Met het ‘buitenlands’ virus gaat ook nationalisme viral in de VS

Verenigde Staten De Amerikaanse president verknoopt de uitbraak van het nieuwe coronavirus met zijn nationalistische agenda en pleidooien voor strenge grensbewaking. Bange Aziatische-Amerikanen zouden al extra wapens inslaan.

De Amerikaanse president Trump sprak woensdag de natie toe vanuit het Oval Office. In zijn tv-rede benaderde hij het virus bovenal als buitenlands gevaar.
De Amerikaanse president Trump sprak woensdag de natie toe vanuit het Oval Office. In zijn tv-rede benaderde hij het virus bovenal als buitenlands gevaar. Foto Tom Brenner/Reuters

Met zijn opmerking dat het covid-19-virus een „buitenlands virus” is, dat „het begon in China” en dat „reizigers uit Europa” verantwoordelijk zijn voor de meest recente besmettingen in de VS, heeft de Amerikaanse president Trump een nationalistische dimensie aan de epidemie gegeven. Het virus bracht hem ook een nieuw argument voor de bouw van een muur aan de grens met Mexico. Trump citeerde de tweet van een conservatieve commentator die zei dat „wij meer dan ooit de muur nodig hebben. Met de verspreiding van het China-virus over de wereld”.

Lees ook: Voor Trump blijft het virus vooral een ‘buitenlands’ gevaar

Trump lichtte donderdag langs dezelfde lijn toe waarom het Verenigd Koninkrijk en Ierland zijn uitgezonderd van de Amerikaanse inreisbeperkingen: „Omdat zij een geweldige grens hebben.” Vrijdag onderstreepte de president zijn punt in een tweet: „Omdat wij een streng grensbeleid hebben, zijn er veertig aan coronavirus gerelateerde doden. Als we zwakke of open grenzen hadden, dan zou dat aantal vele malen hoger liggen!”

Chinese ‘propaganda’

De nationale origine van de ziekte, de etnische verantwoordelijkheid voor de verspreiding is de afgelopen dagen een nieuwsonderwerp voor verschillende Amerikaanse media. China is vooralsnog het belangrijkste doelwit. Fox News berichtte donderdag met verontwaardiging („ambitieuze propaganda”) over een boek dat de Chinese regering heeft uitgebracht over de strijd tegen het virus. In het boek, tevens verkrijgbaar in Arabische, Engelse, Franse, Russische en Spaanse edities, wordt volgens China Daily „de kracht getoond van de Chinese Communistische Partij en het socialistisch system”. Ook zouden de inspanningen van China om de samenwerking met de internationale gemeenschap te verbeteren, in het boek worden belicht.

„Het is een schaamteloos vertoon van een land dat de wereld welbewust heeft misleid en intussen alles in het werk stelde om zijn eigen huid te redden”, zei Gordon G. Chang, buitenlandexpert van Fox News. Volgens de pro-Trump-zender „wringt Beijing zich in alle bochten om de wereld ervan te overtuigen dat niet China maar de VS de wereld de covid-19-epidemie heeft bezorgd”.

Dat laatste gebeurt inderdaad. Zoals Trump en Republikeinse politici het virus als ‘Chinees’ blijven aanmerken, zo noemen Chinese politici en regeringsfunctionarissen het ‘Amerikaans’. Zij beschuldigen de VS van het importeren van het covid-19-virus in China.

Chinese restaurants

Aan de andere kant van het Amerikaanse politieke spectrum wordt juist alles in het werk gesteld om te voorkomen dat de verantwoordelijkheid van China telkens wordt benadrukt in berichtgeving. Op sociale media reageren activisten op elk bericht waarin sprake is van het „China-virus” of „Wuhan-virus”, naar de eerste stad van waaruit besmettingsgevallen werden gemeld. Op Instagram is een interview met de Democratische afgevaardigde Alexandria Ocasio-Cortez te beluisteren, waarin zij het mijden van Chinese en Aziatische restaurants hekelt. „Er is sprake van regelrecht racisme rond dit virus.” Lees ook: Stamboom wijst uit dat het nog steeds een vreemd virus is

Intussen worden ook andere tastbare gevolgen gemeld. Tv-zender CBS meldde donderdag vanuit Los Angeles dat plaatselijk de verkoop van vuurwapens omhoog is geschoten. Het betreft is de San Gabriel Valley, een wijk waar relatief veel inwoners van Aziatische origine zijn. Op de website van CBSLA wordt de eigenaar van Arcadia Firearm & Safety aangehaald, die naar eigen zeggen de afgelopen weken tien keer zoveel klanten zag als normaal.

„Door het coronavirus beginnen veel mensen zich zorgen te maken.” Ook twee klanten die door de zender worden geciteerd, verwijzen naar de epidemie. David Lim, die voor zijn vrouw een vuurwapen in deze winkel heeft gekocht, zegt dat hij wil dat zijn gezin zichzelf kan verdedigen als door het virus een financiële crisis ontstaat en sociale chaos volgt. „Wij denken dat dit de perfecte tijd is om een wapen aan te schaffen”, zegt een andere klant. Tot nog toe, zegt hij, was zijn vrouw tegen wapens in huis. Nu mag het wel van haar. „Ze is een beetje bang voor de epidemie.”