Reportage

Veel mensen willen het Rode Kruis helpen – maar hoe?

Hulpverlening Het aantal Rode Kruis-vrijwilligers groeide in een paar dagen met 20.000 personen. Een belletje of appje sturen naar kwetsbaren in quarantaine is vooralsnog het enige wat ze kunnen doen.

De coronahulplijn van het Rode Kruis. Vier medewerkers bellen vanuit het hoofdkantoor in Den Haag, de rest belt vanuit huis.
De coronahulplijn van het Rode Kruis. Vier medewerkers bellen vanuit het hoofdkantoor in Den Haag, de rest belt vanuit huis. Foto Arie Kievit

Er staat een leger aan vrijwilligers klaar om het Rode Kruis te helpen in de strijd tegen het coronavirus. De vraag is alleen nog: hóe kunnen ze de komende periode ingezet worden?

Sinds afgelopen weekend is het vrijwillige burgerhulpnetwerk Ready2Help van het Rode Kruis explosief gegroeid van ruim 40.000 naar 60.000 mensen. Zo’n 20.000 Nederlanders hebben zich online aangemeld na een oproep om bijvoorbeeld flyers met hygiënevoorschriften te verspreiden of boodschappen voor ouderen te doen.

„Mensen willen echt héél graag helpen”, vertelt woordvoerder Iris van Deinse in het hoofdkantoor in Den Haag. In overleg met andere organisaties, zoals het ministerie van Volksgezondheid, wil het Rode Kruis de komende dagen bepalen wát zij – op veilige afstand – aan hulpverlening kunnen doen.

Waterijsjes

De Ready2Help’ers van het Rode Kruis bieden sinds eind 2014 aanvullende hulp bij rampen en calamiteiten. Hun aantal groeide enorm tijdens de vluchtelingencrisis in 2015, toen ze bijvoorbeeld hielpen in ‘Welkom Winkels’ met kleding. Ze sjouwen ook zandzakken bij hoog water, helpen zoeken naar vermiste personen, delen waterijsjes uit tijdens een hittegolf. Als er hulp nodig is, krijgen ze een telefoonberichtje waarop ze kunnen reageren.

Nu grijpt het coronavirus om zich heen, en heeft het Rode Kruis haar Ready2Helpers het afgelopen weekeinde al gevraagd een was-je-handen-flyer op te hangen of te delen via hun eigen sociale media: Bescherm jezelf en anderen.

Maar de vele telefoontjes bij de nieuwe coronahulplijn van het Rode Kruis kunnen vooralsnog telefonisch afgehandeld worden. Sinds de lijn maandag openging zijn ongeveer 4.300 telefoontjes binnengekomen, zegt Van Deinse. Bij slechts 3 procent gaat het om een praktische hulpvraag, waarbij de inzet van vrijwilligers nodig kan zijn.

Van Deinse: „Gisteren belde bijvoorbeeld een grootvader die altijd op zijn kleinkinderen past. Maar nu waren beide ouders ziek, en hij kon niet oppassen omdat hij met zijn leeftijd tot de risicogroep behoort. Zo’n geval zetten we dan wel door naar onze vrijwilligers in het district om even mee te denken.”

Snotneus of Covid-19?

De meeste bellers naar de hulplijn zijn mensen die medische vragen hebben, advies willen of thuis alleen zitten met hun angsten en zorgen. Heb ik alleen een snotneus of Covid-19? Kan de thuiskapper nog wel komen? Is een fietstocht met een groep ouderen verstandig?

De twee meestgestelde vragen zijn: Hoe lang gaat dit nog duren? En: Mag ik even naar buiten?

Lees een essay van Bas Heijne: Hoe lang kunnen we met onzekerheid leven?

Het zijn meestal ouderen die in quarantaine of thuisisolatie zitten, maar niet altijd, vertelt callcentermedewerker Hakima Amghar: „Na de tv-toespraak van premier Rutte op maandag werd ik gebeld door een man van tegen de veertig met een longaandoening. Hij zat al twee weken uit voorzorg thuis en de muren kwamen op hem af. Hij vroeg of het nog maanden kon duren. Ja, dat is een heel moeilijke vraag, dat weten wij helaas ook niet.”

In deze fase is de belangrijkste steun die Ready2Helpers kunnen bieden daarom emotionele steun. Deze woensdag roept het Rode Kruis haar vrijwilligers, eigenlijk alle Nederlanders, op om contact te zoeken met kwetsbare mensen: ga elkaar bellen, appen, skypen of mailen.

Stress in tijden van corona

Via Ready2Help zal een flyer worden verspreid: Omgaan met stress in tijden van corona. Angst en verdriet is normaal in deze situatie, is de boodschap. Laat je niet gek maken door valse informatie of door al het nieuws over corona. Raadpleeg betrouwbare bronnen zoals het RIVM, de WHO of het Rode Kruis. Slaap genoeg, eet gezond, beweeg, sport en onderhoud je sociale contacten als je de deur niet uit mag.

Zelfs bij het bieden van emotionele steun blijft het opletten. Rode Kruis-medewerker Sharella Poulo van de hulplijn werd dinsdag gebeld door twee jongens van 16 en 17 uit Rotterdam. „Ze wilden gitaar gaan spelen bij een bejaardentehuis om afleiding te bieden. Ik zei ‘jongens, als het zomer was en de ramen stonden daar open, had ik gezegd: ga daar lekker staan. Maar nu is het nog winter en zit alles dicht om de warmte binnen te houden’. Toch mooi: twee jongens die willen helpen.”