Het Russische verkeer is gevaarlijker, vinden de topschakers

Schaken Ondanks de dreiging van het coronavirus gaat het kandidatentoernooi in het Russische Jekaterinenburg gewoon door. Maar de gezondheid van de schakers heeft prioriteit.

De Russen Alexander Grisjtsjoek en Kirill Aleksejenko (rechts) geven elkaar een hand voor hun eersterondepartij.
De Russen Alexander Grisjtsjoek en Kirill Aleksejenko (rechts) geven elkaar een hand voor hun eersterondepartij. Foto Lennart Ootes/FIDE

Bijna alle belangrijke sportevenementen in de wereld zijn uitgesteld of afgelast wegens de verspreiding van het coronavirus over de wereld, maar in de Russische stad Jekaterinenburg zijn acht schakers dinsdag begonnen aan het kandidatentoernooi. Daarin wordt uitgemaakt wie er later dit jaar tegen Magnus Carlsen om het wereldkampioenschap mag spelen. Lang niet iedereen is overtuigd dat het toernooi straks op 4 april de eindstreep zal halen.

De openingsceremonie op maandag leek heel gewoon. Ongeveer duizend genodigden luisterden naar toespraken van de gouverneur van het district Sverdlovsk, van FIDE-president Arkadi Dvorkovitsj en van oud-wereldkampioen Anatoli Karpov en ze keken zoals dat in Rusland gebruikelijk is naar een klassiek ballet met muziek van Tsjaikovski. Maar plotseling keken veel mensen op hun telefoontje. Er was een bericht dat het Russische Ministerie van Sport alle internationale sportevenementen in Rusland had verboden. Sloeg dat ook op het schaaktoernooi dat net werd geopend?

Snel stelde de FIDE de twijfelaars gerust: het toernooi ging gewoon door. Dvorkovitsj is in Rusland waarschijnlijk belangrijker dan het Ministerie van Sport. Hij was lange tijd een adviseur van Poetin en van 2012 tot 2018 was hij vice-premier van Rusland. Hij laat zich het belangrijkste toernooi van het jaar niet afnemen.

Een schaaktoernooi is makkelijker in de hand te houden dan een voetbalwedstrijd, maar een dag later bleek toch dat bij een toernooi in Moermansk alle spelers in een ziekenhuis waren opgenomen voor controle. Alexander Grisjtsjoek schatte de kans dat zijn kandidatentoernooi gewoon het eind haalt op vijftig procent. Hij zei ook dat een tocht met de metro dwars door Moskou gevaarlijker is dan deelname aan dit toernooi, ongeveer zoals Anish Giri al eerder had gedaan toen die een vergelijking maakte met de sterftecijfers in het Russische verkeer.

Een moordaanslag

Niemand lijkt echt bang te zijn, maar niemand voelt zich helemaal op zijn gemak. In de lobby van hun hotel had Giri de Amerikaan Fabiano Caruana getroffen, die na een lange reis vol hindernissen net was aangekomen. Caruana wilde hem een hand geven en Giri deed alsof dat een moordaanslag was. Voor de grap natuurlijk, maar toch.

In de eerste ronde werd de openingszet van Giri uitgevoerd door Karpov, die een dag eerder in een zaal met duizend mensen was geweest. Karpov kreeg wel een hand van Giri, maar Giri’s tegenstander Jan Nepomniatsjtsji beperkte zich tot een kort knikje. Karpov snapte het.

De spelers hadden de openingsceremonie niet meegemaakt, hun gezondheid lijkt een nog hogere prioriteit te hebben dan die van de hoogwaardigheidsbekleders. Ze zijn al op het coronavirus getest en later komt er nog een test. Iedere dag worden er medische metingen bij hen gedaan. Opgehokt worden ze niet. Ze doen wat boodschappen en Maxime Vachier-Lagrave ging naar de kapper, iets wat in Nederland nu als ongewenst wordt beschouwd.

Die partij tegen Nepomniatsjtsji verliep slecht voor Giri. In een lang en moeilijk gevecht streek hij na 73 zetten de vlag. Na afloop was hij vol lof voor het spel van Nepom.

Strijdplan

Er waren nog dertien ronden te gaan, dus het kan verkeren. Maar met wit in de eerste ronde verloren, moest hij nu zijn algemene strijdplan veranderen? Giri leek er ernstig over na te denken. Hij glimlachte en zei: „Daarvoor is het nu te laat.” In de tweede ronde, woensdag, behaalde Giri tegen de Chinees Wang Hao na 61 zetten met de hakken over de sloot een remise in een partij waarin hij door velen een tijdlang was doodverklaard.

Het toernooi kan op veel websites live gevolgd worden. Vooral de site van chess24 heeft een sterrenteam van commentatoren. Oud-wereldkampioen Vladimir Kramnik trok zich terug uit dat team omdat hij vindt dat er in deze tijd niet gewoon geschaakt mag worden, maar als commentator kreeg hij een waardige vervanger: wereldkampioen Magnus Carlsen.