Reportage

Europese toerist voelt zich in Zuid-Amerika plots een paria

Vijf eeuwen na de conquista vreest Zuid-Amerika opnieuw de komst van Europeanen met ziektekiemen. Europese toeristen in Brazilië worden vergeleken met Columbus.

Ondanks het oplopende aantal besmettingen in Brazilië togen inwoners van Rio de Janeiro zondag massaal naar het strand van Ipanema. Sommigen droegen wel een mondkapje tijdens het zonnebaden.
Ondanks het oplopende aantal besmettingen in Brazilië togen inwoners van Rio de Janeiro zondag massaal naar het strand van Ipanema. Sommigen droegen wel een mondkapje tijdens het zonnebaden. Foto Ricardo Moraes/Reuters

‘Het is de omgekeerde wereld wat we nu meemaken”, zegt barkeeper Julio Salamão, terwijl hij met een mondkapje op toeristen in de populaire Braziliaanse badplaats Búzios bedient. „Nu worden er grenzen opgetrokken voor Europeanen, terwijl normaal gesproken zij de grenzen sluiten voor ons, de niet-Europeanen. Nu maken ze eens mee wat wij latino’s aan ressentimenten in Europa aantreffen”, zegt hij met een knipoog.

In het vakantieoord – dat doorgaans drijft op Argentijnse toeristen, de Braziliaanse jetset en cruiseschepen uit Europa – is het rustiger dan normaal. Nadat vrijdag het aantal besmettingen met het nieuwe coronavirus in Brazilië opliep tot 120, annuleerden mensen hun reis naar Búzios, dat wel bekend staat als het Saint-Tropez van Brazilië. Zondag stond de teller op 200.

„Ik merk dat er een groeiende angst heerst vanwege de vele Europeanen die hier vakantie vieren, onder meer met cruiseschepen. Lokale Braziliaanse toeristen mijden deze plek momenteel uit angst om een besmetting op te lopen”, zegt Cibéle Lopez, een touroperator in Búzios.

Een Duits stel dat twee dagen eerder per cruiseschip is aangekomen via Colombia kreeg naar eigen zeggen al kwetsende grappen naar het hoofd geslingerd: „Komen jullie Europeanen opnieuw ziektes brengen? Colombus is al vijfhonderd jaar geleden langs geweest en heeft onze voorouders toen doodziek gemaakt”, kregen ze te horen. „De eerste keer lach je wat flauw mee, maar het is pijnlijk. Je voelt je een paria”, aldus de Duitsers.

Hele regio in geweer

In Latijns-Amerika loopt het aantal geregistreerde besmettingen sinds dit weekend snel op. Er worden vooral rigoureuze en harde maatregelen genomen richting Europa omdat het virus zich van hieruit verspreidt over het hele continent. Landen als Colombia, Argentinië, Venezuela, Suriname, Curaçao en andere ABC-eilanden hebben hun landen volledig dichtgegooid voor vluchten vanuit Europa. Op een aantal Caraïbische eilanden, waaronder het bovenwindse Koninkrijkseiland Sint Maarten geldt per direct een verbod op cruiseschepen uit Europa. Passagiers moeten op het schip blijven en mogen niet aan land komen.

De Braziliaanse voetbalwedstrijd tussen Grêmio en São Luiz werd zondag zonder publiek gespeeld. Uit protest tegen het doorgaan van de wedstrijd droegen bezorgde spelers een mondkapje.

Foto Diego Vara/Reuters

Suriname, met sinds vrijdag de eerste geregistreerde coronabesmetting op 600.000 inwoners, ging in een volledige ‘lock down’. De komende dertig dagen komt niemand het land meer in. De KLM vliegt de komende week met lege toestellen naar Suriname om daar gestrande Nederlandse staatsburgers op te halen. Surinaamse ingezetenen die op vakantie of voor zaken in het buitenland zijn, worden – zodra de quarantainefaciliteiten in orde zijn gemaakt – zo snel mogelijk teruggehaald, meldt de Surinaamse overheid.

In Colombia werd een groep Europeanen het land uitgezet nadat ze het gezondheidsprotocol aan hun laars lapten. Ze waren niet in quarantaine gegaan, zoals de regering mensen vanuit Europa sinds afgelopen week verplicht. „De groep van twee Fransen en drie Spanjaarden is per direct naar de luchthaven gebracht en ze moeten onmiddellijk ons grondgebied verlaten”, stelde de Colombiaanse migratie in een verklaring.

Bolsonaro negatief getest

In de stad Rio de Janeiro gelden sinds vrijdag scherpe maatregelen om verdere verspreiding tegen te gaan. Scholen zijn per decreet gesloten, bioscopen en theaters zijn dicht en grote evenementen zijn afgelast.

Lees ook: Virus bereikt ook de hoogste machtskringen

Gouverneur Wilson Witzel riep de carioca, zoals de inwoners van Rio worden genoemd, op om zelfs de stranden van Copacabana en Ipanema te vermijden. „Blijf gewoon thuis, en ga niet in groepen bij elkaar op het strand liggen”, aldus de gouverneur. Dat deze oproep massaal in de wind werd geslagen, bleek zondag toen met een temperatuur van boven de dertig graden mensen juist massaal naar het strand trokken. Sommigen zelfs zonnebadend met mondkapjes op, zo toonde de Braziliaanse televisie.

Lees ook Een kwartiertje per dag onder politiebegeleiding je backpackershostel uit

Vrijdag wachtten de Brazilianen in spanning af of de Braziliaanse president Jair Bolsonaro al dan niet besmet was met het virus dat Covid-19 veroorzaakt. Bolsonaro, die het bestaan van corona eerder een sprookje noemde, was afgelopen week op bezoek bij president Trump in de VS. Bij terugkeer bleken zes leden uit zijn delegatie, onder wie zijn chef communicatie besmet te zijn met het coronavirus. Hoewel de eerste uitslag negatief was, wordt Bolsonaro maandag opnieuw getest.

Venezuela risicoland

Ook andere Latijns-Amerikaanse landen namen strenge maatregelen. In El Salvador, waar tot zondag nog geen enkel geval van het coronavirus is gemeld, gingen het land uit voorzorg in een „massale en verplichte quarantaine”. Scholen zijn op voorhand gesloten, mensen zijn opgeroepen zoveel mogelijk thuis te blijven.

Van alle landen in Zuid-Amerika is Venezuela, met zijn ingestorte zorgsysteem, misschien wel het kwetsbaarst voor een grote uitbraak van het nieuwe coronavirus. President Nicolás Maduro gaf vrijdag een persconferentie met mondkapje op.

Foto JHONANDER GAMARRA

In Venezuela heerst grote angst over de gevolgen van een uitbraak omdat de gezondheidszorg daar vanwege de humanitaire en economische crisis al jaren geleden volledig is ingestort. „We krijgen ook nauwelijks informatie via de regering-Maduro.” Zondag werd gemeld dat er nu 17 besmettingen zijn ontdekt. „Maar wie zegt ons dat er niet veel meer zijn?”, zegt onderwijzeres Carmen Lafuente uit Caracas telefonisch. „Nu al gaan er mensen dood vanwege de slechte gezondheidszorg. Dit virus kan alles nog erger maken.”