Opinie

Vertrouw het systeem, niet jezelf

Marc Hijink

Vier zakken potgrond, dat is dan 14,67 euro. Als een schaatser, met de linkerarm op de rug, slaat de medewerker van de bouwmarkt het bedrag op de kassa aan. Zo houdt hij tenminste één hand gegarandeerd virusvrij – hij probeert er zo gewoon mogelijk bij te kijken.

Zo op de man af gewantrouwd te worden is voor mij een nieuwe ervaring. Voor de meesten onder ons, als ik de schichtige blikken om me heen zie.

Om verspreiding van het coronavirus af te remmen moeten we afstand houden. Anderhalve meter, op z’n minst. Als het gaat om besmetting is niemand te vertrouwen; in de winkel en op straat, maar ook familie, vrienden en collega’s. Zelfs je eigen loopneus is verdacht.

Wantrouw iedereen, maar vertrouw erop dat de overheid de juiste maatregel neemt door het openbare leven grotendeels plat te leggen. Het doet denken aan de manier waarop je computervirussen en hackers bestrijdt: beperk de vrijheid van gebruikers, segmenteer en gebruik airgaps.

Veiligheidsexpert Bruce Schneier schreef in zijn boek Liars and Outliers (leugenaars en buitenbeentjes) over het „fundamentele probleem” van vertrouwen. „Vertrouwen in de ander is tegennatuurlijk omdat het niet op korte termijn voordeel oplevert voor het individu. Daarom duurde het zolang totdat we het als menssoort ontwikkelden.”

Lees ook: interview met Bruce Schneier (2017).

Schneier vergelijkt methoden om digitale en sociale systemen veilig te maken. Hij maakt de vergelijking met het immuunsysteem dat het lichaam moet beschermen: „Zolang het systeem de maatschappij als geheel beschermt, is schade van het individu niet relevant.”
Op dit moment is echter elke reis, elke visite, elk kroegbezoek een risico voor het geheel. Voor een enkel individu is dat risico lastig in te schatten, voor de volksgezondheid is het overduidelijk. Om de ziektegolf aan te kunnen, moet de hartslag van de economie tijdelijk omlaag.

De vitale functies blijven werken. Nederland heeft al jaren een solide digitale infrastructuur maar nu bewijst de telecomsector zich als ruggengraat van de hele samenleving. Massaal thuiswerken, een run op onlineonderwijs en videodiensten: het netwerk moet het aankunnen.

In Noord-Brabant, waar strenge maatregelen eerder ingevoerd werden, meldde VodafoneZiggo vorige week een ‘lichte verhoging’ van het netwerkverkeer. Verder is het nog business as usual. Ik ben benieuwd hoe dat deze week gaat.

Beroepsgroepen die ook vanuit huis werken zijn cybercriminelen en complotverzinners. Zij maken misbruik van vertrouwen of proberen het uit alle macht te ondermijnen: nepdokters met zinloze adviezen, nepmails uit naam van het RIVM of de wereldgezondheidsorganisatie. Voorlopig dieptepunt is een nepversie van de coronakaart van de John Hopkins-universiteit, die het aantal patiënten bijhoudt.

Je kunt je daar boos over maken, maar bewaar je energie liever voor straks, mocht ook Nederland helemaal op slot gaan. Gelieve contactloos te betalen, contactloos te groeten en contactloos het pand te verlaten. En gelieve te blijven vertrouwen op het systeem.

Marc Hijink schrijft over technologie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.