Onderwijs wacht kabinetsbesluit met onbegrip af

Onderwijsorganisaties Steeds meer scholen besluiten komende week zelf dicht te gaan, zolang het kabinet geen duidelijkheid geeft.

Foto Roland Heitink

Gaan de scholen toch dicht? Het kabinet vergadert hier vanmiddag over met het RIVM, de Federatie van Medisch Specialisten en diverse onderwijsorganisaties.

De druk op het kabinet om scholen te sluiten vanwege het coronavirus neemt toe, nu een deel van de scholen en mbo-instellingen zelf heeft besloten maandag dicht te blijven. Ook medische experts pleiten voor het sluiten van scholen.

Minister van Basis- en Voortgezet Onderwijs Arie Slob (Onderwijs, ChristenUnie) twitterde gisteren nog dat er op dit moment geen reden is om scholen te sluiten en dat het belangrijk is om af te gaan op het advies van medische experts. Maar die experts zijn het niet eens. Terwijl het RIVM zegt dat het effect van sluiting „gering” is, betwijfelde de Federatie Medisch Specialisten zaterdagavond „of er voldoende onderbouwing" is dat kinderen weinig bijdragen aan de verspreiding van het virus.

Lees ook dit onderwijsblog: Sluit de scholen, anders wordt de chaos groter

„Het zijn rare tijden, ik ben benieuwd wat er vanmiddag besloten wordt”, zegt Bert Beun, bestuursvoorzitter van het Deltion College in Zwolle (17.000 mbo-studenten, 1.000 vavo-leerlingen en 1.600 medewerkers). Het Deltion besloot vrijdag al om voorlopig dicht te gaan, tegen het kabinetsbeleid in. Inmiddels volgen meer mbo-instellingen en scholen die lijn. „We hebben de komende twee weken geen lessen op locatie”, zegt Beun. Vrijdag meldde een derde van de studenten zich al ziek.

De mbo-instelling trok uit het crisisberaad van afgelopen vrijdag, tussen de ministers en onderwijsorganisaties, de conclusie dat ze de vrijheid hebben zelf een beslissing te maken. „Dat zijn hele moeilijke besluiten met veel wikken en wegen”, zegt Beun. „Maar toen we besloten om het zo te doen, kwam er veel energie vrij om na te denken over hoe we studenten toch kunnen bedienen.”

Het kabinetsbesluit dat het middelbaar beroepsonderwijs van het kabinet vooralsnog open moet blijven, maar het hoger beroepsonderwijs en de universiteiten niet, zorgde voor veel zorgen bij docenten, zegt Beun. „Wij zitten hier ook met veel mensen bij elkaar, waarom is er voor hen een andere lijn? We hebben studenten in vergelijkbare leeftijdsgroepen en een heel aantal volwassenen in huis. En ze zijn op een leeftijd dat ze eigen keuzes maken: ik wacht wel even een dagje af, is het wel veilig om naar school te gaan. Er vallen gaten in lesroosters, in klassen. Dat vraagt veel van onderwijsgevenden.”

De stichting Openbaar Primair Onderwijs Zoetermeer (negentien basisscholen) schreef dit weekend een open brief aan premier Rutte over de onduidelijkheid die is ontstaan. „Met name doordat het naar school laten gaan van kinderen niet meer een leerplichtkwestie is maar een keuze van ouders, is het hek een beetje van de dam”, schrijven ze. Leerkrachten met lichte klachten wordt aangeraden om niet naar school te komen, waardoor het onderwijs op ‘halve kracht’ functioneert.

„Het kabinet legt de verantwoordelijkheid bij elk schoolbestuur zelf. Dat kan niet de bedoeling zijn van zoiets wezenlijks als de kwaliteit en continuïteit van ons onderwijs.”

„We zien dat in de landen om ons heen duidelijke besluiten worden genomen over het sluiten van scholen”, zegt bestuurder Maarten Schoon. „Maar in Nederland wordt gezegd: er is geen sanctie als je je niet houdt aan de leerplicht enerzijds, en anderzijds moet iedereen met neusverkoudheidsverschijnselen thuisblijven. Dan zie je dat iedereen zijn eigen afweging maakt.” Op een aantal scholen was de helft van de groepen afgelopen week afwezig, zegt hij. „Als de onzekerheid groeit, wordt dat natuurlijk erger.”

De lijn van zijn schoolbestuur is dat de scholen openblijven, tenzij het kabinet anders besluit. „Dat hebben we met de wethouder afgesproken. Er zijn vijftig basisscholen in Zoetermeer, je moet collectief een besluit nemen. Je kan niet zeggen: de een is wel open en de ander niet.”

Deborah Snoeren, directeur van de Tweestromenschool in Heerewaarden, heeft al een bericht klaar staan voor ouders, mocht er vanmiddag besloten worden dat de scholen dichtgaan. „We zijn in afwachting van wat er gaat gebeuren, maar zijn er als school wel vrij relaxed onder. We doen wat we kunnen. Het is niet meer handig om open te zijn, maar we overleven het wel.

„We hebben vrijdag na schooltijd met het hele team gezeten en alvast een noodplan gemaakt voor de komende weken om te anticiperen op sluiting. Leerkrachten zijn aan het onderzoeken hoe ze de lessen vorm kunnen geven vanuit huis.”

Haar persoonlijke mening is: laat de scholen alsjeblieft dichtgaan. „Zodat we achteraf nooit kunnen zeggen: wij waren de besmettingshaard, omdat we moesten opvangen. Ik zou slapeloze nachten hebben als ik zou horen dat via mijn leerlingen of leerkrachten een oma is overleden.”