Analyse

Ongekend steunpakket voor zorg, bedrijven en zzp’ers

Steunpakket Het kabinet gaat met „vele, vele miljarden” ondernemers en zelfstandigen helpen de komende maanden door te komen. De eisen voor die hulp worden sterk verlaagd.

De Bulgaarse chef Asen Dobrinov (20) uit Utrecht wil zijn eten via een nieuwe website thuis laten bezorgen, in de hoop toch nog wat omzet te kunnen draaien.
De Bulgaarse chef Asen Dobrinov (20) uit Utrecht wil zijn eten via een nieuwe website thuis laten bezorgen, in de hoop toch nog wat omzet te kunnen draaien. Foto Aziz Kawak

Bedrijven en zelfstandigen zonder personeel: maakt u zich geen zorgen. Dat is de boodschap die het kabinet Rutte III dinsdagavond wilde uitdragen. Tijdens een persconferentie kondigden ministers Wopke Hoekstra (Financiën, CDA), Eric Wiebes (Economische Zaken, VVD) en Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) een ongekend steunpakket voor ondernemers aan.

Het pakket is fors. Er worden, zei minister Hoekstra „vele, vele miljarden” vrijgemaakt om bedrijven en zzp’ers (zelfstandigen zonder personeel) financieel overeind te houden. Ondernemers die lijden onder de maatregelen die getroffen zijn voor de volksgezondheid kunnen zich melden bij een noodloket. Dat geldt bijvoorbeeld voor eet- en drinkgelegenheden die hun deuren gedwongen moesten sluiten, de reisbranche, culturele instellingen. Voor die bedrijven wordt een compensatieregeling getroffen, met een vaste tegemoetkoming van 4.000 euro.

De werktijdverkorting, die bedrijven kunnen aanvragen als ze tijdelijk minder of geen werk voor hun personeel hebben, wordt vervangen door een nieuwe, ruimere regeling. De overheid betaalt straks tot 90 procent van het loon van werknemers die thuis komen te zitten. Minister Wouter Koolmees benadrukte dat de regeling ook geldt voor werknemers met een 0-urencontract en flexwerkers. Inmiddels hebben 78.000 bedrijven de regeling aangevraagd, maakte Koolmees bekend. De huidige regeling is ontworpen om tot maximaal tweehonderd bedrijven bij te staan.

Lees ook Kabinet zet zuinigheid opzij voor coronacrisis

Bijstand voor zzp’ers

Ook voor zzp’ers worden maatregelen getroffen. Zij kunnen aanspraak maken op een bijstandsuitkering als ze financieel getroffen zijn. Normaal gezien vindt er in de aanvraag voor zo’n uitkering ook een vermogens- en partnertoets plaats. Die komt te vervallen. De regeling duurt drie maanden, vult het inkomen van de zzp’er aan tot het sociaal minimum en hoeft niet te worden terugbetaald.

Het kabinet zal doen wat nodig is om u te steunen, beloofde premier Mark Rutte op maandagavond aan bedrijven en zzp’ers in zijn toespraak. Dinsdag lijkt het kabinet die belofte waar te maken. De overkoepelende boodschap tijdens de aankondiging was dat het kabinet de volksgezondheid dan wel als eerste zorg had, maar ondernemers daardoor niet in de steek zou laten. Maar Koolmees benadrukte dat het ook met deze maatregelen geen makkelijke periode wordt voor ondernemers. „We zijn keihard bezig. Dit is een tijd die inzet en offers gaat vragen van iedereen. Het gaat niet eenvoudig worden. We moeten daarin realistisch zijn.”

De miljarden die het kabinet uitgeeft aan het steunfonds gaan ten koste van andere kabinetsplannen. „De afgelopen tijd hebben we de overheidsfinanciën op orde kunnen brengen”, zei Hoekstra. „Dat hebben we gedaan om moeilijke tijden door te kunnen komen.” Welke plannen nu sneuvelen, daarover wilde Hoekstra zich niet uitlaten. Maar het miljarden-investeringsfonds dat Wiebes en Hoekstra vorig jaar aankondigden is een grote kanshebber. De minister van Financiën verwacht dat de maatregelen komend kwartaal 10 tot 20 miljard euro zullen kosten – afhankelijk van hoeveel ondernemers zich melden. „We zullen doen wat nodig is om banen te behouden.”

Hoekstra benadrukte dat de kosten voor de zorg ook volledig gedekt worden. „Wij zullen ziekenhuizen, verplegers en artsen hoe dan ook in staat stellen om hun werk te doen en waar nodig per direct geld ter beschikking stellen voor bijvoorbeeld mondkapjes, extra bedden of omscholing.” Het steunpakket dat dinsdag is aangekondigd geldt als aanvulling op eerder genomen maatregelen. Zo is het makkelijker voor ondernemers om uitstel te vragen voor bijvoorbeeld btw- en loonbelasting.

De onzekerheid bij ondernemers is groot. De impact van de veiligheidsmaatregelen die het kabinet de afgelopen dagen nam, hebben grote economische gevolgen voor ondernemers en zzp’ers. Sociale afstand? Dat betekent lege koffietentjes. Meer thuiswerken? Voor zzp’ers betekent dat minder opdrachten. Zij zagen hun inkomsten met de dag afnemen. Dat minister Wiebes bij het tv-programma WNL op Zondag zei dat zzp’ers er zelf voor hadden gekozen om geen vast dienstverband te nemen zorgde bij die groep voor veel woede. Tijdens de persconferentie dinsdagavond kwam Wiebes daarop terug. Hij zei: „Ik heb gemerkt dat ik mij de afgelopen tijd onhandig over zzp’ers heb uitgedrukt, laat ik duidelijk zijn dat dit pakket óók voor zzp’ers is bedoeld.”

Luister ook deze aflevering van onze podcast Vandaag over de coronacrisis