Elk land krijgt de hamsteraars die het verdient

Cultuur Vertel me wat u hamstert en ik zeg in welk land u woont, schrijft

Het boodschappenlijstje van de coronahamster is redelijk universeel: toiletpapier, desinfectiegel, zeep, pasta, rijst, blikvoedsel. Maar er zijn ook producten die in het ene land sneller opraken dan in het andere. Vertel me wat u hamstert en ik zeg in welk land u woont.

Terwijl in Nederland rijen stonden bij abrupt sluitende coffeeshops, staan die in de VS voor wapenwinkels. Persbureau AP inventariseerde dat gunshops door het hele land momenteel uitstekende zaken doen. Dit is normaal in een verkiezingsjaar: na een machtswisseling kunnen wapenwetten aangescherpt worden. Maar het bekende conservatieve angstbeeld van een Democraat in het Witte Huis leidt in combinatie met het coronavirus tot enige eindtijdvrees.

De overweldigende noodzaak om een wapen te kopen

Zo kocht Betsy Terrell (61) in de staat Georgia snel een handvuurwapen, vertelde ze aan AP. Ze vreest meer criminaliteit als de economie instort en ziet al dat mensen zich „maf” gedragen. „Ik heb het gevoel dat er een plotselinge politieke omwenteling zit aan te komen. Het is eng. Ik voel nu ineens de overweldigende noodzaak van een wapen om mezelf te beschermen.”

Jezelf verdoven of bewapenen. Spanje kiest die eerste optie nu alle terrasjes en barretjes dicht zijn. Er is veel wijn en sterke drank ingeslagen, meldt NRC-correspondent Koen Greven in Madrid. Maar ook eieren en aardappels, want je moet natuurlijk wel een tortilla de patatas kunnen opdienen bij dat glas Rioja of Rueda.

Lees ook: ineens gingen de kiwi’s heel hard

Venezuela was al vóór corona gewend aan lege schappen. Toch worden arepas, enigszins saaie maïsbroodjes, er zelfs in tijden van schaarste nog overal geserveerd. Geen grote verrassing dus dat het favoriete hamsterproduct van de Venezolaanse diaspora in Madrid nu maïsmeel is, meldt Greven.

Het Engels kent: to squirrel

Niet alleen in het Nederlands wordt paniekkopen geassocieerd met knaagdiertjes die wintervoorraden aanleggen. Het Duits spreekt van hamstern. Het Engels kent naast to hoard (up) de term to squirrel (away), meldt Van Dale. Romaanse talen gebruiken afleidingen van copia (Latijn voor overvloed, voorraad), zie het Spaanse acaparar. Dat heeft ook een speculatieve connotatie: inslaan om de prijs op te drijven. In Peru steeg door gehamster de kiloprijs van limoenen, onmisbaar in pisco sour en ceviche. Fransen gebruiken het heel Franse faire des stocks of stocker.

In Zuid-Europa worden ook meer onvoorspelbare zaken schaars. Zo worden via de Spaanse versie van marktplaats.nl honden verhuurd. Gewild als vrijbrief om toch even naar buiten te mogen van de autoriteiten. Uitleentarieven liggen tussen de 1 en 20 euro.