Het moderne huishouden runnen als een bedrijf

Huishoudapps Voor orde in het chaotische huishouden, gebruiken mensen apps, lijstjes en zelfs heuse organizers.

Illustratie Aart-Jan Venema

‘Shit, hadden we nu een belafspraak?,” zegt Frank Baanders (35) aan de telefoon. „Sorry, ik ben nu bij de dokter met de kids, kan het over een uurtje?” Een paar dagen later, bij zijn gezin thuis, doet zijn vrouw Valerie (36) de deur open. Ze zitten midden in een verhuizing dus staan er in hun Haagse gezinswoning nog geen meubels. Hun drie meisjes van 7, 5 en 3 jaar oud komen terug van school en crèche, en stuiteren van beneden naar boven door het huis en bieden het bezoek zelfgemaakte „smurfentaarten” van boetseerklei aan. Af en toe valt een van de drie om bij het spelen, vergezeld door veel gehuil. Frank haalde ze net op met de auto na een halve dag thuiswerken. Hij is verkoopmanager van zonnepanelen, Valerie kunstlerares op een middelbare school. Op veel dagen is er aan het eind van de middag nog een balletles of sporttraining. Welkom in het moderne huishouden, voordat het coronavirus uitbrak.

Vooral de laatste maanden was het totale chaos, vertelt Valerie. „We liepen over. We deden gewoon echt onaardig tegen elkaar, en de kinderen.” Maar nu gaat het een stuk beter, zeggen ze. Vooral dankzij software, apps, prioriteiten stellen, en efficiënter taakbeheer.

Frank laat een uitgebreid blokkenschema zien in Google Agenda, waar werk, gezin, vrije tijd en sporten allemaal een eigen kleurtje hebben. Die agenda heeft hij geïntegreerd met zijn Google Home-thuisspeaker. „Daar kan ik gewoon tegen praten: om mijn notities op te nemen, afspraken te veranderen, to-dolijsten, boodschappenlijstjes.” Dat scheelt weer, volgens hem.

Valerie gebruikt sinds kort een Bullet Journal, een agendatechniek die in het bedrijfsleven veel gebruikt wordt om taken, brainstorms en afspraken te structureren. Het advies om die apps, tools en technieken beter te gebruiken, kregen Frank en Valerie van een professionele organizer.

Die organizer, Rosanne Gonçalves-Prins, helpt met haar bedrijf ViaRosa op deze manier tientallen gezinnen orde te scheppen in hun chaos. Door ze prioriteiten te helpen stellen en door ze te laten werken met apps en tools voor afspraken, targets, en takenlijsten die de meeste mensen toch vooral associëren met vergaderzalen en brainstormsessies op het werk. „Trello, Evernote, Wunderlist”, zegt ze. „Soms zelfs Slack om in wisselende ‘teams’ te kunnen werken. Dat gaat wel ver, ja.” Die apps bieden verschillende mogelijkheden om afspraken en gesprekken te coördineren, taken te organiseren en meer. Gezinnen, vooral met jonge kinderen, moeten soms bijna als een bedrijf worden gerund om het hoofd boven water te houden. Het lukt allemaal nét maar ze weten eigenlijk ook niet precies hoe. Apps, software en tijdmanagementtrucs bieden blijkbaar de grip die velen zoeken.

Meer duidelijkheid

Niet iedereen huurt daarvoor een coach in, en gaat gewoon zelf thuis aan de slag met software en methodes uit het bedrijfsleven. Henk van der Veen (52) runt als co-ouder een deel van de week in zijn eentje zijn gezin met twee kinderen van 13 en 15. Hij is ook fan van de Google Agenda-opties om agenda’s te delen over meerdere smartphones, en ze te koppelen aan verschillende zakelijke en persoonlijke mailaccounts. Apps helpen hem ook bij de tijdverdeling tussen hem en zijn ex: „Als al die afspraken over wie wat wanneer met de kinderen doet digitaal zijn vastgelegd, is er ook meer duidelijkheid. Dat is fijn na een relatiebreuk. Jij zou dit, ik zou dat, dat maakt het makkelijker.”

Samen met zijn gezinsleden zorgt Henk ook nog voor zijn zieke moeder. Dat gaat onder meer via gedeelde documenten in de cloud over afspraken met zorgverleners, en met automatische herinneringen via pushberichten over wie er aan de beurt is voor de zorgtaken. Vroeger ging dat met een hele papierwinkel en een belboom, nu met software. Het moderne gezin is ondenkbaar zonder de hulp van apps, vindt hij. „En ik ben niet eens zo heel digitaal.”

