Reportage

Naar de kroeg, ondanks corona? ‘Vijftig man in een slecht geventileerde, kleine ruimte, dat is echt gevaarlijk’

Nachtleven Bijeenkomsten met meer dan honderd mensen mogen niet meer van het RIVM, maar in nachtclubs wordt gewoon doorgedanst. Viroloog Menno de Jong: „Honderd is een arbitrair getal. Vijftig man in een slecht geventileerde, kleine ruimte, dat is echt gevaarlijk.”

Cafe Bourbon Street in Amsterdam na de maatregelen tegen het coronavirus.
Cafe Bourbon Street in Amsterdam na de maatregelen tegen het coronavirus. Niels Blekemolen

Jan Hoeve, eigenaar van De Negende Cirkel, een feestcafé in Groningen, wordt regelmatig gebeld door studenten die zich zorgen maken over het coronavirus, vertelt hij vrijdagavond. Niet vanwege hun eigen gezondheid. Maar voor hun stapavond, want zijn de kroegen nog wel open?

Hoewel de vrijdagavond bij De Negende Cirkel rustiger begint dan normaal, begint het er rond twee uur ’s nachts ouderwets vol te lopen. „Studenten hebben gewoon overal schijt aan”, zegt de portier.

Op drukke avonden kan de kroeg zo’n 150 mensen herbergen. En dat terwijl op last van het RIVM bijeenkomsten van meer dan honderd bezoekers, zoals sportevenementen of concerten, sinds donderdag afgelast moeten worden. „Wij gaan niet staan te tellen hier, dat is geen doen”, aldus de portier van De Negende Cirkel. „Er lopen een paar man naar buiten en achter m’n rug glippen er weer een paar naar binnen, en dat de hele avond lang.”

Zoenen zonder handen

Afgelopen donderdag liet een aantal grote nachtclubs, zoals de Melkweg en Paradiso in Amsterdam, weten per direct dicht te blijven. Maar veel kleinere zaken sluiten voorlopig de deuren nog niet, blijkt uit een rondgang van NRC langs 37 zaken. „Zolang het niet verboden is, blijven we open”, vertelt Ricardo Reeberg, eigenaar van Bourbon Street, een nachtcafé met live muziek in Amsterdam.

Hij heeft zich voorgenomen extra maatregelen te nemen: de pinautomaat wordt na elke vijf transacties gedesinfecteerd en er geldt een strikte gastenlimiet.

Ook veel andere clubs kondigen creatieve maatregelen aan. Zo raadt de Vondelbunker in Amsterdam zijn bezoekers aan om niet de handen van vreemdelingen aan te raken als je met ze zoent.

De richtlijn van het RIVM is dus: niet meer dan honderd personen in een ruimte. Dat cijfer is echter volledig arbitrair, zegt Menno de Jong, hoogleraar klinische virologie bij Amsterdam UMC. „Vijftig man in een slecht geventileerde, kleine ruimte, waar je dicht op elkaar moet staan om je verstaanbaar te maken, dat is echt veel gevaarlijker dan honderd mensen in een grote vergaderzaal. Het gaat om de concentratie, hoe dicht sta je op elkaar?”

Bij horeca-ondernemers is intussen veel onduidelijkheid ontstaan over wat ze nu met de aangescherpte overheidsrichtlijn aanmoeten. De directeur van branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland, Dirk Beljaarts, is kritisch. „Als deze maatregelen onderbouwd zouden zijn met dertien A4’tjes, weet iedereen wat wel en niet mag. Nu is er een heel beperkte instructie, waar heel Nederland het mee moet doen.”

Het gevolg: grotere zaken gaan veelal dicht maar de meeste kleine clubs met „weinig vet op het bot”, in de woorden van Reeberg, blijven open.

„Dit is geen doen meer zo”, verzucht Farid Meddour van het Groningse Sunny Beach. „Hoe kunnen mijn portiers aan de deur nou zien of iemand ziek of verkouden is? Ik heb echt geen idee hoe mijn collega’s dit aanpakken.”

Gewoon een knuffel

Ondertussen wordt er door Groningse studenten zorgeloos doorgefeest. De provincie kent op dit moment het laagste aantal coronabesmettingen van heel Nederland, maar het is ook een grote studentenstad met een stevige uitgaanscultuur. Vorige week keerden zo’n 900 studenten van studentenvereniging Vindicat terug van hun wintersport in besmet Noord-Italië, al is nog geen van hen positief op het virus getest.

Het houdt Marieke (23) en haar vriendinnen dan ook niet tegen. Ze staan in een lange rij om een club vlakbij De Negende Cirkel binnen te komen. „Hier is het gelukkig nog druk, dus we dachten: hier moeten we zijn” zegt ze. „Je gaat toch niet in een lege club staan dansen?” Een beetje gevoelig ligt dat misschien wel op dit moment, want Marieke wil niet met haar achternaam in de krant, net als de andere mensen in de rij.

Een paar meter verderop staat Milou (25). Zij wast overdag goed haar handen en let goed op wat ze doet, maar in de kroeg gaan die regels niet op. „Dit is even een andere mindset, ik geef vriendinnen hier gewoon een knuffel.” „Studenten zitten toch niet in de risicogroep”, voegt Emiel (25) toe.

Lees ook: Al die ruimte om zelf te beslissen leidt maar tot verwarring

Maar met die argumentatie kan hoogleraar klinische virologie De Jong korte metten maken. „De maatregelen gaan niet om de individuele gezondheid van de studenten in die clubs, maar om het totale aantal besmettingen zo laag mogelijk te houden, zodat er in ziekenhuizen plek blijft voor mensen die wél een hoog risico lopen.” Volgens hem schort het nog aan bewustzijn over de gevaren van het coronavirus.

Financieel billenknijpen

Reeberg, de eigenaar van de Amsterdamse Bourbon Street, is zich wél maar al te bewust dat het virus snel verspreid kan worden in een klein, benauwd café. Zelf maakt hij zich ook zorgen, als zestigplusser behoort hij tot de risicogroep voor Covid-19.

Het liefst zou hij helemaal dichtgaan, maar als zijn concurrenten open blijven, dan is hij zijn vaste klanten kwijt. „Ik heb meer dan tien mensen vast in dienst en een torenhoge huur”, zegt hij. „Als we langer dan een maand gesloten moeten blijven, wordt het financieel billenknijpen.”

Jurriaan (24) en Florian (24) uit Amsterdam en Delft, staan vrijdagavond gewoon in Bourbon Street, waar het iets rustiger is dan normaal. „Je moet niet in angst leven en als ik hoest, doe ik dat discreet”, zegt Jurriaan. Al is het wel een beetje asociaal, vult Florian aan. Ook zij willen hun achternaam niet in de krant. Jan, een blonde dertiger, grijpt zijn kans nu het nog kan: „Ik ga niet twee weken thuiszitten, en dit weekend is waarschijnlijk de laatste mogelijkheid om nog even lekker los te gaan.”

Update (14-3-2020): Zaterdag besloot Ricardo Reeberg om het Amsterdamse nachtcafé Bourbon Street alsnog per direct op tijdelijke basis te sluiten, vanwege de gezondheid van personeel, muzikanten en gasten.

Het Leidseplein in Amsterdam. Niels Blekemolen