de beste actuele keuze voor een veelzijdige introductie. Maar voor sommigen begon de reis bij het kinderboek Eroica (1949) van Dr. Hélène Nolthenius en later haar monografie Beethoven vanuit zijn muziek (1956).

„Vanuit zijn muziek gezien is Beethoven niet tragisch. Dat verklaart het verschil in toonsoort tussen een beschrijving van zijn leven en een beschouwing van zijn werken”, heet het daar treffend in de inleiding.

Beethovens veelzijdigheid en zijn impact op latere generaties was zo groot dat je niet goed weet waar te beginnen. Zijn oeuvre is enorm, van vroege werken die nog echt ‘klassiek’ zijn en waarin Beethoven de lijn van Mozart en Haydn naar zijn eigen tijd doortrekt via een baanbrekender tussenfase naar de soms bijna onspeelbare („Wat gaat uw verdomde viool mij aan?”) laatste werken die je omver blazen, zo radicaal en origineel zijn ze.

Maar waar te beginnen? We vroegen tien kenners om één kant van Beethoven te belichten.

Met medewerking van Joost Galema, Joep Stapel en Rahul Gandolage.