Bioscopen dicht: websites organiseren kortefilmfestivals

Korte films Wegens de coronacrisis stellen platforms minifestivals voor korte films samen.

‘Deep Clean’ van David Wilson: heerlijk subversief.
‘Deep Clean’ van David Wilson: heerlijk subversief.

Hoewel de Griekse kortfilm Postcards from the End of the World van regisseur Konstantinos Antonopoulos nog maar een paar maanden oud is, is het wat mij betreft nu al dé film die het gevoel van rusteloze onbestemdheid waar veel mensen nu mee kampen perfect getroffen heeft. Er is iets aan de hand maar wat? We moeten iets doen, maar wederom: wat? Vluchten, vechten of berusten? De film volgt een gezin op vakantie in Griekenland. Papa Dimitris, mama Dimitra en hun twee dochtertjes. Hun leven is al tot stilstand gekomen, kalm, rustig, welvarend, en een droge voice-over levert commentaar: „Tussen het strand en hun Airbnb baden ze dat er iets zou gebeuren. Wat dan ook.”

Als dat dan gebeurt is het niet zo dramatisch als het coronavirus – althans daar laat de film zich niet over uit – maar wel even ongrijpbaar. En gedurende een week (een nieuwe scheppingsperiode) volgen we het gezin en de andere vakantiegangers in hun pogingen om te gaan met onzichtbare paniek. De film duurt amper een half uur, en dat is genoeg, want hij suddert nog wel even na in je hoofd. Hij is ironisch, hypnotiserend, en op een gekke manier ook troostrijk. En ook dat is iets waar we nu naar zoeken.

Op een paar festivalvertoningen na was Postcards from the End of the World waarschijnlijk een van die vele ‘ongeziene’ films geworden die jaarlijks worden geproduceerd. Een vroege kortfilm van een getalenteerd regisseur die hopelijk ooit een lange speelfilm gaat maken en dan bij een paar duizend mensen ‘al bekend’ is. Maar nu krijgt hij een nieuwe kans en een nieuw publiek.

Het is namelijk een van de films die online te vinden zijn op het ‘online corona filmfestival’ My Darling Quarantine (met een knipoog naar John Fords klassieke western My Darling Clementine). Kortefilmplatform Talking Shorts ‘opende’ deze week een online bioscoop. Elke week stelt een team van internationale kortefilmcuratoren een minifestival samen van zeven korte films „met een dystopisch thema”. Er hangt een Go Fund Me-campagne aan vast om freelancemedewerkers van culturele instellingen te steunen en een donatie te doen aan Artsen Zonder Grenzen om een Covid-19-uitbraak in de vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden te voorkomen.

Online rode loper

Talking Shorts is niet de eerste die zich openstelt voor alternatieve vormen van distributie en vertoningen nu de bioscopen gesloten zijn, en nieuwe films op de plank komen te liggen. Online was altijd al een rode loper voor edgy en experimentele filmmakers, vaak van korte films, maar ten gevolge van de coronacrisis stellen nu steeds meer platforms minifestivals of programmareeksen samen die het aanbod overzichtelijker moeten maken. Makers die buiten de mainstream opereren zijn minder afhankelijk van ‘releasewindows’, het moment tussen festival- of bioscoopvertoning en het moment dat films beschikbaar komen voor andere vormen om hun publiek te bereiken. Daags nadat het toonaangevende festival voor muziek, film en interactieve media South by South West was afgelast, kon je op Short of the Week al een deel van de kortefilmcompetitie bekijken. Nog geen echte premières, daarvoor is die hele distributieketen nog te dwingend. Maar wel een ‘best of’-selectie. Ook een gat in de markt: het Londense Alt/Kino maakte bekend z’n nieuwsbrief te vullen met links naar experimentele films en videokunst die online te vinden zijn.

Op Talking Shorts en Short of the Week gaat het voorlopig om videoclips (het heerlijk subversieve Deep Clean van David Wilson die ook clips maakte voor Arctic Monkeys en Tame Impala), korte documentaires (Dieorama, over een diorama’s bouwende misdaadonderzoeker en Affurmative Action, over het gebrek aan diversiteit bij reclamemakers) tot lieve, maar nu een beetje griezelige animaties (Coldsore, over onze angst voor virussen). Het zijn het soort films die ook kunnen opduiken als New York Times Op-Doc, of op platforms als Vice en Nowness. Op dat laatste is ook de korte film Love Sick: Heartbreak Thunder te vinden, een film over hartzeer die z’n titel eer aan doet van de Nederlandse regisseur Mees Peijnenburg. Van hem zou dezer dagen zijn eerste speelfilm in de bioscopen komen: Paradise Drifters. Die is om begrijpelijke redenen even uitgesteld. Maar dan kun je als de bioscopen weer opengaan in ieder geval zeggen dat je hem nog van z’n korte films kent.