Reportage

In bus 69 zit maar één vrouw, met mondkapje

De autostrada’s zijn vrijwel uitgestorven, bleek bij een autoreis door besmet Italië. Zelfs parken mag je niet meer in. Een krant in Bergamo telt tien pagina’s rouwadvertenties.

Inwoners van Milaan maken muziek om de moed erin te houden.
Inwoners van Milaan maken muziek om de moed erin te houden. Foto La Presse

„Italien Ausreise beschränkt” - beperkt uitreizen vanuit Zwitserland. Het staat waarschuwend in rode letters boven de weg naar het Gotthard massief. Het panorama is schitterend. De besneeuwde toppen liggen ongenaakbaar mooi in de ochtendzon. Maar er zijn nauwelijks mensen onderweg, in de verte rijdt nog één andere auto. De zeventien kilometer lange tunnel is vrijwel leeg. Bellinzona glijdt voorbij en na Lugano wordt de weg helemaal leeg. Wie wil er nog naar Italië?

Onderweg naar Italië wordt voor de Gotthard al gewaarschuwd voor beperkte toegang tot het land.

Over een periode van drie kwartier vier mensen, zo blijkt bij de grensovergang bij Chiasso. Drie grenswachten staan met mondkapjes te controleren. Reizen mag alleen voor werk, gezondheid of een aantoonbaar dringende noodzaak. Kunt u een arbeidscontract laten zien als u zegt dat u voor uw werk reist? Pas na officiële e-mails vanuit Nederland komt er toestemming. De controle is streng, overal. Dreigend maakte het ministerie van Binnenlandse Zaken bekend dat vrijdag 157.271 mensen staande zijn gehouden, en dat 6.942 een boete hebben gekregen omdat hun verklaring niet klopte.

De schrik zit erin

De zesbaansweg richting Milaan is zo leeg dat drie kraaien op hun dooie gemak in het lijk van een aangereden dier staan te pikken dat midden op de weg ligt. Mensen volgen de oproep om binnen te blijven. De schrik zit er goed in, in de regio Lombardije. Dit is de grootste besmettingshaard met het coronavirus, goed voor de helft van het aantal besmettingen. Vooral rondom de steden Brescia en Bergamo, ten noordoosten van Milaan, is de situatie dramatisch. Vrijdag had de lokale krant van Bergamo, l’Eco, tien pagina’s rouwadvertenties.

Op de A1 tussen Milaan en Bologna Foto’s Marc Leijendekker

De autostrada A1 voert door het hart van de eerste besmettingshaarden. Een zesbaansweg, maar ook hier kun je de auto’s op de vingers van één hand tellen. Ernaast ligt de hogesnelheidslijn. Normaal zie je hier om het kwartier een trein met 300 kilometer per uur voorbij suizen. Maar tijdens de ruim 200 kilometer lange autorit naar Bologna is er maar één trein te zien. De dienstregeling is sterk ingekort, want bijna niemand reist meer.

De afslagen roepen herinneringen op aan het begin van de coronacrisis, op 22 februari. Casalpusterlengo, Codogno, dit waren twee van de tien stadjes die volledig in quarantaine zijn gehouden. Daar lijkt het ergste voorbij te zijn, het aantal nieuwe besmettingen is sterk gedaald. Het sterkt de autoriteiten in de gedachte dat de harde maatregelen die vorige week zijn afgekondigd, noodzakelijk zijn. Met instemming wordt opgemerkt dat Spanje en Frankrijk het Italiaanse voorbeeld volgen.

Rijen voor supermarkten

De reis gaat door over vrijwel lege autostrada’s. Na Florence valt op dat er ineens veel vrachtwagens op de weg zijn, vooral aan de andere kant, naar het noorden. Het zijn veel voedselproducenten. AIA, Leonardi, Mmar, Sartori, La dolce mela (de zoete appel). Onrust over mogelijke tekorten in de supermarkten is er bijna niet meer. Overal in Italië staan mensen geduldig met hun karretje in de rij, op afstand van elkaar, tot ze naar binnen mogen. Afhankelijk van de grootte van de supermarkt gaat dat met vijf tot twintig tegelijkertijd.

En dan, na negen uur rijden, Rome. De stad is onherkenbaar. Geen scooters, geen files, geen getoeter. Lege straten, met hier en daar een voetganger. Er rijden wel bussen, maar de 30 en de 280 zijn helemaal leeg, in de 69 zit één vrouw met een gezichtsmasker op. Je kunt zelfs de vogels horen fluiten.

Het hek rondom het grote park van Doria Pamphilj is dicht. Een geel lint bij de ingang onderstreept dat er niemand in mag. Aanvankelijk was gezegd dat je wel in de open lucht mocht sporten, maar dat bleek toch te riskant. Overal in Italië zijn nu de parken waar een hek omheen staat, gesloten.

Het besef is ingedaald dat dit echt allemaal nodig is. Op de dagelijkse persconferentie blijkt dat er in één dag 368 doden zijn bijgekomen, voor een totaal van 1.809. Het aantal nieuwe besmettingen is 2.853, voor een totaal van 20.603 mensen die nu besmet zijn. Deze cijfers zijn niet onverwacht. Een weekeind geleden gingen veel Italianen nog onbezorgd erop uit in het weekeinde. Het was opnieuw fraai lenteweer vandaag, maar onbezorgd zonnen, dat doet niemand meer.