Vincent (35, samenwonend in Amsterdam met 2-jarige dochter) houdt elke week met zijn vriendin een weekly review, een wekelijkse evaluatie. „Daarin proberen we elke zondagavond even te bespreken wat de doelen voor de afgelopen week waren, hoe we die hebben gehaald, en hoe we het volgende week beter kunnen doen. Wie heeft onze dochter deze week het vaakst opgehaald van de crèche bijvoorbeeld. Dat doen ze vooral om prioriteiten helder te houden. „Om te bedenken: past onze weekindeling nog wel bij onze purpose? Bij hoe we ons leven idealiter voor ons zien. Dat klinkt formeler dan het is hoor, we slaan ook weleens een weekje over en gaan er ontspannen mee om.” Hij wil vanwege de privacy van zijn vriendin en kind niet met zijn volledige naam in NRC.

Illustratie Aart-Jan Venema

Coach Rosanne Gonçalves-Prins begeleidt voor haar cliënten ook regelmatig brainstorms over wat de purpose is van het gezin, inclusief post-its. „Het helpt om allereerst heel helder te krijgen wat je wilt met je gezinsleven; wat zijn jouw doelen, naar welke balans tussen werken en gezin streef je? Daar gebruik ik ook minddumps voor, een techniek voor brainstorms. Zo stellen we een prioriteitenmatrix op.

Exacte cijfers over deze ontwikkeling zijn niet te vinden, maar het is een trend die internationaal al langer zichtbaar is. Maandblad The Atlantic noemde het al eens de ‘slackificatie van het gezin’. Op veel websites en in betaalde nieuwsbrieven met namen als Superorganizers wisselen mensen van over de hele wereld tips uit over apps en tools om hun huishouden draaiende te laten houden, of simpelweg wat efficiënter.

Om een onderwerp te noemen waarover mensen gedachten uitwisselen: hoe je je persoonlijke contacten in een CRM-systeem kunt beheren. Dit customer relations management is het soort software dat is uitgevonden voor het managen van klantcontacten in bijvoorbeeld de telemarketing. Voor huishoudens is het handig om verjaardagen te onthouden. Sommige mensen koppelen de CRM-systemen aan het automatisch laten versturen van een kaartje.

Chaos hoort erbij

De ver-apping en verzakelijking van het gezinsleven heeft waarschijnlijk vele oorzaken, waaronder de komst van smartphones, de grotere mogelijkheden die je hebt qua scholing en hobby’s, de wisselende samenstelling van gezinnen en het flexibelere werkende bestaan. Het valt op dat juist mensen die veel thuiswerken, gebruikmaken van de tools en apps om werk en privé te stroomlijnen. „Alles loopt in elkaar door, tenzij je duidelijke digitale scheidslijnen aanbrengt,” zegt Frank Baanders. „En ja, tijden zijn veranderd. Het is nou eenmaal niet zo dat ik hetzelfde beroep doe als dat mijn vader deed en dat Valerie lekker de hele dag thuis bij de kinderen kan zijn.” De aan chaos grenzende drukte is blijkbaar nou eenmaal hoe het moderne huishouden functioneert, zeggen ze.

Volgens Rosanne Gonçalves-Prins gaat het bij de gezinnen die om haar hulp vragen ook het vaakst mis doordat ze álles tegelijk willen doen. „Als mensen zeggen ‘maar álles is belangrijk!’, dan is er nog wel een wereld te winnen. Dan moeten we echt gaan zitten, bijvoorbeeld met een prioriteitenmatrix.”

Ze verwijst naar een beroemde denkoefening over tijdmanagement. Daarin vult iemand eerst een bak tot de nok met grote stenen. Die bak is vol, zo lijkt het. Maar dan kunnen er altijd nog wat knikkers bij. Na de knikkers past er nog zand bij, en zelfs als de bak dán overvol lijkt, past er nog water bij. Het is de kunst om je te richten op welke grote stenen je in je bak wilt, dan kun je voorkomen dat je hele bak volloopt met randzaken.

Lees ook: Het hele gezin thuis: hoe dat goed te laten gaan

Blijkbaar zijn er in 2020 software en businesstools nodig om mensen te helpen om hun bak niet te laten overstromen. Voor Frank en Valerie betekende die realisatie dat ze de ambitie lieten varen om naast alle gezinsdrukte óók nog superfit en sportief te zijn bijvoorbeeld, en Valerie probeert vaker haar smartphone weg te leggen, doordat die alleen maar voor afleiding en onrust zorgde. Frank: „Het is ook gewoon handig. Het is niet zo kil als het klinkt.”