'Mensen zonder symptomen verspreidden coronavirus in Wuhan'

Modelstudie De snelle verspreiding van het coronavirus over de wereld wijst op een aanzienlijke groep besmette mensen met onopgemerkte of milde klachten.

Toen deze foto werd gemaakt, op 10 januari, was Wuhan nog niet in lock down. Het coronavirus verspreidde zich toen grotendeels ongemerkt.
Toen deze foto werd gemaakt, op 10 januari, was Wuhan nog niet in lock down. Het coronavirus verspreidde zich toen grotendeels ongemerkt. Foto: Reuters/Darley Shen

Het werkelijke aantal mensen dat besmet was met het nieuwe coronavirus voordat op 23 januari het reisverbod in de stad Wuhan inging, lag waarschijnlijk ruim vijf keer hoger dan het aantal dat werd geregistreerd. Dat concluderen Amerikaanse wetenschappers in het wetenschappelijke tijdschrift Science op basis van berekeningen met een wiskundig computermodel . Mensen met weinig of milde symptomen zijn aanvankelijk gewoon doorgegaan met hun dagelijkse bezigheden. De niet-geregistreerde infecties zouden pakweg half zo besmettelijk zijn als de geregistreerde, volgens de berekeningen. Mensen met lichte symptomen zijn waarschijnlijk namelijk minder besmettelijk dan mensen die meer hoesten en niezen.

De bevinding verklaart het feit dat het virus, Sars-CoV-2, zich ondanks de snelle afsluiting toch nog zo snel kon verspreiden over China en de rest van de wereld. En het onderzoek suggereert dat er nog steeds een aanzienlijke groep mensen zou kunnen zijn die wel geïnfecteerd zijn met het coronavirus, maar slechts lichte of zelfs geen symptomen hebben.

Op slot

In het model combineerden de onderzoekers gegevens over het aantal mensen dat dagelijks reisde tussen 375 Chinese steden en de verspreiding van de infectie in de twee weken voordat de provincie rondom Wuhan op slot ging en de twee weken daarna.

„De snelheid waarmee de pandemie zich ontwikkelt, kun je alleen maar op deze manier verklaren. Er moeten mensen in de populatie rondlopen die besmettelijk zijn zonder symptomen of met milde klachten, of mensen die besmettelijk zijn voordat ze symptomen krijgen”, zegt de Utrechtse epidemioloog Hans Heesterbeek. „Het kan niet anders.”

De conclusies van de Amerikanen komen overeen met de schattingen die Heesterbeek samen met Britse collega’s van de Universiteit van Oxford, het Imperial College London en van het RIVM vorige week maakte in het medische wetenschappelijke tijdschrift The Lancet. „Ons model was eenvoudiger maar we zagen hetzelfde”, zegt hij.

Tot nu toe gaat het RIVM ervan uit dat de overdracht van het virus door iemand zonder klachten een beperkte rol speelt. Het is nog niet te zeggen hoeveel mensen er in Nederland rondlopen die zonder dat ze het zelf weten geïnfecteerd zijn en wellicht dus ook besmettelijk. Het aantal is in elk geval hoger dan het bevestigde aantal besmettingen, omdat lang niet iedereen getest wordt. De GGD gaat uit van een zes keer zo hoog aantal als het aantal bevestigde besmettingen , zei Sjaak De Gouw, directeur van GGD Hollands Midden in het radioprogramma Met het oog op morgen.

Sterftecijfer

Veel eigenschappen van het virus zijn nog niet goed bekend, zoals de periode waarin iemand besmettelijk is. Die worden in de modellen daarom geschat. „Dat maakt de schattingen nog onbetrouwbaar”, benadrukt Heesterbeek.

Als de groep mensen met Covid-19 groter blijkt dan gedacht, zal het totaal aantal besmettingen groter zijn en daarmee het sterftecijfer dalen. Dat is nu niet het meest relevante, vindt Heesterbeek. „Er is sterfte, en of dit nu 3, 2 of 1 procent is, we moeten zorgen dat we dat zo laag mogelijk houden met de maatregelen.”

„Daarom is het verstandig om niet alleen mensen met klachten, maar iederéén minder contacten te laten hebben, of je nu kucht of koorts hebt of niet”, zegt hij. „Dat doen we nu ook in Nederland, onder andere door deze bevindingen, en dat is terecht.”