Branches willen miljarden aan steun van het kabinet

Compensatie 20.000 bedrijven hebben nu werktijdverkorting aangevraagd. Onder andere horeca en siertelers voorzien enorme schade.

De website van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid was maandag urenlang overbelast, zo massaal meldden ondernemers zich om aanspraak te maken op werktijdverkorting. Het aantal bedrijven dat een aanvraag had gedaan, was maandagmiddag al opgelopen tot 20.000 van de in totaal 400.000 Nederlandse bedrijven met personeel.

De steunmaatregelen die het kabinet donderdag aankondigde vanwege het coronavirus, worden met beide handen aangegrepen. „Dit gaat om honderden miljoenen, zo niet miljarden”, zei staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA) maandag bij het WNL-programma Goedemorgen Nederland. „Het kabinet is hier niet kinderachtig in.”

Naast het opschalen van de bestaande werktijdverkortingsregeling, biedt het kabinet uitstel van betaling voor landelijke heffingen zoals inkomstenbelasting en btw. Ook is de zogeheten b-mkb-borgstelling verruimd waarmee ondernemers meer geld kunnen lenen bij banken. Maandagochtend meldde staatssecretaris Keijzer dat die verruiming per direct ingaat, en niet pas eind maart zoals het kabinet donderdag nog had aangekondigd.

Dat het bij „honderden miljoenen” aan steunmaatregelen zal blijven, zoals Keijzer maandag nog suggereerde, lijkt onwaarschijnlijk. Zowel MKB-Nederland als de vakbonden pleiten voor meer steun voor zzp’ers. En verschillende branches hebben al aangekondigd dat ze miljarden nodig hebben.

Lees ook: Coronazorgen bij bedrijven: al 20.000 aanvragen voor werktijdverkorting

Horeca

Horeca-ondernemers hebben 5,1 miljard euro aan steun nodig. Dat maakte branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland (KHN) zonderavond bekend nadat het kabinet had aankondigd dat alle horeca de komende drie weken dicht gaat. Deels zijn die miljarden voor maatregelen die het kabinet al toezegde.

De ondersteuning die KHN vraagt (een combinatie van subsidie en leningen) gaat echter verder, vertelt directeur Dirk Beljaarts. Zo geldt bij de werktijdverkortingsregeling een eigen risico van twee weken. De KHN wil dat niet, ook al hebben veel ondernemers zich in de aanloop naar de coronacrisis al ingedekt door de contracten van hun werknemers te verkleinen. „Je houdt toch een restant van je loonkosten, terwijl je nul omzet hebt”, aldus Beljaarts.

Daarnaast hoopt de branchevereniging op uitstel of kwijtschelding van gemeentelijke belastingen (zoals afvalstoffenheffing) en op inkomenssteun voor horeca-ondernemers op het niveau van het minimumloon. Voor dat laatste zou 550 miljoen van de 5,1 miljard euro nodig zijn.

Winkels

Ook de detailhandel heeft „miljarden” nodig, meldde brancheorganisatie INretail maandag. Volgens een woordvoerder van de brancheorganisatie daalt de omzet van met name kleding, schoenen, sportartikelen en woonaccessoires sinds donderdag met 50 tot 70 procent. „De winkelstraten zijn leeg.” Alleen doe-het-zelfzaken en tuincentra weten hun omzet op peil te houden.

Horeca-ondernemers denken ruim 5 miljard euro steun nodig te hebben

De brancheorganisatie hoopt dat de al aangekondigde kabinetsmaatregelen „ruimhartig” worden toegepast, zodat aanvragen voor werktijdverkorting snel behandeld worden. Ook hoopt de branche dat de overheidssubsidie voor werknemers met een laag loon (het ‘lage-inkomensvoordeel’) eerder wordt uitbetaald. Daarmee is in de detailhandel jaarlijks 100 miljoen euro gemoeid.

Landbouw

De landbouw ziet de vraag naar producten teruglopen, laat brancheorganisatie LTO weten. De problemen zijn het grootst in de glastuinbouw, sierteelt (bloemen en planten) en boomkwekerij. De schade wordt daar op 2 miljard euro geschat. „In andere sectoren is vooral zorg over problemen die kunnen ontstaan wanneer deze situatie langer aanhoudt.”

LTO wil daarom een ‘Noodfonds Land- en Tuinbouw’ van de overheid. Het moet gaan om een „stevig” meerjarig fonds voor bedrijven die in de problemen dreigen te komen. De organisatie gaat daarover later deze week met minister Carola Schouten (Landbouw, ChristenUnie) in gesprek.

Daarnaast wil LTO dat een garantieregeling voor de landbouw wordt verruimd. Agrarische ondernemers kunnen al enige tijd bij de overheid terecht voor extra krediet, tot een maximum van – nu nog - 2,5 miljoen euro. Daarnaast pleit LTO voor verruiming van de werktijdverkorting en een noodfonds voor flexwerkers.

Een extra zorg is een dreigend tekort aan arbeidskrachten als er de komende tijd bijvoorbeeld groenten en fruit geoogst moet worden. Samen met andere vakorganisaties in de agrarische sector onderzoekt LTO hoe dit probleem aangepakt kan worden.

Banken

Banken zijn, samen met koepel NVB, in nauw overleg met de overheid en de toezichthouders over wat er nodig is voor de bankensector om de economie draaiende te houden. De ECB heeft vorige week al een aantal maatregelen genomen, zoals leningen waar banken geld op toe krijgen als ze die bij de ECB afsluiten en het gebruik van de noodkapitaalbuffers. In Nederland is maandag al versneld de verruimde garantiestelling voor mkb’ers opengesteld, waardoor banken met minder risico geld kunnen blijven uitlenen aan kleinere en middelgrote bedrijven.

Lees ook dit interview met Volksbankbestuurder Mirjam Verhoeven: ‘Alle denkbare scenario’s hebben we uitgedacht’

De ECB heeft toezichthouders nadrukkelijk toestemming gegeven om op nationaal niveau extra maatregelen te nemen. Een optie zou kunnen zijn om een aantal voor Nederlandse banken verzwaarde eisen tijdelijk te verlichten. Het gaat dan bijvoorbeeld om de extra kapitaalbuffer die banken momenteel moeten opbouwen vanwege de hoge hypotheekblootstellingen die zij hebben. Die maatregel werd afgelopen najaar ingesteld door De Nederlandsche Bank.

Luchtvaart

De luchtvaartsector vroeg vorige week al om steun van de overheid. KLM-topman Pieter Elbers en Schipholtopman Dick Benschop spraken vrijdag met de ministers Van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, VVD) en Wiebes (Economische Zaken, VVD). Van Nieuwenhuizen liet na afloop weten dat het kabinet bereid is om KLM en Schiphol „zo goed mogelijk en zo breed mogelijk te ondersteunen”.

Lees ook: KLM schrapt 1.500 tot 2.000 banen vanwege coronacrisis

Minister Hoekstra (Financiën, CDA) bevestigde zondag in het tv-programma Buitenhof dat het kabinet „alles op alles zal zetten om Air France-KLM overeind te houden”. Hij denkt aan versoepeling van de regels voor werktijdverkorting en het „ter beschikking stellen van liquiditeit”. Hoekstra is namens de Nederlandse staat ook aandeelhouder van Air France-KLM. Ook de Franse regering is aandeelhouder van de luchtvaartgroep en heeft al steun toegezegd.