Scholen dicht: ‘afstandsonderwijs’ en leenlaptops

Onderwijs Veel scholen waren al op sluiting voorbereid. Ze werken aan plannen voor lessen op afstand. Examenleerlingen krijgen prioriteit.

Een lege klas in basisschool De Bloktempel.
Een lege klas in basisschool De Bloktempel. Foto Rob Engelaar / ANP

De scholen gaan tóch dicht. Dat maakte het kabinet zondagmiddag bekend nadat de roep om sluiting vanwege het coronavirus steeds luider was geworden. Een aantal onderwijsinstellingen besloot zelf eerder al dicht te gaan vanwege halflege klassen. De eerdere kabinetslijn, dat scholen en mbo-instellingen open moesten blijven vanwege gering besmettingsgevaar bij jongeren, werd daardoor onhoudbaar.

Scholen blijven drie weken dicht, behalve voor leerlingen met ouders in ‘vitale functies’ (onder meer zorg, onderwijs, politie, brandweer, voedselketen en media). Ook horecagelegenheden, sauna’s, coffeeshops, kinderopvang, seksclubs en sportscholen gaan dicht, wat direct na de persconferentie van het kabinet tot meterslange rijen voor coffeeshops leidde. Nederlanders wordt aangeraden „gepaste afstand” van elkaar te houden – zo’n anderhalve meter. Minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) verzoekt „met klem” om niet te hamsteren.

Lees ook: Kabinet: scholen, horeca en sportclubs tot en met 6 april dicht om coronavirus

Het kabinetsbesluit over de sluiting van de scholen mocht dan pas zondag aan het eind van de middag naar buiten komen, scholen waren zich er al dagen op aan het voorbereiden. „We zijn vrijdag al met het team gaan zitten om noodplannen per groep te bedenken voor het geval we zouden sluiten”, zegt bijvoorbeeld Deborah Snoeren, directeur van de Tweestromenschool in Heerewaarden. De grootste vraag is hoe het onderwijs tóch door kan gaan: hoe leerlingen hun werkboeken krijgen, wanneer leraren nakijken en instructie geven, hoe ze ouders kunnen instrueren.

Middelbare scholen mailen roosters rond om de kluisjes gespreid leeg te halen

Zondagavond stuurden vrijwel alle basis- en middelbare scholen uitvoerige mails naar ouders. De meeste scholen zijn maandag helemaal gesloten, blijkt uit een inventarisatie van meer dan vijftig schoolbesturen. Dat is nodig om tot een gedegen plan van aanpak voor de komende weken te komen, schrijven ze. Aan ouders die allebei een ‘vitaal beroep’ hebben wordt gevraagd zo snel mogelijk te laten weten of en wanneer er opvang nodig is. Op een enkele uitzondering na wordt voor noodopvang gezorgd.

Laptops

Een aantal scholen vraagt om ‘huiswerkmaterialen’ op te halen. Sommige scholen hebben daar al roosters voor gemaakt, zodat er niet te veel ouders tegelijk in het gebouw zijn.

Voor leerlingen van middelbare scholen hoeft meestal geen opvang te worden geregeld. Maar daar is een ander logistiek probleem: hun schoolspullen liggen nog deels in kluisjes. Besturen van een aantal middelbare scholen mailden ook hiervoor roosters, om ze gespreid leeg te halen.

Lees ook: Kabinet kon niet meer om adviezen en emotie heen

Victor van Toer, directeur van basisschool Open Venster in Rotterdam-Zuid (240 leerlingen) verspreidde zaterdagmiddag met twee andere scholen al het verzoek om laptops te doneren, opdat ze ook aan kinderen die er geen hebben onlineonderwijs kunnen geven tijdens de virusuitbraak.

Van Toer heeft zondagavond bij hem thuis een crisisteam uitgenodigd met leden van de medezeggenschapsraad, intern begeleiders, de ICT-medewerker en leerkracht van groep acht – omdat de eindtoets al half april is. Verder komt iedereen die niet snotterig is maandagochtend op school. „We gaan bespreken wat er nodig is om leerlingen les te kunnen geven. Zetten we in op het oefenen van zaken die niet lekker lopen, of geven we ook instructie? Gaan we kinderen die geen laptop of tablet hebben er een uitlenen? En wat kunnen we in deze omstandigheden van kinderen verwachten? Wij zitten in een pittige wijk, dat is een andere situatie dan wanneer ouders met schoolwerk kunnen helpen.”

Eindexamenkandidaten

Bij leerlingen uit groep acht en eindexamenkandidaten liggen voor scholen de grootste uitdagingen. Hoe gaan ze hen goed voorbereiden? En wat als er dan nog steeds antivirusmaatregelen van kracht zijn? De sectororganisaties spraken vrijdag in een crisisberaad met de ministers af dat bij die groepen (en bij leerlingen met ouders in vitale functies) de prioriteit ligt.

Het bestuur van basisschool Tamarinde in Zaandam (450 leerlingen op twee locaties) besloot zondagmiddag al dat de scholen sluiten, zegt directeur Janneke Oosterman. Medewerkers komen de eerste helft van de week gewoon naar school, om een plan te maken voor de komende weken. Leraren met lichte ziekteverschijnselen praten mee via Skype en Facetime. „We denken aan elke dag een moment om vragen te stellen aan de leraar, zodat leerlingen niet aan hun lot worden overgelaten. Ik vind het juist in deze tijd belangrijk na te denken over kansengelijkheid. Er zijn ouders die de Nederlandse taal niet beheersen en geen device hebben.”

Lees ook dit onderwijsblog: Sluit de scholen, anders wordt de chaos groter

Het Deltion College in Zwolle (17.000 mbo-studenten, 1.000 leerlingen op het volwassenenonderwijs en 1.600 medewerkers) is een van de mbo-scholen die voor de nieuwe kabinetsrichtlijn al besloot dicht te gaan. De voornaamste vraag is hoe het moet met de examens en tentamens van leerlingen en studenten, zegt bestuursvoorzitter Bert Beun. De komende week komt er uit Den Haag antwoord op de vraag of gebouwen toch open mogen voor examens, specifieke onderwijsactiviteiten of als werkplek voor studenten. Gezonde medewerkers komen gewoon naar hun werk, zegt Beun. Er zal vanaf maandag al ‘afstandsonderwijs’ plaatsvinden. „Ik zag al iemand Twitteren: ‘Hoera, drie weken geen les.’”